सिमरा विवाद : ओलीको शब्दको एक टुक्राले प्रेस काउन्सिल हल्लियो

काठमाडौं । सिमरा विमानस्थलमा भएको अवरोध र जेनजी आन्दोलनका गतिविधि बारे दिएको राजनीतिक प्रतिक्रिया सामाजिक सञ्जालमा ‘उत्तेजक तरिकाले काटछाँट गरी प्रसारित’ भएको आरोपसहित प्रेस काउन्सिल नेपालले पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा (एमाले) अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको एक भिडियो हटाउन निर्देशन दिएको छ।

काउन्सिलले ‘मेरो न्युज डटकम’ लगायतका फेसबुक पेज र रिल्र्स अपलोड गर्ने प्लेटफर्महरूलाई पत्र पठाउँदै, भिडिओका केही अंशहरूले हिंसालाई प्रोत्साहन दिने र जनमानस उत्तेजित गर्ने प्रवृत्ति देखिएकाले २४ घन्टाभित्र सामग्री हटाउन वा सम्पादन गर्न निर्देशन दिएको हो।

काउन्सिलका मुख्य अधिकृत झविन्द्र भुसालका अनुसार पूरै वक्तव्य प्रसारणमा कुनै प्रतिबन्ध छैन, तर उत्तेजना पैदा गर्ने अंश मात्र छुट्याएर रिल्स बनाइएकालाई कारबाही गरिएको हो। भुसाल भन्छन्, “भरपर्दो सम्पूर्ण प्रसारण काटिएको होइन, तर भाषणको संवेदनशील टुक्रा मात्र प्रयोग गरेर उत्तेजना फैलाउने प्रयास रोक्न काउन्सिल बाध्य भयो।”

कुन अभिव्यक्तिलाई काउन्सिलले आपत्तिजनक ठहर्‍यायो ?

काउन्सिलले पत्रमा अंश खुलाएकै छैन, तर बुझिएअनुसार ओलीले सिमरा घटनाको प्रसंग जोड्दै दिएको निम्न भनाइलाई उत्तेजक ठहरिएको छः  “एमालेमाथि हमला हुन्छ भने एमाले भाग्ने होइन, फनक्क फर्केर जवाफ दिन्छ।” यसले प्रत्यक्ष राजनीतिक भिडन्तलाई उक्साउने आशंका रहेको काउन्सिलको निष्कर्ष छ।

पत्रकार संगठनको प्रहार : ‘यो प्रेस स्वतन्त्रतामाथिको हमला’

प्रेस काउन्सिलको निर्देशनविरुद्ध एमाले निकट पत्रकारहरूको संगठन प्रेस चौतारी नेपाल आक्रामक रूपमा उत्रिएको छ।  अध्यक्ष गणेश पाण्डेले सार्वजनिक विज्ञप्तिमा भनेका छन्—
“देशका पूर्वप्रधानमन्त्रीको सार्वजनिक मन्तव्य प्रसारण गर्नु नै प्रेसको दायित्व हो। काउन्सिलको पत्र प्रेस स्वतन्त्रतामाथिको प्रत्यक्ष प्रहार हो।”

प्रेस चौतारीले काउन्सिलको निर्णय तात्काल सच्याउन माग गरेको छ।

के भनेका थिए ओलीले ?

सिमरा विमानस्थल अवरुद्ध र जेनजी आन्दोलनका क्रियाकलापप्रति खुसी नभएका ओलीले हालैको भाषणमा सरकारको सुरक्षा व्यवस्थालाई कठोर रूपमा प्रश्न गरेका थिए।

उनले भने— “५०–६० मान्छे जम्मा गरेर एयरपोर्ट बन्द गर्न दिने देश कस्तो ?" “जेनजी भन्दै जतिबेला मन लाग्यो तोडफोड र आगजनी गर्ने ? अनि भन्छन्  चुनाव गर्छौं !”

“सभा गर्न नदिने, नेतामाथि आक्रमण हुने, एयरपोर्ट बन्द गरिने— यस्तो अवस्थामा चुनाव कसरी हुन्छ ?” “प्रधानमन्त्रीलाई सोध्न चाहन्छु  कस्तो चुनाव घोषणा गर्न लागेको हो ?”

सबैभन्दा विवादित भनाइ यही थियोः  “एमालेमाथि हमला भयो भने हामी फनक्क फर्केर जवाफ दिन्छौं। भागेर हिँड्ने पार्टी हैन।”

यही अभिव्यक्ति काटेर रिल्स बनाइएकै कारण काउन्सिलले सो सामग्रीलाई ‘हिंसा र वैमनस्य बढाउने’ भन्दै हटाउन निर्देशन दिएको हो।

 काउन्सिलको पत्र विवाद झन् चर्किदै

यो विवादले दुई ध्रुवमा बहस बढाएको छ एकातिर, काउन्सिलको तर्क छ कि सन्दर्भविहीन क्लिप सामाजिक अशान्ति बढाउन सक्ने हुन्छ। अर्कातिर, पत्रकार संगठन र एमालेका निकट समूहको तर्क यो राजनीतिक दबाबमा गरिएको सेन्सर हो र प्रेस स्वतन्त्रता घटाउने ‘खतरनाक संकेत’ हो।

सिमरा घटनाक्रमपछि देशमा जेनजी आन्दोलन, सुरक्षा चुनौती र आसन्न निर्वाचनको वातावरणबारे चर्चा चर्किरहेको बेला ओलीका कटाक्ष र काउन्सिलको प्रतिउत्तर राष्ट्रिय बहसको केन्द्रमा परेका छन्।