बाढी पहिरोका कहर- मनसुन सुरु भएयता ५७ जनाको मृत्यु, तीन अझै बेपत्ता

काठमाडौं । मनसुन सुरु भएयता विभिन्न भूभागमा बाढी, पहिरो, भारी वर्षा, चट्याङ, सर्पदंश, जनावर आक्रमणलगायत विपत्बाट ५७ जनाको मृत्यु भएको छ । तीन जना बेपत्ता छन् । यस वर्षको मनसुन जेठ २८ गते नेपाल भित्रिएको हो । 

त्यसयता एक सय जना घाइते र एक हजार २३ घरपरिवार प्रभावित बन्न पुगेका छन् । २० करोड ७३ लाख बराबरको अनुमानित आर्थिक क्षति भएको छ । अबको केही दिन मनसुनी प्रभाव पूर्वदेखि सुदूरपश्चिमसम्म अझ बढ्ने सम्भावना छ । 

विगत २४ घण्टामा मात्र देशका विभिन्न भूभागमा २९ वटा पहिरो गएको राष्ट्रिय आपत्कालीन कार्य सञ्चालन केन्द्रले जनाएको छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागले अबको केही दिन मध्य तथा सुदूरपश्चिसम्मको भूभागमा मुसलधारेसम्म वर्षा हुने पूर्वानुमान गरेसँगै बाढी पहिरोसहितका विपत्को जोखिम थप उच्च बनेको छ । मौसमविद् सञ्जीव अधिकारीका अनुसार मौसममा सुधार हुने अवस्था छैन । 

गण्डकी प्रदेशदेखि सुदूरपश्चिम भूगोलको नेपालका पहाड गत वर्ष लगातार गएका ठुलासाना भूकम्पले थिलथिलो बनेको छ । मनसुनको परिवर्तित खण्डित वर्षाले ती पहाडहरूमा पहिरो जाने उच्च खतरा रहेको पहिरोविज्ञ शिवकुमार बाँस्कोटाले बताए । 

पूर्व, मध्य र पश्चिम पहाडमा धेरै मानव बस्ती रहेकाले पहिरोले जनधनको क्षति गर्ने उच्च सम्भावना रहेको बताए । त्यसमाथि भौतिक पूर्वाधार र सडक निर्माणले थप गिजोलेकाले यो वर्षामा अझ असुरक्षित बनेको छ । 

पहिरोविद् बाँस्कोटाका अनुसार ठुलो पानी पर्ने सम्भावना देखाइएका ठाउँमा सचेतना नै पहिलो सर्त हो । पहिरोको वैज्ञानिक पूर्वानुमान गर्न नसकिए पनि केही पूर्वसङ्केत पछ्याउन सके ठुलो जनधनको क्षति कम गर्न सकिन्छ । 

घर वरपर जमिन चिरा परेको, घर ढल्किएको, ढोका झ्याल खोल्न र बन्द गर्न अप्ठ्यारो परेको, पानीका मूल सुक्ने र नयाँ मूल देखिने, खोल्साको बहाव घटबढ हुने, अनायासै नदी कटान भइरहेको देखिएमा अब पहिरो जान्छ भनेर बुझ्नुपर्ने उनले सुझाए । त्यसैले जोखिमपूर्ण क्षेत्रमा रातमा पालो बसेर कुर्ने, उज्यालो बत्ती साथमा राख्ने, आपत्कालीन अवस्थामा घर छाड्नुपर्ने अवस्था आउन सक्ने भएकाले अत्यावश्यक सामान ठिक्क पारेर राख्न पनि सुझाव दिए । 

मनसुनका कारण आइपर्ने बाढी, पहिरो, डुबानलगायतका विपत्को सामना गर्न सरकारका सबै निकाय उच्च सतर्क अवस्थामा रहेको राष्ट्रिय विपत् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले जनाएको छ ।