पूर्वी पहाडमा सुन्तलाको बम्पर उत्पादन, धरान बजारमा कारोबार ३० प्रतिशतले बढ्यो

धनकुटा । गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष सुन्तलाको उत्पादन उल्लेख्य रूपमा बढेपछि पूर्वी पहाडका किसान उत्साहित भएका छन्। धनकुटा, भोजपुर, सङ्खुवासभा, पाँचथरलगायत जिल्लाबाट उत्पादन भएका सुन्तला धरान उपमहानगरपालिका–१३ स्थित कृषि उपज बजारमा ठूलो परिमाणमा भित्रिन थालेका छन्।

धरान कृषि बजार व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष लक्ष्मण भट्टराईका अनुसार गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष कात्तिक र मङ्सिर महिनामै करिब २५ प्रतिशत बढी सुन्तला बजारमा आएको छ। “उत्पादन बढेसँगै सुन्तलाको कारोबारमा पनि करिब ३० प्रतिशतले वृद्धि भएको छ,” उनले भने, “अहिले बिक्री राम्रो भइरहेकाले किसान र उपभोक्ता दुवैका लागि यो सकारात्मक संकेत हो।”

उनका अनुसार पछिल्लो समय सुन्तला खेतीको क्षेत्र विस्तार भएकाले पनि कारोबार बढेको हो। कात्तिक १५ गतेदेखि बजारमा आउन सुरु हुने सुन्तला चैतको दोस्रो सातासम्म निरन्तर आउने गर्दछ। “ढुवानी, ग्रेडिङ, प्याकेजिङ र ब्रान्डिङलाई व्यवस्थित गर्न सके कोशी करिडोरको सुन्तला अझै ठूलो बजारमा स्थापित हुन सक्छ,” भट्टराईले बताए।

उत्पादन बढेपछि किसानमा आशा

भोजपुरका किसान प्रदीप राई विगत १३ वर्षदेखि सुन्तला खेती गर्दै आएका छन्। उनी भन्छन्, “सामान्यतया हरेक वर्ष २० देखि ३० मेट्रिक टन सुन्तला बिक्री गर्थें। गत वर्ष उत्पादन घटेर १६ मेट्रिक टनमा सीमित भयो तर यो वर्ष भने दुई महिनामै १२ मेट्रिक टनभन्दा बढी सुन्तला बिक्री भइसकेको छ।” मूल्य यथावत् रहे पनि उत्पादन बढेकाले आम्दानी राम्रो हुने अपेक्षा उनले व्यक्त गरे।

मौसम अनुकूल हुँदा उत्पादनमा वृद्धि

व्यापारी अशोक राईका अनुसार फल लाग्ने समयमा मौसम अनुकूल रहनु, रोग–कीराको प्रकोप कम हुनु र वर्षाले खासै क्षति नगर्नु उत्पादन बढ्नुका प्रमुख कारण हुन्। “पछिल्लो समय मकै र धानखेती हुने खेतबारीमा समेत सुन्तलाखेती विस्तार हुँदै गएको छ,” उनले भने, “सुन्तलाबाट राम्रो आम्दानी हुने भएपछि किसान आकर्षित भएका हुन्।” हाल आकारअनुसार सुन्तला प्रतिकिलो रु ३० देखि ८० सम्ममा बिक्री भइरहेको उनले जानकारी दिए।

धरान बजारमा दैनिक ४० मेट्रिक टन कारोबार

विगत २२ वर्षदेखि धरान कृषि बजारमा व्यवसाय गर्दै आएका व्यापारी टीकाराम श्रेष्ठका अनुसार वार्षिक करिब १२ सय क्विन्टलभन्दा बढी सुन्तला कारोबार हुँदै आएको छ। धरानबाट दमक, काकरभिट्टा, झापा तथा मधेस प्रदेशका विभिन्न जिल्लामा सुन्तला पठाइने गरिएको छ।

धरान कृषि बजार व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष काजी गिरीका अनुसार यस वर्ष बजारमा सुन्तला प्रशस्त मात्रामा आएको छ र “जति आउँछ, सबै सहज रूपमा खपत भइरहेको छ।” हाल धरान कृषि बजारबाट दैनिक ३० देखि ४० मेट्रिक टन सुन्तलाको कारोबार भइरहेको छ। अहिले बजारमा प्रतिकिलो रु ७० देखि ८० सम्म मूल्य रहेको छ भने मौसमअनुसार रु ७० देखि १३० सम्म मूल्य घटबढ हुने व्यापारीहरू बताउँछन्।

कारोबार २० हजार मेट्रिक टन पुग्ने अनुमान

धरान कृषि उपज बजारको तथ्याङ्कअनुसार गत वर्ष करिब ५ हजार मेट्रिक टन सुन्तला खरिद–बिक्री हुँदा रु ६० करोड बराबरको कारोबार भएको थियो। यस वर्ष भने बजारबाट करिब २० हजार मेट्रिक टन सुन्तला बिक्री हुने अनुमान गरिएको छ।

पूर्वी पहाडका भोजपुर, धनकुटा, तेह्रथुम, पाँचथर, सङ्खुवासभा र खोटाङ जिल्लाबाट सुन्तला धरान ल्याइने गरेको छ। धरानबाट इटहरी, इनरुवा, विराटनगर, बिर्तामोड, दमक तथा मधेस प्रदेशका विभिन्न जिल्लामा सुन्तला आपूर्ति हुँदै आएको छ।