चुनावी प्रचारमा संलग्न शिक्षक–कर्मचारीलाई कारबाही हुने

काठमाडौं । निर्वाचन आयोगले प्रतिनिधिसभा निर्वाचनलाई स्वच्छ, निष्पक्ष र पारदर्शी बनाउन आचारसंहिता कडाइका साथ पालना गर्न सम्बन्धित सबै पक्षलाई पुनः सचेत गराएको छ। विशेषगरी शैक्षिक संस्थासँग सम्बद्ध प्राध्यापक, शिक्षक तथा कर्मचारीहरूलाई कुनै पनि राजनीतिक दल वा उम्मेदवारको पक्ष वा विपक्षमा चुनावी प्रचारप्रसारमा संलग्न नहुन आयोगले स्पष्ट निर्देशन दिएको छ।

आयोगका सहसचिव तथा प्रवक्ता नारायणप्रसाद भट्टराईद्वारा जारी विज्ञप्तिमा निर्वाचन आचारसंहिताको पूर्ण पालना गर्नु सबै सरोकारवालाको दायित्व भएको उल्लेख गरिएको छ। आयोगले राजनीतिक दल, उम्मेदवार तथा सम्बन्धित पक्षहरूले आचारसंहिता पालनाको अवस्थाबारे निरन्तर अनुगमन गरिरहेको जनाएको छ।

विज्ञप्तिमा केही प्राध्यापक, शिक्षक तथा कर्मचारीहरू राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारको पक्षमा प्रचारप्रसारमा सक्रिय रहेको भन्दै आयोगमा उजुरी तथा गुनासो प्राप्त भएको जानकारी दिइएको छ। त्यसप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको उल्लेख गर्दै आयोगले कानुनी प्रावधान स्मरण गराएको हो।

शिक्षा ऐन, २०२८ को दफा १६(७) को उपदफा (५) को खण्ड (छ) अनुसार कुनै शिक्षक वा कर्मचारी राजनीतिक दलको कार्यकारिणी समितिको सदस्य रहेको पाइएमा पदबाट हटाइने व्यवस्था छ। त्यस्तै, निर्वाचन आचारसंहिता, २०८२ को दफा १० को खण्ड (क) ले विद्यालय, महाविद्यालय वा विश्वविद्यालय तथा तिनसँग सम्बद्ध कर्मचारी, प्राध्यापक र शिक्षकलाई कुनै दल वा उम्मेदवारको पक्ष वा विपक्षमा प्रचारप्रसारमा संलग्न हुन निषेध गरेको छ।

यसैगरी, सोही दफाको खण्ड (ग) अनुसार शैक्षिक संस्थाका सवारीसाधन, भवन वा अन्य सामग्री कुनै राजनीतिक दल वा उम्मेदवारको प्रचारप्रसारका लागि प्रयोग गर्न दिन, कार्यक्रम, सभा वा सम्मेलन आयोजना गर्न नपाइने स्पष्ट व्यवस्था गरिएको छ।

आयोगले आचारसंहिताविपरीत गतिविधिमा संलग्न पाइएमा निर्वाचन आचारसंहिता, २०८२ को दफा ४८ बमोजिम कानुनी कारबाही गरिने चेतावनी दिएको छ।

निर्वाचनको निष्पक्षता कायम राख्न राज्यका सबै निकाय र सार्वजनिक पदधारण गरेका व्यक्तिहरूले तटस्थता अपनाउनु अनिवार्य रहेको आयोगले पुनः दोहोर्‍याएको छ।