Khabar Dabali २० मंसिर २०७९ मंगलवार | 6th December, 2022 Tue

कश्मीरको एक घुमन्ते जातिको अस्तित्व संकटको कथा (तस्वीरहरू)

Golden Oak
खबरडबली संवाददाता

काठमाडौं । भारत प्रशासित कश्मीरमा एउटा घुमन्ते जातिले वन जङ्गल र मौसमी अवस्थाको बदलिँदो अवस्थामाझ आफ्नो परम्परागत जीवनशैली कायम राख्न सङ्घर्ष गरिरहेको छ।  

"मानिसहरूले हाम्रो जीवनबारे सुन्दर चित्र प्रस्तुत गर्ने प्रयास गर्छन्। तर खासमा हाम्रो जीवन सङ्घर्षशील र कष्टपूर्ण छ," बकरवाल समूहका एकजना भेडा चराउने व्यक्ति लिकत खान भन्छन्। 

बकरवालहरू जम्मु र कश्मीर क्षेत्रमा ३४ लाख जनसङ्ख्या भएको एउटा बलियो घुमन्ते समुदायका हिस्सा हुन्। उनीहरूको आधारभूत पेसा भेडाबाख्रा पालन गर्नु हो।  

जम्मु र कश्मीरको ग्रीष्मकालीन राजधानी श्रीनगरबाट ५५ किलोमिटरमा पर्ने दर्दोदुर जङ्गलमा उनीहरू बस्छन्। ३० बर्षीय दुब्ली पातली नजिराले काखमा नवजात शिशु झुलाइरहेकी छन्। 

उनको जातीय समूह तीन दिनअघि मात्र त्यहाँ आइपुगेर त्यस उच्च भागमा शिविर बनाएको हो। 

जङ्गलबीचमा नजिरा र उनको परिवार बस्ने घर

जङ्गलबीचमा नजिरा र उनको परिवार बस्ने घर

"यो हाम्रा लागि हिउँदे बसाइसराइ सुरु गर्ने बेला हो," नजिराले आफ्नो अस्थायी टेन्टबाट टाउको निकाल्दै भनिन्।  वर्षौँदेखि बकरवाल जातीय समूह जम्मू र कश्मीरबीचमा बसाइसराई गर्ने काम गरिरहन्छन्। 

गर्मीयामको ६ महिना उनीहरूले कश्मीरमा बिताउँछन् जहाँ उनीहरू एप्रिलमा आइपुग्छन्। अक्टोबरमा उनीहरू जम्मूको समथर भागमा हिउँदका लागि फर्किन्छन्। 

अहिले उक्त जातीको मुख्य आयस्रोतको रूपमा रहेको पशुपालन जङ्गली जनावरको हमला बढेसँगै उनीहरूको परम्परागत जीवनशैलीमा दबाव परेको छ। उनीहरूले पालेका जनावरको विक्री समेत घट्दो छ। 

"यसअघि, एक दिनको मेहनत गर्दा भेडा बाख्राका लागि राम्रै पैसा जम्मा हुन्थ्यो जुन अहिले हुँदैन," श्रीनगरको बाहिरी भागमा रहेको एक शिविरमा बसेका ५० वर्षीय मोहम्मद जुबेरले भने। 

उक्त समुदाय कठोर मौसमको बढ्दो घटनाक्रमसँग समेत सङ्घर्ष गरिरहेको छ। "हिमालयमा उच्च भागका घाँसे मैदानमा यात्रा गर्न निकै कठिन बनेको छ," एकजना भेडाबाख्रा पालन गर्ने लिकत खानले भने। 

जाडो महिनामा लिकत खान (बीचमा)झैँ मानिसहरू तल्लो भूभागमा ओर्लन्छन्

जाडो महिनामा लिकत खान (बीचमा)झैँ मानिसहरू तल्लो भूभागमा ओर्लन्छन्

जुन महिनामा बेमौसमी हिमपात भयो। निकै ठन्डी मौसमी अवस्थाले गर्दा जम्मू र कश्मीरको चेनाब उपत्यकामा सयौँको सङ्ख्यामा आदिवासीहरू सडकछेउमा अलपत्र परे जहाँ उनीहरू र पाल्तु जनावरका लागि निकै कम खाना बाँकी थियो थियो। 

अर्को मुख्य समस्या ती आदिवासीको वनमाथिको पहुँच हो। गत वर्ष उनीहरू दशकौँदेखि बसिरहेको जङ्गलमा "गैर कानुनी" बसोबास भएको भन्दै छाड्नका लागि सूचना जारी गरियो। 

अधिकारीहरूले त्यहाँ रहेका  कैयौँ  छाप्रो र माटोका घरहरू भत्काइदिए। यद्यपि केही महिनापछि लेफ्टिनेन्ट गभर्नर मनोज सिन्हाले आदिवासी समुदायको अधिकार अधिकारीहरूले सुनिश्चित गर्ने र त्यसका लागि उनीहरूको अधिकार सुनिश्चित हुने प्रमाणपत्र दिने बताए। 

मोहम्मद जुबैर

मोहम्मद जुबैर

सबैभन्दा कठोर सत्य भनेको उक्त समुदायका युवा पुस्तालाई शिक्षासहितको सहज जीवनमा केन्द्रित गर्नु रहेको छ। प्रशासनले सामुदायिक विद्यालयहरू बनाएर त्यस्ता आदिवासीलाई वन क्षेत्रमा पढाउने व्यवस्था गरेको छ।

ती समुदायमा परेका विभिन्न खाले दबाबबीच कैयौँले  उनीहरू आफ्नो परम्परागत जीवन कायम गर्न प्रतिबद्ध रहेको बताउँछन्। उनीहरू आफ्नो परम्परागत जीवन कायम राख्न दृढ छन्

"हामी हाम्रा कुनै पनि परम्परा छोड्ने छैनौँ," जुल्फीले भनिन्। "हाम्रो जीवनबारे अनिश्चितताहरू धेरै छन्, तर जेसुकै भए पनि हामीले दृढतासाथ हाम्रो परम्परामा कायम छौँ।

मौसमी परिवर्तनको असर यी आदिवासी समुदायमा परेको छ मौसमी परिवर्तनको असर यी आदिवासी समुदायमा परेको छ

वन जङ्गलमा पहुँचको विषय अहिले उनीहरूका लागि चुनौती बनेको छवन जङ्गलमा पहुँचको विषय अहिले उनीहरूका लागि चुनौती बनेको छ

उनीहरू आफ्नो परम्परागत जीवन कायम राख्न दृढ छन्उनीहरू आफ्नो परम्परागत जीवन कायम राख्न दृढ छन्

 

सबै तस्बिरहरू: अबिद भट्ट। शब्द: जइद बीन शबिर

 

 

Khabardabali Desk–RP

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

लुम्बिनीमा राजधानीको विवाद, मुख्यमन्त्रीले मध्यराति सुटुक्क दाङ सारे मन्त्रालय

काठमाडौं । स्थायी पूर्वाधारविना मन्त्रालयहरू दाङ नसार्न चौतर्फी दबाब भइरहेको बेला बुटवलमा रहेको मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयका फर्निचरलगायत...

देशभर चिसो बढ्याे, काठमाडौंको न्यूनतम् तापक्रम ६.८ डिग्री

काठमाडौं । देशभर चिसो बढेको छ । तराईमा हुस्सु लाग्न थालेको छ भने काठमाडौंको तापक्रम पनि लगातार घट्न थालेको छ । मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार आज...

आर्थिक तरलताले चितवनका पाँच सहकारी समस्यामा

चितवन । भरतपुर महानगरपालिकाभित्र सञ्चालनमा रहेका पाँच सहकारीमा समस्या देखिएको छ । आर्थिक तरलताका कारण सहकारीमा समस्या देखिएको हो । भरतपुर महानगरपाल...

साता दलले कटाए थ्रेसहोल्ड, नेकपा एस राष्ट्रिय दल नबन्ने निश्चित

काठमाडौं । एमालेबाट विभाजन भएर गठन भएको पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल नेतृत्वको नेकपा एकीकृत समाजवादी राष्ट्रिय दल नबन्ने निश्चित भएको छ ।  रा...

बिहेको भोज खाएका ८५ जनाभन्दा धेरै बिरामी

काठमाडौं । बिहेमा भोज खाएपछि पाल्पा र प्यूठानका ८५ जनाभन्दा बढी बिरामी परेका छन्।  पाल्पाको बगनासकारी गाउँपालिका चिर्तुङधारा घोरबन्दा र प्यूठान नगर...

भारतले महाकाली मिचेको आरोपसम्बन्धी घटना के हो?

काठमाडौं । आइतवार महाकाली २ का अम्भा दत्त बडु महाकाली नदीमा लुगा धुँदै थिए। अचानक अलि परबाट मानिसहरूको कोलाहल सुरु भएपछि उनको ध्यान नेपाल-भारत जोड्ने ...

देउवाको अनिच्छाले गठबन्धनको बैठकमा गगनलाई बोलाइएन

संसदीय दलमा लड्ने तयारी थालेपछि सन्तुष्ट छैनन् देउवा

२० वर्ष पुगेर विवाह गर्ने किशोरीलाई १० हजार

कालीकोट । कालीकोटको खाँडाचक्र नगरपालिका–१ ले २० वर्ष पुगेर विवाह गर्ने दलित किशोरीलाई रु १० हजार प्रदान गर्ने भएको छ ।  वडाले बालविवाह न्यूनीकरण गर्न ...

परालको गुन्द्री बुन्ने पुर्ख्यौली सीप हराउँदै

नवलपरासी । पहिले–पहिले परालको गुन्द्री नभएको घर नै हुँदैन थियो । पछिल्लो समय गुन्द्री बिरलै देख्न पाइन्छ । कात्तिकमा धान काटेपछि अलि लामो पराल छुट्याए...

छाडा चौपायाबाट किसानलाई बाली जोगाउनै मुस्किल

कञ्चनपुर । कञ्चनपुरमा छाडा चौपायाको समस्या बढ्दै  गएको छ । पछिल्लो समय पशुको संरक्षण नहुँदा दिनप्रतिदिन समस्या बढ्दै गएको हो ।  स्थानीय तहले छाडा पशुच...

अरु धेरै
World Link Detai Page

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

Oil Nigam Detel page Pioneer Software Technologies Alphabet Education Consultancy Website Developments Japanese Language Instructor Jobkhoji Salt Trending Detail Page