वर्षा गराउने प्रणाली बाहिरियो, अबको हप्ता के हाेला ?

काठमाडौं । लगातारको अविरल वर्षाले थाकेका नेपाली जनजीवनमा आइतबार बिहान अलि राहतको सास चल्यो।

बागमतीदेखि कोशीसम्म उर्लिएको बाढी र पहिरोको त्रासबीच अब मौसम खुल्दै गएको छ। तर — अझै पनि मनसुन पूर्णरूपमा अन्त्य भएको छैन।

ठुलो पानी पार्ने प्रणाली बाहिरियो

जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार, गत सातादेखि सक्रिय रहेको न्यूनचापीय प्रणाली अब नेपालबाट पूर्वतर्फ सरेर बाहिरिएको छ।  यससँगै “ठुलो वर्षा पार्ने मेघसमूह” हराउँदै गएका छन्, तर वायुमण्डलीय आर्द्रता अझै पर्याप्त भएकाले हल्का र मध्यम वर्षा अझै केही दिन जारी रहन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

विभागको विज्ञप्तिमा भनिएको छ  “असोज २० गते अपराह्नसम्म नदी आसपासका क्षेत्रहरूमा सतर्कता कायमै रहन्छ।”

मनसुन ढिलो बिदा हुँदै

सामान्यतया मनसुन असोज १६ गते नेपालबाट विदा लिन्छ। तर यस वर्ष बंगालको खाडीमा बनेको प्रणालीले त्यसको गति रोकिदिएको छ। विभागका वरिष्ठ मौसमविद मीनकुमार अर्यालका अनुसार, “यस वर्ष मनसुन केही ढिलो अन्त्य हुनेछ। अब प्रणाली बाहिरिए पनि हावाको आर्द्रता घट्न केही दिन लाग्नेछ।”

यसको अर्थ — असोज २२–२३ सम्म पनि देशका केही भागमा हल्का वर्षा सम्भव रहेको छ ।

कोशी र मधेसमा अझै जोखिममा

मौसम सुधार भए पनि कोशी र मधेस प्रदेशका केही जिल्लामा अझै पानी परिरहेको छ।  इलाम, पाँचथर, झापा, सुनसरी, सर्लाही र रौतहटमा बिहानसम्म पनि वर्षाको क्रम जारी रहेको विभागले जनाएको छ। बाढीका कारण भरिभराउ भएका नदीहरूको बहाव घट्न केही दिन लाग्ने अनुमान छ।

काठमाडौं उपत्यका, पोखरा र पश्चिमका अधिकांश ठाउँमा अहिले आकाश फाट्न थालेको छ । तर विभागले सतर्क रहन सल्लाह दिएको छ । कारण, माटो भिजेकै छ र स-सानो वर्षाले पनि पहिरो झार्न सक्छ।

“आकाश खुलेको भन्दै निश्चिन्त नहुनुहोस्,” विभागका एक प्राविधिक भन्छन्, “माटो अझै चिप्लो छ, नदीको सतह उच्च छ। त्यसैले जोखिम कायम नै छ।”

यो मनसुनले नेपालमा दुस्ख र राहत दुबै बोकेको छ। कतै खेत सिँचाइका कारण किसानका मुहारमा हरियो मुस्कान छ, कतै बाढीले घर–परिवार विस्थापित बनाएको छ। तर मौसमविदका अनुसार, अब मनसुन अन्त्यको दिशातिर छ । केही दिनपछि नीलो आकाश र चिसो हावासहित शरद ऋतु प्रवेश गर्ने छ।

ठुलो वर्षा पार्ने प्रणाली भले नेपालबाट बाहिरिसकेको होस्,  तर मनसुनको अन्तिम छायाँ अझै हामीमाथि छ। अबको केही दिन  सावधानी र धैर्य दुवै आवश्यक छ।