अमेरिकी पत्रकारिताः चुनावका बेला दलकारिता

काठमाडौं । नेपालमा मूलधारका मिडियाले कहिल्यै पनि यो उम्मेदवारलाई भोट हाल भन्दैनन् । नेपालमा विभिन्न दलहरूका विभिन्न पत्रकारका संस्थाहरू छन् । जस्तै कांग्रेस निकट प्रेस युनियन, एमाले निकट प्रेस चौतारी, माओवादी निकट प्रेस सेन्टर आदि । तर, आफ्नो सरकार भएपनि पत्रकारहरूमा कुनै समस्या भएमा पनि यिनीहरूले पत्रकार महासङ्घबाट कडा शब्दमा आलोचना गर्छन् । अमेरिकी कथा फरक छ ।

अमेरिकी धेरैजसो मूलधारका मिडियाहरूलाई कुन दल र कुन उम्मेदवारको पक्षमा भन्ने कित्ताकाटै हुन्छ । उनीहरु हाकाहाकी यो दल र यो उम्मेदवार राम्रो भन्दै सिफारिस नै गर्छन् । भोली अर्थात् नोभेम्बर ५ मा अमेरिकी चुनाव हुँदै छ । राष्ट्रपतीय चुनावमा वर्तमान उपराष्ट्रपति कमला ह्यारिस डेमोक्रेटिक पार्टीबाट राष्ट्रपति उम्मेदवार छिन् । पूर्व राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प रिपब्लिकन पार्टीबाट उम्मेदवार छन् । दुई दलीय देश अमेरिकाका मिडियाहरू पनि दुई दलीय जस्तै छन् ।

कुन कुन मिडिया कुन कुन उम्मेदवारको पक्षमा ?

अमेरिकाको चर्चित अखबार न्यू योर्क टाइम्स कमलाको पक्षमा छ । डमोक्रेटिक पार्टीको पक्षमा छ । यो कोरा आरोप मात्रै होइन । अपवाद छाडेर यो अखबारले सबै चुनावमा डेमोक्रेटिक दललाई समर्थन गर्छ । कतिसम्म भने स्थानीय र राज्यको चुनावमा पनि यसले समर्थन गर्ने गरेको थियो । जुन अहिले आएर भने बन्द गरिएको न्यू योर्क टाइम्सले गत अगस्टमा सार्वजनिक गरेको थियो ।

न्यू योर्क टाइम्स जस्तै सीएनएनलाई पनि डेमोक्रेटिक पक्षधर मानिन्छ । यस्तै अमेरिकाको सरकारी सहयोगमा चल्ने एनपीआर नामक रेडियो पनि डेमोक्रेटिक दलकै पक्षधर भनिन्छ । जो बाइडेन पुत्रको ल्यापटक प्रकरण आउँदा एनपीआरले प्रकाशन गरेन । नगरेपछि पत्रकार उरी बर्लिनरले आवाज उठाए । उनको जागिर गयो । यो नेपालको गोरखापत्रमा बेलाबखत हुने अवस्था जस्तै अवस्था हो भन्न सकिन्छ ।

रिपब्लिकन पार्टीको पक्षमा पनि मिडिया छन् ।  अखबारमा न्यू योर्क पोस्ट र वालस्ट्रिट जर्नललाई रिपब्लिकन कित्तामा राख्ने गरिन्छ । यस्तै टेलिभिजनमा फक्स न्युज रिपब्लिकन कित्तामा छ । अमेरिकी अनुसन्धान गर्ने विभिन्न संस्थाहरूका खोज, जनमत सङ्ग्रह र अरू प्राज्ञिक अध्ययनहरूबाट पनि अमेरिकी मिडियाहरू दलकारिता अगाडी भएको र जनताले कुन दलको कुन मिडिया हो भन्न सक्ने अवस्था छ ।

दलकारिता नगर्ने घोषणा गर्दा वासिङटन पोस्टले गुमायो दुई लाख बढि ग्राहक

अमेरिकी पत्रकारिताका अझ रोचक कुरा यो छ कि म दलकारिता गर्दिन । अब कुनै उमेलद्वारलाई सहयोग गर्दिन भन्नेको पनि अवस्था कमजोर छ । यसको पछिल्लो उदाहरण हो वासिङटन पोस्ट । पोस्टले यो सालबाट कुनै उम्मेदवारलाई समर्थन नगर्ने भन्यो । सम्पादकीय टोलीले कमलालाई समर्थन गरेको सामाग्री तयार भएपछि अन्तिममा आएर खर्बपति मालिक तथा अमेजनका पनि साहु रहेका अखबारका साहु जेफ बेजोसले त्यो मानेनन् ।

उनले अखबारमा लेखै लेखेर ७० प्रतिशत हाराहारी अमेरिकीमा मिडियाको विश्वास नभएकोले विश्वास फर्काउन दलकारिता नगर्ने र स्वतन्त्र पत्रकारिता गर्ने उनले बताए । तर, दलकारिता मन पराउने अर्थात् डेमोक्रेटिक पार्टीले पाउँदै आएको समर्थन नपाएपछि धेरै बिच्किए । ग्राहकहरू घटे । विभिन्न समाचारहरू अनुसार दुई लाख भन्दा धेरै डिजिटल ग्राहकहरू गुमे । एक डेमोक्रेटिक पार्टी पक्षधर सम्पादकले राजीनामा पनि दिए । लस एन्जलस टाइम्सले पनि उम्मेदवारलाई समर्थन नगर्ने भएको छ । उसले पनि परम्परागत रुपमा डेमोक्रेटिक पार्टीलाई समर्थन गर्दै आएको थियो ।

मूलधारले अखबार भन्दा पडकास्टमा अन्तरवार्ता लोकप्रिय 

अमेरिकी मिडियाहरूले दलकारिता गरेर हो वा विश्वास गुमाएर हो उनीहरुका दर्शकहरू घट्दो क्रममा छन् । यो धेरैले बुझेका छन् । त्यहि भएर उम्मेदवारहरुले मूलधारका भन्दा पडकास्टमा अन्तरवार्ता दिन चासो देखाएका छन् । र, पडकास्टको दर्शक धेरै पनि देखिएका छन् । त्यसका एक उदाहरण हो कमला ह्यारिसले सीएनएनलाई दिएको अन्तरवार्ता र डोनाल्ड ट्रम्पले जो रोगनलाई दिएको अन्तरवार्ता ।

रोगनसँग अन्तरवार्ता दिएका ट्रम्पका दर्शक ४ करोड ४० लाख भन्दा धेरै छन् । तर, सीएनएनमा अन्तरवार्ता दिएकी कमलाका दर्शक आधा करोड पनि पुगेका छैनन् । एकातर्फ दलकारिताको दलदल, अर्कोतर्फ मूलधार भन्दा पडकास्टको लोकप्रियता बढी भएकोले अमेरिकी मिडियाहरूको विश्वसनीयता ७० प्रतिशत नभएको रिपोर्टहरू सार्वजनिक भइरहेका छन् त्यहि रिपोर्टलाई जेफ बेजोसले पनि चर्चा गरेका थिए ।