भारतमा चार वर्षपछि इन्धन महँगियो, नेपालमा भने ‘बानी परिसक्यो’

काठमाडौं । इरानमाथि अमेरिका र इजरायलको आक्रमणपछि चर्किएको युद्धले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य उकालो लागेपछि भारतले चार वर्षपछि पहिलो पटक पेट्रोलियम पदार्थको भाउ बढाएको छ । तर भारतबाटै इन्धन किन्ने नेपालमा भने यही अवधिमा पटक–पटक मूल्यवृद्धि भइसकेको छ ।

भारतीय सञ्चारमाध्यम र रोयटर्सका अनुसार भारतका सरकारी तेल कम्पनीहरूले शुक्रबारदेखि लागू हुने गरी पेट्रोल र डिजेलमा प्रतिलिटर ३ भारु वृद्धि गरेका छन् । नयाँ मूल्यअनुसार दिल्लीमा पेट्रोल प्रतिलिटर ९७.७७ भारु र डिजेल ९०.६७ भारु पुगेको छ ।

भारत विश्वकै तेस्रो ठूलो तेल आयातकर्ता देश हो । इरानमाथि भएको आक्रमणपछि ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’ क्षेत्रबाट हुने तेल ढुवानी प्रभावित बनेपछि विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १ सय २० डलरसम्म पुगेको थियो । अहिले पनि मूल्य १ सयदेखि १ सय ५ डलर आसपास कायम छ ।

तर नेपालमा भने मूल्यवृद्धि नयाँ कुरा रहेन । नेपाल आयल निगमले पछिल्ला महिनामै पटक–पटक भाउ बढाइसकेको छ । अहिले नेपालमा पेट्रोल प्रतिलिटर २ सय १७ रुपैयाँ, डिजेल र मट्टीतेल २ सय २५ रुपैयाँ तथा खाना पकाउने ग्यास प्रतिसिलिन्डर २ हजार १ सय ६० रुपैयाँ पुगेको छ ।

यसअघि वैशाख २ गते पेट्रोल २ सय १९ रुपैयाँ, डिजेल र मट्टीतेल २ सय ३७ रुपैयाँ पुगेको थियो । मूल्य केही घटे पनि आम उपभोक्तालाई राहत महसुस हुने अवस्था छैन ।

भारतमा भने मूल्यवृद्धिसँगै सरकारले इन्धन बचत अभियान पनि थालेको छ । प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले अनावश्यक यात्रा कम गर्न, घरबाटै काम गर्ने अभ्यास बढाउन र सरकारी खर्च कटौती गर्न आग्रह गरेका छन् । केही राज्यले त सरकारी कार्यालयमा हप्तामा दुई दिन आधा कर्मचारी मात्रै राख्ने नीति अघि बढाइसकेका छन् ।

भारतीय विश्लेषकहरूका अनुसार अहिलेको मूल्यवृद्धि पनि पर्याप्त छैन । सरकारी तेल कम्पनीहरूको घाटा पूर्ति गर्न अझै ठूलो वृद्धि आवश्यक पर्ने उनीहरूको भनाइ छ । विपक्षी दलहरूले भने चुनाव सकिएपछि मात्रै सरकारले मूल्य बढाएको भन्दै आलोचना गरेका छन् ।

विश्व बजारमा तेलको भाउ अस्थिर भइरहेकाले आगामी दिनमा नेपाल र भारत दुवैमा इन्धन अझै महँगिन सक्ने संकेत देखिएको छ ।