सेती–मादीको बीचमा तिर्खाएका मतदाता : विकासको वाचा, भरोसाको खडेरी

तनहुँ । व्यास नगरपालिका–१० की समिना बोटे उमेरले दुईपटक मतदान गर्न योग्य भइसकिन्। तर उनले न मतदाता परिचयपत्र बनाएकी छन्, न त बनाउने जाँगर नै देखाएकी छन्। घरमा आमाबुबाले वर्षौँदेखि मतदान गरेको देखेकी उनलाई भने भोट हालेर जीवनमा केही बदलिन्छ भन्ने विश्वास हराउँदै गएको छ।

उनको प्रश्न सिधा छ “आमाबाउले यत्रो वर्ष भोट हाल्नुभयो। न धारामा पानी आयो, न भरपर्दो रोजगारी। अब मैले किन भोट हाल्नु?” समिनाजस्तै धेरै युवालाई मतदाता बनाउने, मत हाल्न प्रेरित गर्ने प्रयास गाउँमा खासै देखिँदैन। बेरोजगारीले थिचिएका युवा कोही विदेशिएका छन्, कोही डाँडा कटेर कालिगण्डकीतिर बालुवा चाल्न पुग्छन्।

समिनाकै छिमेकी हरिबहादुर थापा चार दशकअघि बागलुङबाट बसाइँ सरेर यता आएका हुन्। जान्ने–बुझ्ने भएदेखि हरेक चुनावमा मतदान गर्दै आएका उनले वर्षौँदेखि एउटै आश्वासन सुन्दै आएका छन् । घरघरै धारा, रोजगारी र विकास। तर उनको यथार्थ फरक छ। पाँच वटा भैंसी पालिरहेका थापाले मादी नदीबाट आफ्नै खर्चमा मोटर जडान गरेर पानी तानेका छन्। उनी भन्छन्, “नेताले भनेको आधामात्र पूरा गरेको भए पनि हामी आज अर्कै अवस्थामा हुन्थ्यौँ। भोट हालेर नै अघाइसक्यौँ।”

तनहुँका धेरै ग्रामीण बस्तीमा खानेपानीको समस्या चरम छ। घरमुनि नदी बग्छ, तर पानी धारा भएर घरसम्म आउँदैन। यही कारण मतदातामा चुनावप्रति उत्साहभन्दा निराशा बढी देखिन्छ। व्यास–८ की गोमा मिश्रको आक्रोश पनि उस्तै छ। “चुनावअघि सपना बोकेर आउने उम्मेदवार जितेपछि पाँच वर्ष देखिँदैनन्। नेतालाई भेट्न चुनाव नै कुर्नुपर्छ,” उनी भन्छिन्। व्यास–८ नै रामचन्द्र पौडेल को पुर्ख्यौली थलो हो। तर स्थानीय भन्छन्, “राष्ट्रपतिको गाउँको बाटो यस्तो छ भने अरूको कस्तो होला?”

रिस्ति जोड्ने सडक स्तरोन्नतिको काम सुरु भए पनि विकासको गति जनताको अपेक्षासँग तालमेल खान सकेको छैन। परम्परागत दललाई मत दिँदै आएकी मनकुमारी ठकुरी यसपटक भने मन फेर्ने सोचमा छिन्। “पुरानालाई दिने बानी परेको छ, तर यसपालि नयाँलाई भोट हालुँ कि जस्तो लागेको छ,” उनी भन्छिन्।

स्थानीय मुद्दासँगै राष्ट्रिय घटनाक्रमले पनि तनहुँका मतदातालाई छोएको छ। भदौ २३ गतेको जेनजी आन्दोलनमा गोली चलेको र त्यसको भोलिपल्ट देशका महत्त्वपूर्ण सम्पदामा आगजनी भएको घटनाले मतदाताको मनोविज्ञानमा असर पारेको उनीहरू बताउँछन्। कसैले दमनको रिस मतपत्रबाट पोख्ने सोच बनाएका छन्, कसैले अराजकताविरुद्ध मतदान गर्ने तयारी।

तनहुँ क्षेत्र नम्बर १ मा अहिले पनि खानेपानी नै प्रमुख एजेन्डा बनेको छ। उम्मेदवारहरू पनि त्यही वाचा दोहोर्‍याइरहेका छन्। तर स्थानीयको एउटै माग छ । सेती र मादी नदीको बीचमा बसेर अझै कति दिन काकाकुल जीवन जिउने? कम्तीमा खानेपानी त ल्याइदिनुस्।

बसाइँसराइले गाउँ रित्तिँदै जाँदा बाँदर आतंक बढेको छ। बाली जोगाउने उपाय र गाउँमै रोजगारी सिर्जना गर्ने माग स्थानीयले उम्मेदवारसँग राखिरहेका छन्। चुनाव नजिकिँदै जाँदा तनहुँमा आश्वासनको भीड बढेको छ, तर मतदाताको मनमा भरोसाको खडेरी अझै उस्तै छ।