मुलुककै पहिलो 'ग्वार्को फ्लाइओभर' निर्माणको काम कछुवाकाे गतिमा

ललितपुर । पछिल्लो समय ललितपुरको चापागाउँ दोबाटोदेखि बालकुमारी सम्म अत्यास लाग्दो ट्राफिक जाम हुने गरेको छ । विगतमा पनि लामो समय ट्राफिक जाम हुने यो सडकमा  नर्माण थालिएको फ्लाइओभरका कारण सर्वसाधरणले सास्ती वेहोर्नु परेको छ । 

जोकोहीले पनि यो सडक भएर यात्रा गर्नु पर्यो भने कम्तीमा पनि एक घण्टा समय निकालेर हिड्नु भर्ने हुन्छ । चापागाउँ दोबाटो देखि बालकुमारी सम्मको यात्रालाई कम्तीमा पनि ४५ मिनेट समय निकालेर यात्रा तय गरेन भने जोकेही पनि समयमा गन्तब्यमा पुग्न कठिन हुने गरेको छ । 

विगतदेखिनै ग्वार्को क्षेत्रमा अत्यासलाग्दो ट्राफिक जाम हुने गरेको र त्यही ट्राफिक जाम घटाउने उद्देश्य राखेर निर्माण थालिएको फ्लाइओभरका कारण सर्बसाधणले सास्ती खेपी रहनु परेको छ । 

त्यसमा पनि निर्माण कम्पनीले समयमा निर्माण नसक्ने भए पछि यो बाटो भएर यात्रा गर्ने जोकैहील अझै लामो समय सास्ती खेप्नु पर्ने देखिएको छ । मुलुककै पहिलो फ्लाइओभर भएर पनि सर्वसाधारणको यसप्रति बढी चासो रहेकोले पनि यात्रा गर्दा जाममा परेपनि खासै कसैले केही भनेको सुनिन्न । तर दुर्भाग्य मुलुककै पहिलो फ्लाइओभर निर्माणाधीन अन्य पूर्वाधारका आयोजनाजस्तै यसको निर्माण पनि समयमा नसकिने भएकोे छ । यो फ्लाइओभरको ठेक्का सम्झौता हुँदा दिइएको समय सकिन अब एक केही हप्तामात्र बाँकी छ । तर, निर्माण प्रगति भने बल्ल ३५ प्रतिशतमात्रै पुगेको छ ।

अर्कोतिर यो फ्लाइओभर समयमा नबन्दा त्यो क्षेत्र भएर अहिले आवतआवत गर्न झनै समस्या बढेको छ । फ्लाइओभर बनाउनका लागि अहिले आठ लेन सडकको मध्य भागका चार लेन बन्द गरिएको छ । अहिले सबै सवारीसाधन सर्भिस लेनबाट मात्र चल्नुपर्ने बाध्यता छ ।

सरकारले महत्व दिएका केही आयोजनामध्ये यो पनि एक हो । संसारका धेरै मुलुकमा सडक पूर्वाधारमा फ्लाइओभर र टनेल निर्माणको विषय सामान्य भइसकेको भएपनि हाम्रोमा भने पहिलो पटक फ्लाइओभर र टनेल (नागढुंगा) बन्दैछन् । तर, यिनै आयोजना निर्माणको गति कछुवा शैलीमा छ । देशको राजधानीमै भौतिक पूर्वाधार निर्माणमा यस्तो खेलाँची गरिन्छ भने दूरदराजमा बन्ने आयोजनाहरुमा कस्तो लापरवाही होला ? यो सबैले देखेकै र भोगेकै कुरा हो । 

ग्वार्कोमा फ्लाइओभर निर्माण गर्न २०७८ फागुन १२ मा निर्माण कम्पनीसँग सम्झौता भएको थियो । दुई वर्षमा निर्माण पूरा गर्ने गरी आशिष–समानान्तर जेभीसँग भएको सम्झौताको अन्तिम म्याद यही महिना थियो । त्यसअनुसार समय सकिन केही हप्ता (फागुन ११) मात्र छ । तर, ग्वार्को फ्लाइओभरको भौतिक काम ३५ प्रतिशतमात्र भएको छ ।

ग्वार्को फ्लाइओभर इन्जिनियरिङ प्रोक्योरमेन्ट एन्ड कन्स्ट्रक्सन (ईपीसी) मोडलमा निर्माण भइरहेको छ । सरकार र निर्माण कम्पनीबीच ठेक्का सम्झौता भएपछि यसको डिजाइनमा त्रुुटि देखिएको थियो । फेरि डिजाइन गर्दा नै एक वर्ष समय लागेको थियो । त्यसपछि मात्र फ्लाइओभर निर्माणको काम सुरु भएकाले तोकिएको समयअनुसार काम हुन नसकेको सडक विभाग अन्तर्गतको गुणस्तर, अनुसन्धान तथा विकास केन्द्रले जनाएको छ ।

योमात्र होइन, मुलुकका अधिकांश आयोजनामा सुरुको डिजाइन असफल भएर अर्को बनाउनु सामान्य जस्तो भइसकेको छ । कतिपय स्थानमा पक्की पुल निर्माण गर्दा नदीको एकातिरको भागमा पिल्लर बनाएपछि अर्को भागमा पिल्लर बनाउँदा नमिल्ने गरी समस्या आएका घटना पनि छन् ।

सम्झौता हुँदा तोकिएको म्याद फागुनमा सकिने भए पनि निर्माणको काम पूरा हुने अवस्था नरहेको विकास केन्द्रका सिनियर डिभिजनल इन्जिनियर राकेश महर्जनले बताए । आगामी जेठ–असारसम्ममा निर्माण पूरा गर्ने लक्ष्य राखेर अहिले काम भइरहेको उनको भनाइ छ । अहिले पाइल निर्माण गर्नेर्, याड बनाउने र ग्राउन्ड इम्प्रुभमेन्टको काम जारी रहेको उनले बताए । विगतमा भन्दा पछिल्लो समय कामले गति लिएकाले आगामी असारभित्र निर्माण पूरा हुने महर्जनले बताए ।

निर्माण कम्पनीले साउनसम्म म्याद थपको प्रस्ताव गरेको विकास केन्द्रका निर्देशक नरेशमान शाक्यले बताए ।  निर्माण कम्पनीले साउनसम्मको म्याद थप प्रस्ताव गरेको र असारसम्म म्याद थप गर्ने योजना बनाइएको उनले बताए । अहिले फागुन १२ सम्मको समय रहेकाले आवश्यक छलफल गरेर म्याद थपको निर्णय गर्ने शाक्यको भनाइ छ ।

ग्वार्को चोकमा फ्लाइओभर बनेपछि कलंकी–कोटेश्वर सडक खण्डमा चल्ने सवारीसाधन फ्लाइओभरबाट र ग्वार्को–लामाटार र ग्वार्को–पाटनतर्फ चल्ने सवारीसाधन ओभरपासको सडक खण्डबाट गुड्नेछन् । यो योजना १७ करोड ६ लाख रुपैयाँ लागतमा बनिरहेको छ ।

ग्वार्को फ्लाइओभर निर्माणबाट चक्रपथको सातदोबाटो–कोटेश्वर सडक खण्ड, मंगलबजार–इमाडोल–लुभु सडक खण्डमा सवारीसाधनलाई सुरक्षित, सुगम तथा व्यवस्थित तरिकाले आवागमन गर्न सुविधा हुनेछ ।