Life insurence
Khabar Dabali ११ कार्तिक २०७८ बिहीबार | 28th October, 2021 Thu
Himalayan Golden detail page

सभामुखलाई संविधान बाहिर विशेषाधीकार प्रयोग गरी सांसदलाई कारवाही गर्ने छुट छैन : घर्ती

ओनसरी घर्ती

संविधानको धारा ७६(५) मा सबै सांसदलाई व्यक्तिगत अधिकार दिएको छ । व्यक्तिगतरुपमा जसलाई पनि हामीले भोट गर्न सक्छौं । यसमा सभामुखले कुनै सांसदलाई पनि कारवाही गर्ने अधिकार छैन । उहाँहरुले दल त्याग गरेको, दल सम्बन्धि ऐन, नियम बमोजिम ह्वीप उलङ्घन गरेकोमा कारवा

संसदमा विपक्षी दलकोे अवरोध विरोधका नाममा विरोध जस्तो लाग्छ । यो कुनै सिर्जनात्मक काम भएन । संविधानभन्दा बाहिर सभामुखले विशेषाधीकार प्रयोग गरी निर्णय गर्न पाउनुहुन्न । संविधानमा कि त व्यक्तिगत अधिकारको विषय हटाएकोे हुनुपथ्र्यो । होइन भने सभामुखले सांसदलाई कसरी कारवाही गर्न पाउनुहुन्छ ? सभामुखले संविधान र विधि मिच्यो भन्ने विपक्षीका आरोप विल्कुल मिथ्या आरोप हो । संविधानमा भएको व्यवस्था बमोजिम  नियम कानून भन्दा माथि सभामुख छैनन् । दलीय व्यवस्थामा दलले नियम कानून बमोजिम ल्याएको प्रस्ताव उपर  सभामुखले कारवाही गर्नुहुन्छ । विपक्षीले संसद सचिवालयमा पेश गरेको प्रस्ताव संविधान संवत् छ जस्तो मलाई लाग्दैन । नियम, कानूको कुरा पनि भएन । यसमा प्रतिपक्ष दल जिम्मेवार हुनै पर्छ । 

सायद नेपालको इतिहासमा सभामुखको विषयलाई लिएर प्रतिनिधिसभा अवरुद्ध भएको यो पहिलो पटक हुनुपर्छ । साना साना विषयमा सभामुखमाथि प्रश्न उठाउने कुरा बेक्लै हो । तर, सभामुखले पक्षपातपूर्ण व्यवहार गर्यो भनेर हाउस बन्द गरेको मलाई थाहा छैन । विपक्षी दलले संविधान, नियम, कानून विपरित अडान लिनु हुँदैन । संविधानमा जे कुरा उल्लेख छ, त्यो उहाँहरुले मान्नुपर्छ । यो संविधान उहाँहरुले पनि लेखेको हो । हामीले मात्रै लेखेको होइन । उहाँहरुले संविधान लेख्ने बेलामै धारा ७६ उपधारा ५ आवश्यक छैन भनेको भए त्यतिबेला उपधारा ५ नराख्न पनि सकिन्थ्यो । उहाँहरुले नै तत्कालिन अवस्थामा स्वतन्त्र सांसदको अधिकार पनि हुनुपर्छ भनेर राख्ने अनि अहिले संविधान बमोजिन सभामुखले काम गर्दा संविधान विपरित भयो भन्न मिल्छ ? 

विपक्षीको माग संविधानको धारा ७६(५) सभामुखले प्रयोग गर्न पाउँदैनस् भनेको जस्तो भयो । त्यो भनेको संधिवानमा भएको व्यवस्था हटाउ भने जस्तो भएन र ? उहाँहरु निशर्त वार्तामा आउनु पर्छ । जिम्मेवार प्रतिपक्षको भूमिका खेल्नुपर्छ । काम गराइमा केही कमि कमजोरी हुन सक्छ । त्यसलाई सिर्जनात्मक तरिकाले हल गर्नुपर्छ । सरकार वा संसदलाई धम्क्याउने, अशिष्ट भाषामा गालिगलौज गर्ने काम बन्द गर्नुपर्छ । उहाँहरुले सरकारले ल्याएका अध्यादेश, क्रियाकलापका विषयमा आवाज राख्न सक्नु हुन्छ । त्यो छुट्टै विषय हो । सभामुखलाई नै लक्षित गरेर हाउस नै अवरुद्ध गर्नु उहाँहरुको राजनीतिक वेमानि र संविधान विपरित छ । यो राम्रो भएन । 

उहाँहरुलाई अहिले आरोप के लागेको छ भने दुई दुई पटक संसद विघटन गरिसक्नु भएको छ । उहाँहरुलाई संसदको मायाँ नै छैन । उहाँहरुले संविधान संवतरुपमा काम गर्न सक्नुभएन । त्यसै हुनाले आफ्नो लाज ढाक्नछोप गर्न नियोजितरुपमा सभामुखमाथि प्रहार गर्नुभएको छ । त्यसकारण, उहाँहरुले यो आरोप किन पुष्टि हुन दिने ? 

जुनरुपमा उहाँहरुले १४ जनालाई कारवाही गर्नुपर्छ भनिरहनु भएको छ । तीन महिना अघिको दलीय ह्वीप ल्याएर अहिले कारवाही गर भन्न मिल्छ ? संविधानको धारा ७६(५) मा सबै सांसदलाई व्यक्तिगत अधिकार दिएको छ । व्यक्तिगतरुपमा जसलाई पनि हामीले भोट गर्न सक्छौं । यो सांसदहरुको व्यक्तिगत अधिकारको कुरा हो । यसमा सभामुखले कुनै सांसदलाई पनि कारवाही गर्ने अधिकार छैन । उहाँहरुले दल त्याग गरेको, दल सम्बन्धि ऐन, नियम  बमोजिम ह्वीप उलङ्घन गरेकोमा कारवाही गर्न निवेदन दिएर सभामुखले कारवाही नगरेको भए म पनि विरोधमा उत्रिन्थे। त्यस्तो अवस्थामा सभामुखले तत्कालै कारवाही गर्नुपर्छ । त्यस्तो अवस्थामा सबैलाई एउटै नियम लागू हुन्छ । सभामुख पुर्वाग्रही हुने भन्ने कुरा आउँदैन ।  संविधानको धारा ७६(५)ले कुनै पनि स्वतन्त्र सांसदलाई प्रधानमन्त्री बन्ने र बनाउने अधिकार दिएको छ । त्यो अधिकार प्रयोग गर्ने सांसदलाई सभामुखले कारवाही गर्न मिल्दैन । ह्वीप नै नलाग्ने विषय उठाएर संसद अवरुद्ध गर्नु उहाँहरुको अलोकतान्त्रिक चरित्र र संविधान विपरित काम हो । यस्तो कार्यले उहाँहरुको संसदीय राजनीतिमाथिको निष्ठामै आशंका उत्पन्न भएको छ ।

(घर्ती नेकपा माओवादी केन्द्रकी नेतृ एवं पूर्वसभामुख हुन्)

Khabardabali Desk

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

कार्लमाक्सका १४ भनाई : जसले जिवन बदल्छ

१. आफूलाई त्यस्ता व्यक्तिहरुको ओरिपरी राख्नु जसले तिमीलाई खुसी बनाउदछन् । जसले तिमीलाई हसाउदछन, जसले तिमीलाई आवश्यकतामा सहयोग गर्दछन । ति व्यक्तिहरु ज...

वार्सिलोनाका प्रशिक्षक बर्खास्त

काठमाडौं । स्पेनिस क्लब वार्सिलोनाले मुख्य प्रशिक्षक रोनाल्ड कुमनलाई बर्खास्त गरेको छ ।  गएराति ला लिगामा भायोकानोसँग पराजित भएसँगै कुमनलाई बर्खास्...

एमालेबाट निर्बाचित वडाअध्यक्ष लागुऔषधसहित पक्राउ

काठमाडौं । सिराहा नगरपालिका –१८ का निर्बाचित वडाअध्यक्ष रामसोगारथ यादव लागु औषधसहित पक्राउ परेका छन् । यादव एमालेबाट निर्बाचित वडा अध्यक्ष हुन् ।  ...

१२ वर्षमाथिकोले लगाउन मिल्ने फाइजर खोप नेपाल आइपुुग्यो

काठमाडौं । १२ वर्षमाथिको उमेर समुहले लगाउन मिल्ने कोरोना विरुद्धको फाईजर खोप काठमाडौं आईपुगेको छ ।  अमेरिकी कम्पनिको यो खोप कोभ्याक्स सुविधा अन्तर्...

ललिता निवासदेखि व्याट्री कम्पनिको जग्गासम्म हत्याउने दाउमा व्यापारी घिमिरे

सासु, आमा, दिदि, बहिनिदेखि व्यापारिक साझेदारका नाममा जग्गा

व्यापारिले ठाउँ छोड्न भनेपछि एमालेको केन्द्रिय कार्यालय सारिदै

काठमाडौं। नेकपा एमालेको पार्टी कार्यालय ललितपुरस्थित च्यासलमा सारिने भएको छ।  प्रधानमन्त्रीमा केपी ओली रहँदासम्म एकजना व्यापारीले दिएको थापाथलीको क...

आज भारत र पाकिस्तानको भिडन्त, कसले मार्ला बाजी ?

काठमाडौं । आईसीसी टी –२० विश्वकप क्रिकेट अन्तर्गत आज भारत र पाकिस्तान भिड्न लागिरहेका छन् ।  सुपर १२ को पहिलो खेलमा भिड्न लागेको भारत र पाकिस्तानको...

कियामा मालिक घिमिरेको पनि ट्याक्स हेभन मुलुकमा लगानी !

काठमाडौं । नेपालमा किया गाडीका बिक्रेता सुहृदराज घिमिरे र उनका व्यावसायिक साझेदार पुरुषोत्तम पौडेलको पनि ट्याक्स हेभन मुलुक ब्रिटिस भर्जिन आइल्याण्डमा...

आज बाढी प्रभावित पुर्वी क्षेत्र जाँदै प्रधानमन्त्री

काठमाडौं। प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा बाढी, पहिरो र डुबान प्रभावितहरूको अवस्था बुझ्न आज देशको पूर्वी भेग जाँदै छन्। उनी बाढी, पहिरो र डुबान प्रभावित...

ओली ‘डन’ वादका विरुद्ध एमालेमा फेरी विद्रोहको तयारी

काठमाडौं । डाँकुहरुको संसारमा एउटा मुख्य डाँकु हुन्छ । उसले जे गरेपनि बाँकी डाँकुहरुले त्यसको पालना गर्छन् । यो कुरा डाँकुहरुको संसारमा मात्रै लागु...

अरु धेरै
World Link Detai Page

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

Jobkhoji Nibl detail page Salt Trending Detail Page Kantipur Detail Page