चेकबाट ५ लाखभन्दा बढी नगद झिक्न नपाइने, एकाउन्ट पेयी अनिवार्य

 काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले ५ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको चेक साटेर नगद निकाल्न नपाइने व्यवस्था लागू गरेको छ। अब ५ लाखभन्दा माथिको चेक अनिवार्य एकाउन्ट पेयी हुनुपर्नेछ।

केन्द्रीय बैंकले यसअघि रहेको १० लाखसम्मको नगद कारोबार सीमा घटाएर ५ लाखमा झारेको हो। सरकारले सम्पत्ति शुद्धीकरण (मनी लाउन्डरिङ) न्यूनीकरणका लागि नगद कारोबारको सीमा घटाउने निर्णय गरेसँगै राष्ट्र बैंकले चेकमार्फत झिक्न पाइने नगदको सीमा पनि ५ लाखमा कायम गरेको हो।

नयाँ व्यवस्थाअनुसार ५ लाखभन्दा बढी रकम सम्बन्धित व्यक्तिको खातामा मात्र जम्मा गर्न सकिनेछ। कुनै पनि व्यक्ति वा संस्थाले नगद कारोबार गर्दा प्रतिपटक ५ लाखभन्दा कम मात्र नगदमा गर्नुपर्नेछ भने सोभन्दा बढीको कारोबार एकाउन्ट पेयी चेकमार्फत गर्नुपर्नेछ।

नेपाल राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुरु पौडेलका अनुसार यो व्यवस्थाले सामाजिक कार्य वा व्यापारमार्फत नगद संकलन गर्ने परिवारलाई असर नगर्ने छ।

केन्द्रीय बैंकको निर्देशनअनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाले ५ लाख वा सोभन्दा बढीको भुक्तानी गर्दा अनिवार्य रूपमा एकाउन्ट पेयी चेक वा खातामार्फत मात्र भुक्तानी गर्नुपर्नेछ। फर्म, कम्पनी, संस्था वा कार्यालयका नाममा काटिएका चेकको भुक्तानी पनि एकाउन्ट पेयीमै सीमित गरिएको छ।

तर, कुनै निक्षेपकर्ता वा बचतकर्ताले विशेष कारण देखाएर नगद भुक्तानीको निवेदन दिएको अवस्थामा, कारण मनासिब ठहरिए सीमाभन्दा बढी नगद भुक्तानी गर्न सकिने व्यवस्था पनि राखिएको छ। यस्ता भुक्तानीको मासिक विवरण अद्यावधिक गर्नुपर्नेछ।

यसैगरी, लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरूले पनि ५ लाख वा सोभन्दा बढीको भुक्तानी गर्दा एकाउन्ट पेयी चेकमार्फत मात्र गर्नुपर्ने व्यवस्था लागू गरिएको छ।

राष्ट्र बैंकका अनुसार यो कदमले सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारण ऐन, २०६४ को कार्यान्वयनमा सहयोग पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।