मुलुकभर हाल करिब ६०.५ हजार हेक्टर खेतीयोग्य जमिन बाँझै

खबरडबली संवाददाता

काठमाडौं । मुलुकभर हाल करिब ६०.५ हजार हेक्टर खेतीयोग्य जमिन बाँझो अवस्थामा रहेको पाइएको छ । कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयका सहसचिव डा. हरिबहादुर केसीका अनुसार तीन वर्षभन्दा बढी समयदेखि खेती नभएको जग्गा बाँझो मानिन्छ ।

गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा मात्र ४० अर्ब रुपैयाँको धान आयात भएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको २२ अर्ब रुपैयाँभन्दा दोब्बरले बढेको हो । यसले बाँझो जमिन र खाद्यान्न आयातबीच प्रत्यक्ष सम्बन्ध देखाउँछ ।

डा. केसीका अनुसार गाउँबाट सहर र विदेशतर्फको बसाइँसराइ, खेतीमा लगानीअनुसार नाफा नहुने, महँगो श्रम, बजार समस्या, खण्डित जमिनलाई चक्लाबन्दी गरेर प्रयोग गर्न नसक्नु जस्ता कारणले खेतीप्रति आकर्षण घट्दै गएको छ । जग्गा भएको तर खेती नगर्ने प्रवृत्तिले समस्या अझ गहिरिएको बताइन्छ ।

यद्यपि बाँझो जग्गा उपयोग गर्ने छुट्टै नीति वा प्रोत्साहन कार्यक्रम मन्त्रालयसँग छैन । फलफूल, नगदे बाली र कृषि वन प्रणालीलाई भने मन्त्रालयले प्राथमिकतामा राखेको छ ।

केन्द्रीय तथ्याङ्क कार्यालयका अनुसार विगत एक दशकमा १८ प्रतिशत खेतीयोग्य जमिन बाँझो भएको छ । मुलुकभर कुल २२ लाख १८ हजार हेक्टर खेतीयोग्य जग्गामध्ये हाल ६०.५ हजार हेक्टर जमिनमा खेती भइरहेको छैन ।