जेन–जीको दबाब बढ्दो: सर्वपक्षीय सरकारको मागसहित माइतीघरमा ढुंगाना समूहको प्रदर्शन

काठमाडौँ । जेन–जी आन्दोलनका अगुवा मिराज ढुंगानाको नेतृत्वमा रहेको समूहले वर्तमान राजनीतिक व्यवस्थाप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै सर्वपक्षीय सरकार गठनको मागसहित काठमाडौँको माइतीघर मण्डलामा प्रदर्शन गरेको छ। प्रदर्शनमार्फत समूहले सुशीला कार्की नेतृत्वको सरकार जेन–जी आन्दोलनको अपेक्षा र प्रतिबद्धताबाट विचलित भएको आरोप लगाएको छ।

सोमबार आयोजित प्रदर्शनमा सहभागीहरूले सरकारमाथि ‘विश्वासघात’ गरेको आरोप लगाउँदै दलगत स्वार्थभन्दा माथि उठेर राजनीतिक दल र नागरिक समाज सम्मिलित सर्वपक्षीय सरकार गठन गर्नुपर्ने माग अघि सारे। ढुंगाना समूहका अनुसार वर्तमान सरकार वैधानिकतामा सीमित रहँदा प्रणालीगत संकट समाधान गर्न असफल भएको छ।

‘वैधानिकता मात्रै समाधान होइन’

सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै मिराज ढुंगानाले अहिलेको राजनीतिक संकटलाई केवल संवैधानिक प्रक्रियाबाट हल गर्न नसकिने दाबी गरे। उनका अनुसार प्रणाली नै संकटग्रस्त अवस्थामा रहेकाले वैधानिकता भन्दा सहमति र विश्वासको राजनीति आवश्यक भएको छ।

‘जब सिस्टम नै बिग्रिएको हुन्छ, त्यतिबेला कागजी वैधानिकता हेरेर समाधान सम्भव हुँदैन,’ ढुंगानाले भने, ‘सर्वसहमतिको सरकार बनाएर मात्रै निर्वाचनतर्फ जानुपर्छ।’

‘पुराना शीर्ष नेता नेतृत्वमा नआउन्’

ढुंगाना समूहको मुख्य मागमध्ये एक हो—सर्वपक्षीय सरकारको नेतृत्व पुराना राजनीतिक दलका शीर्ष नेताहरूले नगर्नु। उनीहरूले नयाँ र पुराना दुवै पुस्तालाई समेट्ने तर नेतृत्वमा ‘पुरानै अनुहार’ दोहोरिन नहुने स्पष्ट सन्देश दिएका छन्।

‘हामी सबैलाई समेट्ने सरकार चाहन्छौँ,’ ढुंगानाले भने, ‘तर नेतृत्व फेरिनै पर्छ। पुरानै अनुहारले नेतृत्व गर्ने सर्वपक्षीय सरकार हामीलाई मान्य छैन।’

जेन–जी आन्दोलन र सरकारबीच बढ्दो दूरी

ढुंगाना समूहले सुशीला कार्की नेतृत्वको अन्तरिम सरकारले जेन–जी आन्दोलनको भावना आत्मसात गर्न नसकेको आरोप लगाउँदै आएको छ। आन्दोलनकारीहरूका अनुसार जनआन्दोलनपछि बनेको सरकारले सुधार र रूपान्तरणको एजेन्डालाई संस्थागत गर्न नसक्दा जनस्तरमा निराशा थपिएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार यो प्रदर्शनले जेन–जी आन्दोलन सरकारसँग मात्र होइन, परम्परागत राजनीतिक संरचनासँग पनि दूरी बढाउँदै गएको संकेत गर्छ। सर्वपक्षीय सरकारको मागले तत्काल राजनीतिक सहमति खोज्ने दबाब सिर्जना गरे पनि दलहरूको सहमतिविना यस्तो सरकार सम्भव हुने सम्भावना न्यून देखिन्छ।

संकेत के हो ?

माइतीघरको प्रदर्शनले जेन–जी आन्दोलन अब केवल विरोधमा सीमित नरही वैकल्पिक राजनीतिक संरचना खोज्न थालेको सन्देश दिएको छ। सर्वपक्षीय सरकारको माग, पुराना नेताहरूको बहिष्कार र प्रणालीगत असन्तुष्टिको भाषा—यी सबैले जेन–जी आन्दोलनलाई आगामी निर्वाचन र सत्ता समीकरणमा एक नयाँ दबाब समूहका रूपमा उभ्याउने संकेत गर्छ।