फेडले सन् २०२० पछि पहिलोपटक ब्याजदर कटौती गर्ने संकेत

एजेन्सी । अमेरिकी फेडरल रिजर्भले चार वर्षभन्दा बढी अवधिपछि पहिलोपटक ब्याजदर कटौतीको घोषणा गर्ने तयारी गरेको छ । नीति निर्माताहरूले अमेरिकी राष्ट्रपति निर्वाचनको दुई महिनाभन्दा कम समयअघि ब्याजदरमा कति कटौती गर्न सकिन्छ भन्नेबारे यो साता बहस गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

फेडका अध्यक्ष जेरोम पावेललगायत अमेरिकी केन्द्रीय बैंकका वरिष्ठ अधिकारीहरूले हालैका हप्ताहरूमा यस महिना ब्याजदर कटौती हुने संकेत गरेका छन् । मुद्रास्फीति बैंकको दीर्घकालीन लक्ष्य दुई प्रतिशतभन्दा कम भएको छ । श्रमबजार शिथिल भएको अवस्थामा उनीहरूले यो बहस थालेका हुन् ।स्थिर मूल्य र अधिकतम दिगो रोजगारी दुवै सुनिश्चित गर्न स्वतन्त्र रूपमा कार्य गर्न कंग्रेसबाट दोहोरो जनादेश पाएको फेडले केवल आर्थिक तथ्यांकको आधारमा दर कटौतीमा आफ्नो निर्णय लिने बारम्बार जोड दिँदै आएको छ ।

राष्ट्रपतीय निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा हुने कटौती पावेलका लागि टाउको दुखाइको विषय बन्न सक्छ । वर्तमान डेमोक्य्राटिक उपराष्ट्रपति कमला ह्यारिस पूर्वरिपब्लिकन राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पविरुद्ध राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धा गर्दै छिन् । नर्थइस्टर्न युनिभर्सिटीमा अर्थशास्त्रकी सहायक प्रोफेसर एलिसिया मोडेस्टिनोले एएफपीसँग भनिन्, ‘मेरो विचारमा फेडले उनीहरूलाई राजनीतिक भूमिकाभन्दा अराजक गतिविधिमा उद्यत् देख्छ ।’

यस हप्ताको मंगलबार र बुधबार नीति निर्माताहरूबिच हुने बहस २५ वा ५० बेसिस प्वाइन्टले अगाडि बढ्ने कि नबढ्ने भन्नेमा केन्द्रित हुनेछ । यदि फेडले दर कटौती गर्ने निर्णयमा अघि बढेमा यो अमेरिकी केन्द्रीय बैंक (फेड)को २०२० मार्चपछिको ब्याजदर कटौती गर्ने पहिलो निर्णय हुनेछ ।
फेडले कोभिड– १९ महामारीबाट प्रभावित अमेरिकी अर्थव्यवस्थालाई समर्थन गर्न दरहरू लगभग शून्यमा झारेको थियो । फेडले मुख्यतया महामारीपछिको आपूर्ति संकट र युक्रेनमा युद्धको कारण सन् २०२२ मा मुद्रास्फीतिमा वृद्धिपछि दरहरू बढाउन सुरु गरेको थियो ।

विगत १४ महिनादेखि बैंकले आफ्नो मुख्य ऋण दरलाई ५.२५ देखि ५.५० प्रतिशतको बिचमा दुई दशकको उच्च विन्दुमा राखेको छ । अहिले मुद्रास्फीति घट्दो क्रममा रहेको, श्रम बजार कमजाेर हुँदै गएको र अमेरिकी अर्थतन्त्र अझै बढ्दै गएको अवस्थामा नीति निर्माताहरूले कटौतीका लागि उपयुक्त अवस्था रहेको निर्णय गरेका छन् । नीति निर्माताहरूले २५ अंक वा श्रमबजारका लागि उपयोगी हुने ५० अंकको कटौती गर्ने निर्णय लिनेछन् । ब्याजदर वृद्धिले मुद्रास्फीतिलाई पुनरुत्थान गर्ने जोखिम पनि हुन सक्नेमा उनीहरू अझै दोधारमा छन् । फेडरल रिजर्भ बैंक अफ बोस्टनका वरिष्ठ अर्थशास्त्री मोडेस्टिनोले भने, ‘मलाई लाग्छ, नोभेम्बरको बैठकअघि नै हामी रोजगारीको पक्षमा संकटमा छौँ भन्नका लागि पर्याप्त तथ्यांक छैन ।’

विश्लेषकहरू सानो कटौतीलाई सुरक्षित सर्तको रूपमा हेर्छन् । बैंक अफ अमेरिकाका अर्थशास्त्रीहरूले हालै ग्राहकहरूलाई पठाएको नोटमा लेखेका छन्, ‘फेडले २५ अंकको कटौती गर्ने अपेक्षा हामीले गरेका छौँ ।’ नर्थइस्टर्नका मोडेस्टिनोले भने, ‘फेडले गर्ने पूर्वानुमान बजार, उपभोक्ता र श्रमिकको लागि राम्रो हुनुपर्छ । अहिले आधारभूत २५ अंकको कटौती, त्यसपछि नोभेम्बरमा अर्को २५ अंकको कटौतीले अर्थतन्त्रका लागि केही सहज मार्ग प्रदान गर्दछ ।’

विश्लेषकहरूले फेडले सेप्टेम्बरमा कटौती सुरु गर्ने अपेक्षा गरे तापनि अब के हुन्छ भन्नेबारे कम स्पष्टता रहेको बताएका छन् । फेडले बुधबार आफ्नो १९ सदस्यीय दर–निर्धारण समितिमा उनीहरूको दर कटौती अपेक्षासहित अद्यावधिक आर्थिक पूर्वानुमानहरू प्रकाशित गर्नेछ र यस विषयमा थप प्रकाश पार्नेछ । जुनमा, दर–निर्धारण समितिमा सदस्यहरूले मुद्रास्फीतिमा सानो वृद्धिको बिचमा यस वर्षका लागि तय गरिएको कटौतीको संख्या तीनको औसतबाट घटाएर केवल एकमा झारेका थिए । तर, मुद्रास्फीति घटेको र श्रमबजार कमजोर हुँदै गएपछि थप कटौतीको अपेक्षा बढेको छ ।

गोल्डम्यान स्याक्सका प्रमुख अर्थशास्त्री यान ह्याटजियसले बिहीबार प्रकाशित ग्राहकहरूलाई लेखेको नोटमा भनेका छन्, ‘हामीले २०२४ को बाँकी बैठकहरूमा २५–२५ अंकको तीनवटा दर कटौतीको अपेक्षा गरेका छौँ ।’ व्यापारीहरूले पनि सन् २०२५ कम्तीमा थप चारपटकको कटौतीका लागि ९९ प्रतिशतभन्दा बढी सम्भावना रहेको बताएका छन् । यसले फेडको प्रमुख ब्याजदरलाई वर्तमान स्तरभन्दा १७५ अंक तल अर्थात् ३.५ र ३.७५ प्रतिशतको बिचमा ल्याउनेछ ।