इलाममा पहिलो पटक कालो चितुवा फेला

इलाम । सूर्योदय नगरपालिका–२ बागवीरेस्थित टंक काफ्लेका तीनवटा बाख्रा सोमबार बिहान कालो चितुवाले खाएको भेटिएको छ । इलाममा कालो रङको चितुवा पहिलो पटक देखिएको हो ।

बाख्राको खोरमा घाँस हाल्न गएका बेला चितुवा अघाएर सुतिरहेको अवस्थामा भेटिएको लालीगुराँस टोल विकास समितिका अध्यक्ष राजु घिमिरेले जानकारी दिए । घिमिरेका अनुसार काफ्लेको खोरमा रहेका दुई माउ र एउटा पाठो बाख्रा चितुवाले खाएको हो ।

‘‘घाँस हाल्न जाँदा खोरमै चितुवा अघाएर सुतेको भेटियो । यसको रङ कालो भएकाले दुर्लभ हो भन्ने लागेर हामीले प्रहरी–प्रशासनलाई खबर गर्‍यौं,’’ घिमिरेले भने । गत एक महिनादेखि यस क्षेत्रका विभिन्न स्थानमा चितुवाले सातवटा बाख्रा मारेको बताइएको छ । यसअघि पनि घिमिरेकै खोरबाट दुईवटा बाख्रा मारिएको थियो । सोही अवधिमा माइजोगमाई–२ का शेरबहादुर गुरुङ, मूलखर्कका हर्कसिंह राई र बिज्जेका गोपाल खड्काको बाख्रा पनि चितुवाको आहारा बनेका थिए ।

‘‘घाँस–दाउरा गर्न, नानीलाई विद्यालय आउजाउ गराउन वा एक्लै हिंड्न स्थानीय निकै डराएका छन्,’’ घिमिरेले भने । ‘‘चितुवाको उद्धार गर्ने प्राविधिक तथा जनशक्ति जिल्लामै नहुँदा दुख लाग्छ ।’’

हाल खोरमै बसेको चितुवालाई डिभिजन वन कार्यालयको टोलीले खोर वरिपरि रातो कपडाले घेरेर नियन्त्रणमा राखेको छ । जिल्ला स्तरमा उद्धार टोली नभएकाले राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागसँग समन्वय गरी कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्षबाट टोली झिकाइएको डिभिजन वन कार्यालय इलामका प्रमुख बिरेन्द्र साहले जानकारी दिए । 

साहका अनुसार कोशी प्रदेशमै यो पहिलो पटक कालो चितुवा भेटिएको हो । ‘‘यसअघि काभ्रेपलाञ्चोकमा मात्र भेटिएको तथ्याङ्क छ । उद्धारपछि मात्रै थप अनुसन्धान हुनेछ,’’ उनले बताए । 

यस क्षेत्रमा भारतको सिंहलिला नेशनल पार्कसँग सीमा जोडिएकाले त्यहाँका चितुवा नेपाल प्रवेश गर्ने गरेको सूूर्योदय–२ का वडाअध्यक्ष डिक बम्जनले जानकारी दिए । हाल सूर्योदयका उत्तरपूर्वी बागवीरे, मानेभञ्ज्याङ, माइजोगमाई र साँदरकपुर गाउँपालिकाका उत्तरपूर्वी बस्तीहरूमा जङ्गली जनावरले स्थानीयलाई ठूलो समस्या दिएको छ । 

भारतीय सीमा हुँदै नेपाल प्रवेश गर्ने बाँदर, भालु, बँदेल र चितुवाले मानवीय क्षति नभए पनि पशुपालन र अन्नबालीमा ठूलो नोक्सानी पुर्‍याउँदै आएको स्थानीयको भनाइ छ ।