जेनजीबाट मन्त्रीको दौड : आदर्शबाट अवसरतिर

काठमाडौं । जेनजी आन्दोलनका बेला नारा थियो— “व्यवस्था होइन, भविष्य बदल्छौं।”तर अहिले त्यही आन्दोलनका धेरै अनुहारहरू भविष्य बदल्ने होइन, मन्त्री बन्ने दौडमा उत्रिएका छन्।

प्रधानमन्त्री कार्यालयका एक स्रोतका अनुसार, हालसम्म ८० भन्दा बढी जेनजी युवाले आफ्ना सीभी (बायोडाटा) प्रधानमन्त्री कार्यालयमा पुर्‍याएका छन्। आन्दोलनमा अग्रपंक्तिमा देखिएका मात्रै होइन, पछि जोडिएका धेरैले पनि आफू योग्य रहेको भन्दै मन्त्री बन्न चाहना प्रकट गरेका हुन्। तर स्रोत भन्छ, “प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले ती सीभीमध्ये कुनै पनि हेरेकी छैनन्। उहाँले अहिले त्यस विषयमा कुनै निर्णय गर्नुभएको छैन।”

सरकारले महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय र युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय मध्ये कुनै एक जेनजी पुस्तालाई दिने तयारी गरेको बताइन्छ। तर नाम टुंग्याउन नसक्दा मन्त्री छनोटमा अन्योल छाएको छ।

प्रधानमन्त्री कार्यालयका एक अधिकारीले भने, “जेनजीको नाममा अहिले ग्रुप–ग्रुपले बार्गेनिङ गरिरहेका छन्। कसले कति ठूलो योगदान दियो भन्ने बहस होइन, कसले कुन नेतासँग नजिक छ भन्ने हिसाबले दौड चलेको छ।”

अहिलेको अवस्था हेर्दा धेरैलाई लाग्न थालेको छ । जेनजी आन्दोलनको आदर्शभन्दा अवसर हावी हुन थालेको छ। आन्दोलनका बेला बुट्टे झोलामा प्लेकार्ड बोकेर सडकमा नारा लगाउनेहरू अहिले नेतासँग भेटघाटको लाइनमा छन्।

एक सहभागी युवाले भने, “हामीले न्यायका लागि आन्दोलन गरेका थियौँ, तर अहिले धेरै साथीहरू पदका लागि भिडिरहेका छन्। यो आन्दोलनको मर्मसँग मेल खाँदैन।” अर्को जेनजी नेतृले भने, “असली जेनजीहरूलाई बेवास्ता गरेर बाहिरका प्रभावशाली समूहहरूलाई प्राथमिकता दिइँदैछ।”

प्रधानमन्त्री कार्कीले यो विषयमा हालसम्म सार्वजनिक टिप्पणी गरेकी छैनन्। उनका सल्लाहकारहरूले पनि नाम छनोटमा कुनै दबाब नलिने र योग्यताको आधारमा मात्र निर्णय हुने बताएका छन् । तर राजनीतिक विश्लेषकहरूको बुझाइमा, आन्दोलनपछि युवाको ऊर्जा र उत्साहलाई संस्थागत गर्न सरकार असफल हुँदै गएको छ। विश्लेषक भीम न्यौपाने भन्छन्, “जेनजी आन्दोलनले देशको राजनीतिक दिशा बदल्ने क्षमता थियो, तर नेतृत्वले त्यसलाई पदको प्रतिस्पर्धामा सीमित बनाइरहेको छ।”

आन्दोलनको सपना र यथार्थ

भदौमा सुरु भएको जेनजी आन्दोलनले देशभरका युवालाई सडकमा उतारेको थियो। सडकमा घाम–पानी बेवास्ता गरेर उनीहरूले “नयाँ पुस्ताको शासन” को आवाज उठाएका थिए। तर आन्दोलनको एक महिनापछि नै सडकको नारा सत्ताको दैलोमा फिक्का हुन थालेको देखिन्छ।

अहिले सबैकाे मनमा   प्रश्न उठ्न थालेको छ के जेनजी आन्दोलनका युवाहरूले आफ्ना सहकर्मीहरूको बलिदानको सपना जोगाउँछन्, कि उनीहरू पनि पुरानो पुस्ताजस्तै सत्ता र सिटको खेलमा हराउनेछन्?