‘ऊर्जाबाट राजनीति’ : कुलमान घिसिङको नयाँ प्रयोग

काठमाडौं ।  नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका पूर्वकार्यकारी निर्देशक र हालका ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री कुलमान घिसिङ फेरि एकपटक सार्वजनिक बहसको केन्द्रमा छन् — तर यो पटक ‘लोडसेडिङ अन्त्य गर्ने’ उपलब्धिका कारण होइन, राजनीतिमा प्रवेशको तयारीका कारण।

उनको नेतृत्वमा नयाँ राजनीतिक दल दर्ता गर्ने तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ। निकट स्रोतका अनुसार दल दर्ताको टुंगो भोलिसम्म लाग्ने सम्भावना छ।

टेक्नोक्र्याटबाट राजनीतिक व्यक्तित्वतर्फ

कुलमान घिसिङ सधैं ‘टेक्नोक्र्याट’को पहिचानका साथ सार्वजनिक जीवनमा परिचित थिए। उनले प्राधिकरणको नेतृत्व सम्हालेपछि लोडसेडिङ अन्त्य गरे र ‘उज्यालो नेपाल’को प्रतीक बने। तर पछिल्ला वर्षहरूमा उनले सरकारी जिम्मेवारीसँगै राजनीतिक रूपमा पनि सक्रियता देखाउन थालेका छन्।

सरकारभित्रको आफ्नो भूमिका सीमित महसुस गर्दै, उनले अब स्वतन्त्र रूपमा विकास र सुशासनका एजेन्डा बोकेर राजनीतिमा प्रवेश गर्ने निर्णयमा पुगेका छन्।

निकट सहयोगीहरूको भनाइमा, घिसिङले पछिल्ला केही महिनादेखि विभिन्न क्षेत्रका बौद्धिक, व्यवसायी र पूर्वप्रशासकहरूसँग नियमित छलफल गर्दै आएका छन्। ती छलफलहरूकै निष्कर्षस्वरूप नयाँ राजनीतिक दल गठनको तयारी अघि बढेको हो।

नाम र चिन्ह : ‘उज्यालो नेपाल’ र ‘बिजुलीको चिम’

घिसिङ निकट स्रोतका अनुसार, नयाँ पार्टीको नाम ‘उज्यालो नेपाल’ हुनसक्छ। यो नाम आफैंमा घिसिङको पहिचानसँग गहिरो सम्बन्धित छ — जसले अँध्यारोबाट देशलाई उज्यालोमा ल्याएको सन्देश दिन्छ।

चुनाव चिन्हका रूपमा पनि ‘बिजुलीको चिम’ जस्ता विकल्पहरू छलफलमा छन्। घिसिङ स्वयं यसप्रति उत्साही देखिएका छन्।

यदि दल दर्ता प्रक्रिया तय अनुसार अघि बढ्यो भने कात्तिक १९ गते (बुधबार) पार्टी निर्वाचन आयोगमा दर्ता हुनेछ।

राजनीतिक प्रवेशको कारण

घिसिङका निकटवर्तिहरू भन्छन् —“ऊर्जामा देखाएको उनको कार्यशैली, पारदर्शिता र परिणाममुखी सोच अब शासन प्रणालीमा लागू गर्नुपर्ने घिसिङको धारणा हो।”

उनको दृष्टिमा विकास केवल परियोजनाको होइन, नीतिगत परिवर्तन र संस्थागत निष्ठाको परिणाम हो। त्यसैले उनले आफ्नो नेतृत्वमा विकासमुखी, दक्ष र पारदर्शी व्यवस्थापनलाई प्राथमिकता दिने दल बनाउने तयारी गरेका छन्।

सत्ता र सम्भावनाबीचको द्वन्द्व

तर प्रश्न उठ्छ  कुलमान घिसिङ राजनीतिमा सफल हुन सक्छन्?  टेक्नोक्र्याटहरूको राजनीति प्रायः दुई ध्रुवबीच अड्किन्छ — जनताको विश्वास र राजनीतिक गठबन्धनको व्यवहारिकता। घिसिङसँग लोकप्रियता छ, तर राजनीतिक संगठन र मैदानमा उत्रिन छुट्टै रणनीति चाहिन्छ।

विश्लेषकहरू भन्छन्, उनको पार्टीले यदि ‘विकास र सुशासन’ लाई ठोस राजनीतिक अभियानमा रूपान्तरण गर्न सके, भने उनले असन्तुष्ट मध्यम वर्ग र शहरी मतदातालाई आकर्षित गर्न सक्छन्। तर परम्परागत राजनीतिक संरचनासँग प्रतिस्पर्धा गर्न सजिलो हुने छैन।

नयाँ ऊर्जा राजनीतिमा

कुलमान घिसिङ अब केवल बिजुलीका परियोजनासँग होइन, देशको राजनीतिक धारासँग पनि प्रतिस्पर्धा गर्न लागेका छन्। उनले नेतृत्व गर्न लागेको पार्टीको नाम नै संकेत हो । “उज्यालो नेपाल” । अर्थात्, उनी चाहन्छन् राजनीति पनि उज्यालो होस्।

तर त्यो उज्यालो केवल बल्बको होइन, प्रणाली परिवर्तनको उज्यालो बन्न सक्नेछ कि सक्दैन ।  अबको मुख्य प्रश्न त्यही हो।