चीनको ‘भिक्ट्री डे परेड’: कम्युनिस्ट नेताहरूको उपस्थितिमा शक्ति प्रदर्शन

काठमाडौं । बेइजिङमा सम्पन्न ८०औँ ‘भिक्ट्री डे’ सैन्य परेड चीनका लागि केवल ऐतिहासिक विजयको स्मरण मात्र होइन, आधुनिक सैन्य शक्ति प्रदर्शन र नयाँ बहुध्रुवीय विश्वव्यवस्था निर्माणको सन्देशसमेत बन्यो।

राष्ट्रपति सी जिनपिङको आतिथ्यमा रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन, उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उन, नेपालका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली, भियतनाम, लाओस, क्यूबा लगायतका कम्युनिस्ट तथा सहयोगी मुलुकका नेताहरू उपस्थित थिए।

चीनको सन्देश

परेडमा जिनपिङले “ऐतिहासिक मित्रता र साझेदारीलाई नयाँ युगमा लैजाने” भन्दै सैन्य र कूटनीतिक शक्ति दुवै प्रदर्शन गरे। अत्याधुनिक मिसाइल, ड्रोन, लडाकु विमानदेखि साइबर क्षमतासम्म देखाएर चीनले आफू भविष्यको निर्णायक शक्ति हो भन्ने स्पष्ट संकेत दियो।

पुटिनको उपस्थिति

रूस आज राष्ट्रवादी–केन्द्रित शासनमा भए पनि पुटिन अझै सोभियत विरासतसँग जोडिएका मानिन्छन्। मस्कोमा स्टालिनको सालिक पुनर्स्थापना गर्दै उनले आफू कम्युनिस्ट पार्टीको नेता नभए पनि सोभियत विचारधाराबाट टाढा नभएको सन्देश दिएका छन्। यसकारण पुटिनलाई “गैर–समाजवादी तर सोभियत प्रभावमा आधारित राष्ट्रवादी” नेता भनेर परेडमा चिनाइएको छ।

सहभागी कम्युनिस्ट नेताहरू

परेडमा २६ मुलुकका शीर्ष नेताहरू सहभागी भए। तिनमध्ये ७ जना प्रत्यक्ष कम्युनिस्ट वा समाजवादी पार्टीका नेता थिए :

सी जिनपिङ (चीन) – चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी

किम जोङ उन (उत्तर कोरिया) – वर्कर्स पार्टी

तोम लम (भियतनाम) – कम्युनिस्ट पार्टी

थोंगलुन सिसौलिथ (लाओस) – कम्युनिस्ट पार्टी

मिगुएल डियास कानेल (क्यूबा) – कम्युनिस्ट पार्टी

केपी शर्मा ओली (नेपाल) – नेकपा (एमाले)

भ्लादिमिर पुटिन (रूस) – राष्ट्रवादी शासन, तर सोभियत परम्पराको प्रभाव

सहभागी सबै नेता कम्युनिस्ट नभए पनि, चीनले परेडलाई “वामपन्थी ऐक्यबद्धता + बहुध्रुवीय विश्वव्यवस्था” को संयुक्त प्रदर्शनमा परिणत गरेको देखियो। विशेषगरी पुटिनको सहभागिता चीन–रूस रणनीतिक साझेदारीलाई पुनः पुष्टि गर्ने संकेतका रूपमा व्याख्या गरिएको छ।