निर्वाचन बिथोल्ने प्रयास भएमा ‘रेड अलर्ट’: चितवनमा नेपाली सेनासहित संयुक्त सुरक्षा अभ्यास

चितवन । निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा सम्भावित सुरक्षा चुनौतीलाई मध्यनजर गर्दै चितवनमा तीन वटै सुरक्षा निकायले संयुक्त सुरक्षा अभ्यास प्रदर्शन गरेका छन्। मतदान स्थल बिथोल्ने प्रयास भएमा कसरी नियन्त्रण लिने भन्ने सन्देश दिन गरिएको अभ्यासमा अन्तिम घेरामा नेपाली सेना समेत फिल्डमा उत्रिएको दृश्य प्रस्तुत गरिएको थियो।

अभ्यासको दृश्य मतदान केन्द्रको सामान्य अवस्थाबाट सुरु हुन्छ। व्यवस्थित रूपमा लाइनमा उभिएका मतदाता, महिला, पुरुष र अशक्तका लागि छुट्टाछुट्टै लाइन, कर्मचारी आ–आफ्नो जिम्मेवारीमा खटिएको अवस्था—सबै केही शान्त र सुव्यवस्थित देखिन्छ।

यसैबीच एक ज्येष्ठ महिला आफ्ना छोरा–छोरीसहित मतदान गर्न आइपुग्छिन्। मतदान गर्दा कसरी भोट हाल्ने भन्ने अन्योलमा परेपछि परिवारका सदस्य आफैँ सँगै मतदान कक्षमा जान खोज्छन्। ड्युटीमा खटिएको नेपाल प्रहरीले नियम सम्झाएर मतदान अधिकृतमार्फत प्रक्रिया स्पष्ट पारेपछि शान्तिपूर्वक मतदान सम्पन्न हुन्छ।

तर अभ्यासको दोस्रो चरणमा अवस्था एकाएक बदलिन्छ। मदिरा सेवन गरेका एक व्यक्ति मतदान स्थलमा प्रवेश गरी होहल्ला गर्न थाल्छन्। त्यही मौकामा केही अराजक समूह नाराबाजी गर्दै मतदान प्रक्रिया अवरुद्ध गर्न खोज्छ। प्रारम्भिक रूपमा खटिएको नेपाल प्रहरीको टोलीले स्थिति नियन्त्रणमा लिन प्रयास गर्छ तर भीड बढ्दै जाँदा अवस्था जटिल बन्छ।

तत्कालै सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल को टोली पहिलो बाहिरी घेरामा आइपुग्छ। माइकिङ गर्दै भीडलाई शान्त हुन आग्रह गरिन्छ। निर्देशन नमानेपछि थप सुरक्षा बल परिचालन गरिन्छ।

अन्ततः हतियारसहितको नेपाली सेना को टोली तेस्रो घेरामा प्रवेश गर्छ। सीमा निर्धारण गर्दै भीडलाई तितरबितर हुन चेतावनी दिइन्छ। नियन्त्रण बाहिर जान खोजेपछि गोली चलाइएको अभ्यास दृश्य प्रस्तुत गरिन्छ, जसमा तीन जना ‘घाइते’ भएको देखाइन्छ। त्यसपछि भीड तितरबितर भई केही समयमै मतदान प्रक्रिया पुनः सुरु भएको देखाइन्छ।

यो सम्पूर्ण दृश्य वास्तविक घटना नभई निर्वाचन सुरक्षासम्बन्धी पूर्वतयारी अभ्यास (मक ड्रिल) हो।  चितवनका प्रहरी प्रमुख एसपी गोविन्द पुरीका अनुसार जिल्लाका १ सय ६२ मतदान केन्द्रअन्तर्गत ४ सय ९४ मतदान स्थलमा सुरक्षा योजना तयार गरिएको छ। तीमध्ये २५ वटा मतदान स्थल अति संवेदनशील र ९३ वटा संवेदनशीलको सूचीमा राखिएको छ।

निर्वाचन सुरक्षाको एकीकृत मोडेलअनुसार मतदान स्थलको भित्री घेरामा निर्वाचन प्रहरी र नेपाल प्रहरी, बाहिरी घेरामा सशस्त्र प्रहरी तथा आवश्यक परे नेपाली सेना परिचालन गरिनेछ। विमानस्थल र कारागार क्षेत्रमा भने नेपाली सेना तैनाथ भइसकेको छ।

निर्वाचन हुने नहुनेबारे विभिन्न अड्कलबाजी र सुरक्षा चुनौतीको चर्चा भइरहेका बेला गरिएको यो अभ्यासले चितवनमा सुरक्षा संयन्त्र पूर्ण तयारी अवस्थामा रहेको सन्देश दिएको छ।