तालिवानद्वारा आफ्नो शासनलाई मान्यता दिन पुनः आह्वान

अफगानिस्तान । तालिवानका सर्वोच्च नेता हिबतुल्लाह अखुनज्यादाले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग अफगानिस्तानको नयाँ ‘इस्लामिक एमिरेट’ शासनलाई मान्यता दिन पुनः आह्वान गरेका छन् । इद विदाअघि एक सन्देश जारी गर्दै अखुनज्यादाले यस्तो आग्रह गरेका हुन् । गतवर्ष अगष्टमा शासनमा फर्किएको तालिवान नेतृत्वको सरकारलाई हालसम्म कुनै पनि देशले मान्यता दिएका छैनन् । 

विश्व शान्ति र स्थायित्वमा अफगानिस्तानको आफ्नै भूमिका छ । यस अर्थले पनि विश्वले अफगानिस्तानको इस्लामिक एमिरेट सरकारलाई मान्यता दिनुपर्छ,’ लिखित सन्देशमा अखुनज्यादाले भनेका छन् । विश्व एक ‘सानो गाँउ’ बनेको उल्लेख गर्दै अखुनज्यादाले कुटनीतिक सम्बन्ध पुनःस्थापित भएमा देशको समस्या समधान गर्न सहयोग पुग्ने बताए ।  यसअघि जनवरीमा अफगानिस्तानका कार्यबाहक प्रधानमन्त्री हसन अखुन्डले पनि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग ‘इस्लामिक एमिरेट’ लाई औपचारिक मान्यता दिन आह्वान गरेको थियो । कुनै पनि देशसँग औपचारिक सम्बन्ध नभएका कारण तालिवान सरकार अहिले कुटनीतिक एकाङ्कीपन भोगिरहेको छ ।

अधिकांश अन्तर्राष्ट्रिय समुदायहरु मानवीय सहयोग र तालिवान सरकारको मान्यतालाई महिला अधिकारको पुनारोत्थानसँग जोड्न चाहन्छन् ।  तर तालिवान सत्तामा आएयता दशौं हजार महिलाले सरकारी काम गुमाइसकेका छन् । उनीहरुलाई देशबाट बाहिरिन पनि बन्देज लगाइएको छ । देशभित्र एक सहरबाट अर्को सहरमा जानको लागि पुरुष नातेदार साथमा हुनुपर्ने पुरानो व्यवस्था फर्काइएको छ । 

तालिवानले सत्तामा फर्किएको भोलिपल्ट महिला अधिकार र मिडिया स्वतन्त्रताको प्रतिवद्धता जनाएको थियो । तर समूहले पछिल्लो समय महिलाहरुलाई कठोर कानुन लागू गरिरहेको छ ।   अखुनज्यादाले माध्यामिक शिक्षा महिलाहरुका लागि खुलाउने र सरकारमा पनि समावेश गर्नेजस्ता अन्तर्राष्ट्रिय मागको उल्लेख नगरी कुनैपनि माग ‘इस्लामिक एमिरेट’ स्वीकारोक्ति पछि मात्र कार्यन्वयन गर्न सकिने बताए । 

पछिल्लो समय अमेरिकालगायत पश्चिमी राष्ट्रले अफगानी बैंकका विदेशमा रहेका अर्बौ डलर फ्रिज गरिदिएपछि अफगानिस्तानले कठिनाई भोगिरहेको छ । अनुदानमा आश्रित रहेको अफगानिस्तानले पाइरहेको सहयोग पनि रोकिएको छ । परिणामस्वरुप झण्डै ९० प्रतिशत अफगान नागरिक अहिले खाद्य असुरक्षासँग जुधिरहेका छन् । 

तालिवानका सर्वोच्च नेता अखुनज्यादा अफगानिस्तानको पूर्वी सहर कान्दाहारमा बस्छन् । उमेरले ७० को दशकमा हिँिडरहेका मानिने अखुनज्यादा सन् २०१६ मा तालिवानको आध्यात्मिक नेता चुनिएका थिए ।  उनी अघि तालिवानका सस्थापक नेता मुल्लाह अख्तर मनसुर पार्टीको धार्मिक नेता थिए । तर मनसुर अमेरिकी ड्रोन आक्रमणमा मारिएपछि उनको स्थानमा अखुनज्यादा चुनिएका थिए ।