कर्णालीमा मनसुन पूर्वतयारी फोरम सम्पन्न, विपद् जोखिम व्यवस्थापनमा समन्वय जोड

सुर्खेत । सम्भावित मनसुनजन्य विपद् न्यूनीकरण, पूर्वतयारी र प्रतिकार्यलाई प्रभावकारी बनाउन आयोजना गरिएको ‘प्रथम कर्णाली प्रदेश मनसुन फोरम २०२६’ सुर्खेतमा सम्पन्न भएको छ ।

जल तथा मौसम विज्ञान कार्यालय सुर्खेत र पिपल इन निड (पिन) प्रतिबद्ध–३ परियोजनाको सहकार्यमा वीरेन्द्रनगरमा सम्पन्न फोरममा प्रदेश तथा स्थानीय तहका अधिकारी, विकास साझेदार तथा सरोकारवाला निकायहरूको सहभागिता रहेको थियो ।

कार्यक्रममा कर्णाली प्रदेशका प्रमुख सचिव वीरेन्द्रकुमार यादवले कर्णालीका ३० स्थानीय तहमा अझै मौसम मापन केन्द्र नपुगेको भन्दै आवश्यक उपकरण विस्तारलाई प्राथमिकतामा राखिने बताए । उनका अनुसार मौसम तथ्यांकको अभावले विपद् पूर्वसूचना प्रणाली कमजोर बनेको छ, जसलाई सुधार गर्न प्रदेश सरकार सक्रिय छ ।

जल तथा मौसम विज्ञान कार्यालय सुर्खेतकी प्रमुख डा. इन्दिरा कँडेलले मनसुनजन्य जोखिम न्यूनीकरणमा विभागीय तयारी, मौसम पूर्वानुमान प्रणाली र २०८३ सालको जलवायु आकलनबारे प्रस्तुति दिएकी थिइन् ।

त्यसैगरी पिपल इन निड (पिन) प्रतिबद्ध–३ परियोजनाका कर्णाली संयोजक उज्ज्वल अधिकारीले प्रस्तुत गरेको आकलन अनुसार २०८३ को मनसुनमा देशभर करिब ५९ हजार ८६८ घरपरिवारका २ लाख २६ हजारभन्दा बढी नागरिक प्रभावित हुन सक्ने अनुमान छ ।

उनका अनुसार प्रभावितमध्ये करिब ५१.१० प्रतिशत महिला र ४८.९० प्रतिशत पुरुष रहनेछन् भने २१ प्रतिशत वृद्धवृद्धा, ८ प्रतिशत बालबालिका, २.५ प्रतिशत अपाङ्गता भएका व्यक्ति र २ प्रतिशत प्रजनन उमेर समूहका महिला उच्च जोखिममा पर्ने देखिएको छ ।

प्रतिवेदनअनुसार लुम्बिनी प्रदेश सबैभन्दा बढी र कर्णाली प्रदेश तुलनात्मक रूपमा कम प्रभावित हुने अनुमान गरिएको छ । कर्णालीमा करिब १३ हजार १७५ जनसंख्या प्रभावित हुन सक्ने उल्लेख छ ।

कार्यक्रममा सामाजिक विकास, भौतिक पूर्वाधार, उद्योग तथा पर्यटन मन्त्रालयका सचिवहरू, आपत्कालीन कार्य सञ्चालन केन्द्रका प्रतिनिधि तथा विभिन्न विकास साझेदार निकायका प्रतिनिधिहरूको सहभागिता थियो ।

फोरममा सहभागीहरूले मनसुन जोखिम न्यूनीकरणका लागि प्रदेश–स्थानीय तह समन्वय, पूर्वसूचना प्रणाली विस्तार र समुदायस्तरमा तयारीलाई अझ सुदृढ बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।