मोन्था चक्रवातको प्रभावले धानखेती गर्ने देशभरका किसान चिन्तामा

काठमाडौं । बङ्गालको खाडीमा उत्पन्न मोन्था चक्रवातको प्रभावले देशभर वर्षा र हिमपात हुँदा जनजीवन प्रभावित बनेको छ ।

मधेशमा धान भित्र्याउने समयमै वर्षा र हुरी आएपछि किसान चिन्तित बनेका छन् । बाराका किसानको काट्नै लागेको धान खेतमै भिजेको छ । बारागढी गाउँपालिकाका अध्यक्ष अशोककुमार जैसवालका अनुसार खेतमा ढलेको धानले ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ । हिउँदे मकै लगाउने तयारी पनि रोकिएको छ ।

गण्डकी प्रदेशका पर्वतका किसानको धान पनि वर्षाले डुबाएको छ । स्थानीय पालिकाले क्षतिको विवरण सङ्कलन र राहतको आश्वासन दिएको छ । हिमाली भेगमा निरन्तर वर्षा र हिमपातका कारण हवाई सेवा ठप्प छ । खुम्बु र मुस्ताङका किसानले भित्र्याएका आलु, फापर र स्याउ बजार पुर्‍याउन नसकेका छन् ।

कृषि अनुसन्धान परिषद् (नार्क) ले किसानलाई मौसम सामान्य भएपछि मात्र धान काट्न र खेतमै रहेको धान छापो हालेर जोगाउन सुझाव दिएको छ । यस वर्षाले हिउँदे तरकारी र आलुका बेर्नालाई भने लाभदायी बनाएको जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ । विभागका अनुसार मोन्था चक्रवातको प्रभाव शुक्रबारसम्म रहन सक्ने र शनिबारदेखि मौसम सुधार हुने अनुमान गरिएको छ ।

लगातारको वर्षाले बाढी–पहिरोको जोखिम बढेकाले राष्ट्रिय विपत् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले लामो दुरीका सवारीसाधन तीन दिनका लागि नचलाउन आग्रह गरेको छ । सिन्धुली, काभ्रे र नवलपरासीमा सवारी सञ्चालनमा पनि रोक लगाइएको छ ।

यस मौसमी प्रणालीले हिउँदे तरकारी बालीलाई भने राहत दिने छ । सुक्खा पाखोबारीमा लगाइने हिउँदे तरकारी बालीका लागि यो वर्षा अमृत सरह हुने छ । किसानले भर्खरै रोपेका आलु र अन्य तरकारीका बेर्नाका लागि पनि यो वर्षाले राहत दिने छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार मोन्था चक्रवातमा अन्य थप दुई साना चक्रवातको शक्ति मिसिएपछि यो झन् शक्तिशाली बनेकाले नेपालका केही स्थानमा ठुलो वर्षा र हिमपात गराउने सम्भावना बढाएको छ । 

त्यसैले बिहीबारसम्म गण्डकी प्रदेशसम्म सक्रिय रहेको मोन्थाको असर अहिले सुदूरपश्चिम प्रदेशसम्म नै फैलिएको छ । शुक्रबार देशका अधिकांश स्थानमा मोन्था चक्रवातको असरले निरन्तर वर्षा कायम रहने मौसमविद् बिनु महर्जनले जानकारी दिइन । शनिबार मध्याह्नदेखि भने बिस्तारै मौसममा सुधार हुँदै जाने छ ।