Khabar Dabali १८ मंसिर २०७९ आईतवार | 4th December, 2022 Sun

सभामुखलाई संविधान बाहिर विशेषाधीकार प्रयोग गरी सांसदलाई कारवाही गर्ने छुट छैन : घर्ती

Golden Oak
ओनसरी घर्ती

संविधानको धारा ७६(५) मा सबै सांसदलाई व्यक्तिगत अधिकार दिएको छ । व्यक्तिगतरुपमा जसलाई पनि हामीले भोट गर्न सक्छौं । यसमा सभामुखले कुनै सांसदलाई पनि कारवाही गर्ने अधिकार छैन । उहाँहरुले दल त्याग गरेको, दल सम्बन्धि ऐन, नियम बमोजिम ह्वीप उलङ्घन गरेकोमा कारवा

संसदमा विपक्षी दलकोे अवरोध विरोधका नाममा विरोध जस्तो लाग्छ । यो कुनै सिर्जनात्मक काम भएन । संविधानभन्दा बाहिर सभामुखले विशेषाधीकार प्रयोग गरी निर्णय गर्न पाउनुहुन्न । संविधानमा कि त व्यक्तिगत अधिकारको विषय हटाएकोे हुनुपथ्र्यो । होइन भने सभामुखले सांसदलाई कसरी कारवाही गर्न पाउनुहुन्छ ? सभामुखले संविधान र विधि मिच्यो भन्ने विपक्षीका आरोप विल्कुल मिथ्या आरोप हो । संविधानमा भएको व्यवस्था बमोजिम  नियम कानून भन्दा माथि सभामुख छैनन् । दलीय व्यवस्थामा दलले नियम कानून बमोजिम ल्याएको प्रस्ताव उपर  सभामुखले कारवाही गर्नुहुन्छ । विपक्षीले संसद सचिवालयमा पेश गरेको प्रस्ताव संविधान संवत् छ जस्तो मलाई लाग्दैन । नियम, कानूको कुरा पनि भएन । यसमा प्रतिपक्ष दल जिम्मेवार हुनै पर्छ । 

सायद नेपालको इतिहासमा सभामुखको विषयलाई लिएर प्रतिनिधिसभा अवरुद्ध भएको यो पहिलो पटक हुनुपर्छ । साना साना विषयमा सभामुखमाथि प्रश्न उठाउने कुरा बेक्लै हो । तर, सभामुखले पक्षपातपूर्ण व्यवहार गर्यो भनेर हाउस बन्द गरेको मलाई थाहा छैन । विपक्षी दलले संविधान, नियम, कानून विपरित अडान लिनु हुँदैन । संविधानमा जे कुरा उल्लेख छ, त्यो उहाँहरुले मान्नुपर्छ । यो संविधान उहाँहरुले पनि लेखेको हो । हामीले मात्रै लेखेको होइन । उहाँहरुले संविधान लेख्ने बेलामै धारा ७६ उपधारा ५ आवश्यक छैन भनेको भए त्यतिबेला उपधारा ५ नराख्न पनि सकिन्थ्यो । उहाँहरुले नै तत्कालिन अवस्थामा स्वतन्त्र सांसदको अधिकार पनि हुनुपर्छ भनेर राख्ने अनि अहिले संविधान बमोजिन सभामुखले काम गर्दा संविधान विपरित भयो भन्न मिल्छ ? 

विपक्षीको माग संविधानको धारा ७६(५) सभामुखले प्रयोग गर्न पाउँदैनस् भनेको जस्तो भयो । त्यो भनेको संधिवानमा भएको व्यवस्था हटाउ भने जस्तो भएन र ? उहाँहरु निशर्त वार्तामा आउनु पर्छ । जिम्मेवार प्रतिपक्षको भूमिका खेल्नुपर्छ । काम गराइमा केही कमि कमजोरी हुन सक्छ । त्यसलाई सिर्जनात्मक तरिकाले हल गर्नुपर्छ । सरकार वा संसदलाई धम्क्याउने, अशिष्ट भाषामा गालिगलौज गर्ने काम बन्द गर्नुपर्छ । उहाँहरुले सरकारले ल्याएका अध्यादेश, क्रियाकलापका विषयमा आवाज राख्न सक्नु हुन्छ । त्यो छुट्टै विषय हो । सभामुखलाई नै लक्षित गरेर हाउस नै अवरुद्ध गर्नु उहाँहरुको राजनीतिक वेमानि र संविधान विपरित छ । यो राम्रो भएन । 

उहाँहरुलाई अहिले आरोप के लागेको छ भने दुई दुई पटक संसद विघटन गरिसक्नु भएको छ । उहाँहरुलाई संसदको मायाँ नै छैन । उहाँहरुले संविधान संवतरुपमा काम गर्न सक्नुभएन । त्यसै हुनाले आफ्नो लाज ढाक्नछोप गर्न नियोजितरुपमा सभामुखमाथि प्रहार गर्नुभएको छ । त्यसकारण, उहाँहरुले यो आरोप किन पुष्टि हुन दिने ? 

जुनरुपमा उहाँहरुले १४ जनालाई कारवाही गर्नुपर्छ भनिरहनु भएको छ । तीन महिना अघिको दलीय ह्वीप ल्याएर अहिले कारवाही गर भन्न मिल्छ ? संविधानको धारा ७६(५) मा सबै सांसदलाई व्यक्तिगत अधिकार दिएको छ । व्यक्तिगतरुपमा जसलाई पनि हामीले भोट गर्न सक्छौं । यो सांसदहरुको व्यक्तिगत अधिकारको कुरा हो । यसमा सभामुखले कुनै सांसदलाई पनि कारवाही गर्ने अधिकार छैन । उहाँहरुले दल त्याग गरेको, दल सम्बन्धि ऐन, नियम  बमोजिम ह्वीप उलङ्घन गरेकोमा कारवाही गर्न निवेदन दिएर सभामुखले कारवाही नगरेको भए म पनि विरोधमा उत्रिन्थे। त्यस्तो अवस्थामा सभामुखले तत्कालै कारवाही गर्नुपर्छ । त्यस्तो अवस्थामा सबैलाई एउटै नियम लागू हुन्छ । सभामुख पुर्वाग्रही हुने भन्ने कुरा आउँदैन ।  संविधानको धारा ७६(५)ले कुनै पनि स्वतन्त्र सांसदलाई प्रधानमन्त्री बन्ने र बनाउने अधिकार दिएको छ । त्यो अधिकार प्रयोग गर्ने सांसदलाई सभामुखले कारवाही गर्न मिल्दैन । ह्वीप नै नलाग्ने विषय उठाएर संसद अवरुद्ध गर्नु उहाँहरुको अलोकतान्त्रिक चरित्र र संविधान विपरित काम हो । यस्तो कार्यले उहाँहरुको संसदीय राजनीतिमाथिको निष्ठामै आशंका उत्पन्न भएको छ ।

(घर्ती नेकपा माओवादी केन्द्रकी नेतृ एवं पूर्वसभामुख हुन्)

Khabardabali Desk

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

गुल्मी १ प्रदेशसभामा कांग्रेसका कार्की र एमालेका पाण्डे विजयी

गुल्मी । गुल्मीको क्षेत्र नम्बर १ को प्रतिनिधिसभासहित दुवै प्रदेशसभाको अन्तिम मतपरिणाम सार्वजनिक भएको छ ।    प्रतिनिधिसभामा नेपाली कांग्रेसका डा...

एमाले महासचिव शंखर पोखरेल माओवादी नेतृ शर्मासँग पराजित

काठमाडौं । एमालेका महासचिव शंखर पोखरेल नेकपा (माओवादी केन्द्र) की नेतृ रेखा शर्मासँग पराजित भएका छन् ।  दाङ क्षेत्र नम्बर ३ मा महासचिव पोखरेल माओबा...

ओलीका किचन क्याविनेट महेश बस्नेत पराजित

काठमाडौं ।  नेपाली कांग्रेसका दुर्लभ थापा भक्तपुर–२ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्यमा विजयी भएका छन् ।   उनले एमालेका महेश बस्नेतलाई ९५७ मतान्तरले हराएका हु...

माओवादीले सिन्धुलीबाट खाता खोल्यो, ६ हजारको अग्रतामा दाहाल विजयी

सिन्धुली । नेकपा (माओवादी केन्द्र) ले सिन्धुलीबाट प्रतिनिधसभा सदस्यमा जितको सुरुवात गरेको छ । माओवादी उम्मेदवार लेखनाथ दाहाल प्रतिनिधिसभा सदस्यमा निर्...

यी हुन् माओवादीले अग्रता लिएका १४ स्थान

काठमाडौं । माओवादी केन्द्रले १२ निर्वाचन क्षेत्रमा अग्रता लिएको छ । माओवादी केन्द्रले उम्मेदवारी दिएका ३९ सिटमा मतगणना हुँदा १४ सिटमा अग्रता लिएको देख...

यी हुन् राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले अग्रता लिएका १३ स्थान

काठमाडौं । रवि लामिछाने नेतृत्वको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले १३ निर्वाचन क्षेत्रमा अग्रता बनाएको छ । मंगलबार बिहान ११ बजेसम्मको अद्यावधिक मतपरिणाम व...

तेस्रोमा झरे रवि लामिछाने एमालेको अग्रता

काठमाडौं । चितवन प्रतिनिधिसभा निर्बाचन क्षेत्र २ मा रवि लामिछाने तेस्रोमा झरेका छन् ।  लामिछाने नेपाली कांग्रेसका उमेश श्र्रेष्ठभन्दा ९ मतले पछि पर...

प्रदीप पौडेल इश्वर पोखरेलसँगको अग्रता बढाए

काठमाडौं। काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ५ मा नेपाली काँग्रेसका उम्मेदवार प्रदीप पौडेल अग्रता बढाउँदै गएका छन्। एक सय मत गणना हुँदा निकटतम प्रतिस्पर्धी नेकपा ...

नेपाल टि-२० लिगको खेल तालिका सार्वजनिक

काठमाडौं । नेपाल टि-२० लिगको खेल तालिका सार्वजनिक भएको छ । नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) ले पहिलो संस्करणको लिगको खेल तालिका सार्वजनिक गरेको हो । कीर्त...

मतदान अधिकृत सुतेकै ठाउँमा मृत फेला

सोलुखुम्बु । सोलुखुम्बुको नेचासल्यान गाउँपालिका- ४ स्थित एक मतदान अधिकृत सुतेकै ठाउँमा मृत भेटिनुभएको छ । फुर्के सामुदायिक वन मतदान केन्द्रमा खटिएक...

अरु धेरै
World Link Detai Page

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

Oil Nigam Detel page Pioneer Software Technologies Alphabet Education Consultancy Website Developments Japanese Language Instructor Jobkhoji Salt Trending Detail Page