विवादको घेरामा संवैधानिक इजलास : वरिष्ठताको आधारमा न्यायधीश छानिए को को पर्छन् ?

काठमाडौं । संसद विघटनसम्बन्धि सर्वोच्चमा दारय रिटमाथि सुनुवाई गर्न प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर राणाले शुक्रबार आफुसहित ५ सदस्य संवैधानिक इजलास गठन गरेका थिए । 

 शुत्रबार गठन गरिएको संवैधानिक इजलासमा राणा बाहेक न्यायधीशहरु आनन्दमोहन भट्टराई, दीपकुमार कार्की, तेजबहादुर केसी र बमकुमार श्रेष्ठलाई इजलासमा समेटेक थिए । तर, रिट निवेदकका तर्फबाट बहसमा उत्रिएका बरिष्ठ अधिवक्ता शम्भु थापा, गोविन्द वन्दी, डा. भीमार्जुन आचार्य, बद्रीबहादुर कार्की, रमण श्रेष्ठ, टिकाराम भट्टराई लगायत कानून व्यवसायीहरुले इजलासमा रहेका न्यायधीशद्वय श्रेष्ठ र केसीको न्यायीक निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठाउँदै संवैधानिक इजलासमा नबस्न चर्को दवाव दिएपछि  संवैधानिक इजलास नियमित काममा प्रवेश नै नगरी विवादमा तानियो । 

शुत्रबार र आइतबार बसेको संवैधानिक इजलासमा दुई जना न्यायधीशको विसयमा कानून व्यवसायीहरुले चर्को विरोध जनाएपछि प्रधानन्याधीश राणाले संसद विघटसम्बन्धि सुनुवाई स्थगित गरेका थिए । सोही विवाद समाधानको लागि प्रधानन्यायधीश राणाले संवैधानिक इजलासका ५ जना न्यायधीशसंग सोमबार छलफल गरेका थिए तर न्यायधीशद्वय श्रेष्ठ र केसीले कानून व्यवसायीले विरोध गर्दैमा आफुहरु संवैधानिक इजलासबाट नहट्ने बताएपछि समस्या झन बल्झेको थियो । 

संवैधानिक इजलासकै अर्का दुई जना न्यायधीश आनन्दमोहन भट्टराई र दीपकुमार कार्कीले न्यायधीशमाथि प्रश्न उठपछि नैतिकताको आधारमा संवैधानिक इजलासमा बस्न नहुने राय दिएका थिए । विवादकाबीच प्रधानन्यायधीश राणाले मंगलबार पुरानै संवैधानिक इजलासलाई निरन्तरता दिएपछि सर्वोच्च बार एशोसिएसनका पदाधिकारी र राणबीच समस्या समाधानबारे छलफल भएको थियो । 

छलफलमा  बारका अध्यक्ष पूर्णमान शाक्यले बरिष्ठताको आधारमा संवैधानिक इजलास गठन गर्न सूझाव दिएपछि संवैधानिक इजलास पुनर्गठन गर्न राणा तयार भएका थिए । आवश्यक परे संवैधानिक इजलाससम्बन्धि नियमावली नै परिवर्तन गरी एकतासभित्र संवैधानिक इजलास गठन गर्ने सहमति जनाए ।  

आजको सहमति अनुसार बरिष्ठताको आधारमा इजलास गठन भए पाँच सदस्यीय इजलासमा राणासँगै दीपकुमार कार्की, मीरा खड्का, हरिकृष्ण कार्की र विश्वम्भरप्रसाद श्रेष्ठ इजलासका लागि छानिने छन्। 

यसअघि गत वर्षको पुस ५ गते प्रतिनिधि सभा विघटनको मुद्दा हरिकृष्ण कार्कीको विषयमा कानून व्यवसायीहरुले प्रश्न उठाएका थिए । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको पहिलो कार्यकालमा महान्यायाधीवक्ता रहेका कार्कीले त्यसपछि इजलास छाडेका थिए। यसपटक पनि इजलासमा बस्न नमिल्ने भए वरिष्ठताका आधारमा न्यायाधीश ईश्वर खतिवडा संवैधानिक इजलासमा हुनेछन्। 

यस्तो छ संवैधानिक इजलाससम्बन्धि गठन गरिएको रोष्टर ?

संवैधानिक इजलासको रोष्टरमा प्रधानन्यायाधीश राणा, न्यायाधीशहरू दीपककुमार कार्की, मीरा खड्का, हरिकृष्ण कार्की, विश्वम्भर श्रेष्ठ, ईश्वरप्रसाद खतिवडा, आनन्दमोहन भट्टराई, अनिल सिन्हा, प्रकाशसिंह राउत, सपनाप्रधान मल्ल, तेजबहादुर केसी, बमकुमार श्रेष्ठ र टंकबहादुर मोक्तान छन्।