नेपालको जलस्रोत’ सार्वजनिक, जलसम्पदाको दीर्घकालीन उपयोगमा जोड

काठमाडौं । जलस्रोत विज्ञ तथा राजनीतिज्ञ महाजन यादवद्वारा लिखित ‘नेपालको जलस्रोत’ पुस्तक सार्वजनिक गरिएको छ। आइतबार नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठान, कमलादीमा आयोजित कार्यक्रममा जनता समाजवादी पार्टी नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले पुस्तकको लोकार्पण गरेका हुन्।

पुस्तक सार्वजनिक गर्दै अध्यक्ष यादवले नेपाल विश्वकै जलसम्पन्न मुलुकमध्ये एक भए पनि यसको वैज्ञानिक, योजनाबद्ध र राष्ट्रिय हितअनुकूल उपयोग हुन नसकेको बताए। उनले जलस्रोतलाई केवल विद्युत् उत्पादनमा सीमित नराखी कृषि, सिँचाइ, खानेपानी, उद्योग, वातावरण संरक्षण तथा समग्र आर्थिक रूपान्तरणसँग जोडेर दीर्घकालीन राष्ट्रिय रणनीति बनाउनुपर्नेमा जोड दिए।

नेपाली र अंग्रेजी भाषामा प्रकाशित पुस्तकमा नेपालको जलस्रोत विकासको वर्तमान अवस्था, सम्भावना, नीतिगत चुनौती, जलवायु परिवर्तनको प्रभाव, जल व्यवस्थापन, ऊर्जा, सिँचाइ तथा दिगो विकासका विविध पक्षलाई तथ्य र विश्लेषणसहित समेटिएको लेखक महाजन यादवले जानकारी दिए।

लेखक यादवका अनुसार पुस्तकको उद्देश्य जलस्रोतसम्बन्धी नीतिगत बहसलाई तथ्यपरक बनाउनुका साथै नीति निर्माता, अनुसन्धानकर्ता, विद्यार्थी र सरोकारवालाका लागि उपयोगी सन्दर्भ सामग्री उपलब्ध गराउनु हो।

उनले पुस्तकमा नेपालको जलस्रोत विकासको ऐतिहासिक पृष्ठभूमिदेखि भविष्यका अवसर र चुनौतीसम्मको विश्लेषण गरिएको तथा जलवायु परिवर्तनको वर्तमान सन्दर्भमा अपनाउनुपर्ने नीतिगत र व्यावहारिक उपायहरू पनि समेटिएको बताए।

आयोजकका अनुसार जलस्रोत क्षेत्रसँग सम्बन्धित नीति निर्माण, अध्ययन तथा अनुसन्धानका लागि पुस्तक महत्वपूर्ण सन्दर्भ सामग्री बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। कार्यक्रममा विभिन्न राजनीतिक दलका नेता, जलस्रोत विज्ञ, शिक्षाविद्, अनुसन्धानकर्ता तथा सरोकारवालाको उल्लेख्य उपस्थिति रहेको थियो।