Ntc summer Offer
Khabar Dabali ३ असार २०८१ आईतवार | 16th June, 2024 Sun
NIMB

माओवादीले जितेको त्यो युद्ध ! माओवादीले बिर्सेको याे युद्ध !

शैलेन्द्र घिमिरे
शैलेन्द्र घिमिरे

आज संसारका सारा मानिसले वुझेको कुरा के हो भने खासमा युद्ध रुस र युक्रेनका बिचमा भएको छ । तर सत्य कुरा के हो भने कम घनत्वको युद्ध खासमा रुसका विरुद्ध अमेरीकाले लडिरहेको छ । अमेरीका हतियार वेच्छ , हतियारको मारक क्षमता मापन गर्छ । आर्थिक नाकावन्दी गर्छ । रु

मधेश आन्दोलन, माओवादी शान्ति प्रकृयामा आइसकेपछि साम्रज्यवादले लडेको पहिलो कम घनत्वको युद्ध थियो । यो युद्धमा माओवादीको नारा माओवादी विरुद्धनै प्रयोग गरीयो र माओवादीलाई तराइमा साइजमा ल्याइयो । यस पछि मात्र संविधानसभाको निर्वाचन गरीयो । निर्वाचनको रिजल्ट आए

कलाकारहरु खाडी जान वाध्य वने । लेखक, कलाकार अन्तरविरोधको रापले पोलीएर किनारा लागे । फलत आगोको फिलिंगो जस्तो माओवादी चिसो खरानी जस्तो भो । हिजोको अग्रमोर्चा युद्ध र योजनामा रहेन ।

त्यसो  त माओवादी युद्धमा छैन । तर माओवादी विरुद्धको युद्ध कुनै न कुनै रुपले साम्राज्यवाद  लडिनै रहेको छ । माओवादी  विरुद्धको यो युद्धमा ति ति विधी र पात्रहरु -तरीका र प्रयोगहरु चलिरहेका छन्–यसको निम्ती  छान्नु किन्नु र प्रयोग गर्नुको तरीका अपनाइएको छ । यो युद्धको भाषामा  कम घनत्वको युद्ध हो । जसमा दुश्मनको सवै भन्दा राम्रो शक्तिलाई छानिन्छ र कम जनशक्ति प्रयोग गरिन्छ । योजनामा आफु प्रत्यक्ष सहभागी हुने भन्दा  विविध वहाना र प्रलोभनमा अरुलाई लडाइन्छ । यसको मुख्य उद्धेस्य भनेको मुख्य नेतृत्वलाई भौतिक वा नैतिक रुपमा सफाया गर्नु हो । जुन शक्ति विरुद्ध लडिन्छ त्यो शक्तिलाई कमजोर वनाउनु, गलाउनु र सकाउनु हो । 

आज संसारका सारा मानिसले वुझेको कुरा के हो भने खासमा युद्ध रुस र युक्रेनका बिचमा भएको छ । तर सत्य कुरा के हो भने  कम घनत्वको युद्ध खासमा रुसका विरुद्ध अमेरीकाले लडिरहेको छ । अमेरीका हतियार वेच्छ , हतियारको मारक क्षमता मापन गर्छ । आर्थिक नाकावन्दी गर्छ । रुसका अन्तराष्ट्रिय वंैक खाताहरु रोक्का गर्छ र रुसलाई कमजोर  बनाउँछ  । सवैभन्दा ठुलो कुरो रुसीहरु कसरी लडछन्  र तिनका हतियारले कसरी काम गर्छन् भन्ने अमेरीकाले थाहा पाएको छ  । यत्ति हो रुसीहरुका विचमा विभाजन ल्याउने र पुटिनको नेतृत्व सखाप वनाउने उसको निति भने अहिले सम्म सफल भएको छैन ।

पछिल्लो पटक माओवादीको जनयुद्धका वेलामा पनि माओवादी र तात्कालिन सत्तापक्षवाट कम घनत्वका युद्ध अभ्यासहरु भएका थिए । सेना टेलिभिजनमा कार्यक्रम चलाउँथे । माओवादी पकड्न र वुझाउन जनतालाई आव्हान गर्दथ्यो । पत्रपत्रिका सेनाको सेन्सरसीपमा चल्दथे । गिरफ्तार गरीएका माओवादीका कार्यकर्तालाई सकेसम्म सुराकी वनाउन सेना लाग्दथ्यो । माओवादीको जे जति क्षति हुन्थ्यो त्यसमा माओवादी कार्यकर्ता रहेका सुराकीका कारण भएको क्षति उल्लेख्य थियो । माओवादी पनि कम घनत्वको युद्ध लड्दथ्यो । वार्ता गर्दथ्यो, युद्ध विराम गर्दथ्यो यसवाट प्रचार र अर्को भयानक हमलाको तयारी  गर्दथ्यो । रेडियो पत्रपत्रिकाहरु चल्दथे  र राजाका विरुद्ध एक हुन सवैमा आव्हान गरीन्थ्यो । गित गाउँथे ,नाच्थे, कविता लेखिन्थे, सुनाइन्थ्यो । तिनमा सरकार प्रतिको अविस्वास र आफ्नो नेतृत्व प्रतिको विस्वास हुन्थ्यो । २०६२ं÷०६३ को जनआन्दोलनमा जसरी राजा विरुद्ध आठ दल एकै ठाउँमा उभिए यो कम घनत्वको युद्धको उत्कर्ष थियो । विपक्षको मुख्य नेतृत्व यसले ढालिदिएको थियो । यो ठुलो पैमानको युद्ध परीणाम थियो । गणतन्त्र आउन यस्तो रणनीतिको मुख्य भुमिका रह्यो ।

माओवादीले शान्ति प्रकृया पछाडी कम घनत्वको युद्धलाई विर्सियो । मधेश आन्दोलन, माओवादी शान्ति प्रकृयामा आइसकेपछि साम्रज्यवादले लडेको पहिलो कम घनत्वको युद्ध थियो । यो युद्धमा माओवादीको नारा माओवादी विरुद्धनै प्रयोग गरीयो र माओवादीलाई तराइमा साइजमा ल्याइयो । यस पछि मात्र संविधानसभाको निर्वाचन गरीयो । निर्वाचनको रिजल्ट आएको केही दिनमै कोटेस्वरका व्यापारीको हत्या भएको भनि काठमाण्डौमा सुकिला मुकिलालाई सडकमा उतारीयो । शहरको जनमत त्यसपछि माओवादीले कहिल्यै उठाउन सकेन । माओवादीमा अन्तरविरोध हालीयो, पार्टी विभाजन भयो र एकअर्काका विरुद्ध लाल गद्धारको आरोप लगाइयो । यहाँनेर यो होइन कि यि सवै गर्नका लागी साम्राज्यवाद आफै लड्न आयो वरु यो हो कि सम्राज्यवादको योजना लड्यो र जित्यो । कहिले काठमाण्डौ कव्जाको हाउगुजी फिजाइयो । कहिले माओवादी विरुद्ध वोलेकै भरमा समाजमा केही गनितो मनितो नभएकाहरुलाई रातारात हिरो वनाइयो । कहिले काँजोल खातुनको नाममा वाँदरमुडे उचालियो तर दिलवहादुरहरु केही नभए झै वनाइयो ।

व्यारेकमा विभाजन हुलियो । पहिले कम घनत्वको युद्ध नितीको प्रशिक्षण दिने कमाण्डरहरु आफै साम्रज्यवादको योजनामा फसेर एकापसमा लडे । मंसिरको  पहिलो हप्तामा चालिस हजारको संख्यामा व्यारेक छिरेका सेना राष्ट्रिय सेनामा जाँदा सत्रसय पनि पुगेनन् । मिडियामा र पुस्तकहरुमा माओवादीको विम्वलाई अपराधिक र षड्यन्त्रकारी जस्तो वनाइयो तर वजारमा निष्केका त्यस्ता पुस्तक र पत्रिकाका सवैभन्दा धेरै ग्रहक माओवादी नै बने । कहिले भैसी पुजा ,कहिले पाँचहजारको जिम्मा, कहिले वालसेनाका नाममा साम्रज्यवाद निरन्तर लडाइमा लागिरह्यो तर माओवादीले लड्न विर्सिए ।
माओवादीका प्रकाशनहरु एकएक गरी वन्द भए । कलाकारहरु खाडी जान वाध्य वने । लेखक, कलाकार अन्तरविरोधको रापले पोलीएर किनारा लागे । फलत आगोको फिलिंगो जस्तो माओवादी चिसो खरानी जस्तो भो ।  हिजोको अग्रमोर्चा युद्ध र योजनामा रहेन । सरकारमा लगातार गएका मन्त्रीहरु एकाधले वाहेक तलव पकाउने र सचिवको अह्राइ सिकाइ मान्ने वाहेक अरु भएन । माननियहरु चुचो काटिएको हुँचिल जस्ता र मन्त्रीहरु श्री ५ का भारदार जस्ता वने ।  धेरैले माओवादी भएकै कारण पद पाए तर पद पाएकै कारण माओवादी विर्सिए । वर्ग आन्दोलन र पक्षधरता विर्सिए, सारमा आँफु वाधिएको किलो विर्सिए ।

साम्रज्यवाद स्यालको सुत्र पच्छ्याउदै कन्याउन पर्नेलाई कन्याइरहेछ । थर्काउनु पर्नेलाई थर्काउदै र अठ्याउनु पर्नेलाई अठ्याइरहेछ । माओवादी नेताहरु ढोका थुनेर भतेरमा छन् । पार्टी डुव्दा पनि आफु कसरी उत्रिने भन्ने वाहेक अरु विज्ञान माओवादी नेताको चिन्तामा छैन । यस्तोमा ढोकामा उभिएको कार्यकर्ता कि भिकारी जस्तो लाग्छ कि आफ्नो अंश खान आएको सौतेलो कुटुम्व जस्तो । अनि कसरी योजना वन्छ ? कसरी तयार हुन्छ प्रतियोजना ? न संगठन, न अभियान । निधाउने वाटो हिडे पछि कहाँको वर्ग संघर्ष ? कहाँको आन्दोलन ? कार्यकर्तालाइ न आष, न त्रास । साम्रज्यवाद यहि चहन्थ्यो जो भइरहेको छ । भियतनामवाट कुलेलम ठोकेको साम्रज्यवाद हाम्रोमा कम घनत्वको युद्ध परीणाम क्रमश् आफ्नो पक्षमा पार्दैछ ।

आफुले भनेको सत्य तथ्य संसदको रेकर्डवाट हटाउँदा राजन दाहलहरु संसदमा सभामुखको रोष्टम फाल्दैनन् । सडकमा कथित अभियन्ता वनेर साम्राज्यवादको टिलोले पालिएको पुर्वराजाको नामधारी गणतन्त्र विरुद्ध कुर्लिदा कुनै माओवादी सांसद गएर उसको घाटी अठ्याउँदैन । हिजो पार्टीलाई गहना र प्राण वुझाएका महिला कमरेडहरु संसदमा माओवादीको तेजोवोध भइरहँदा रिसले थरथरी किन काँप्दैनन । तिनिहरु भित्र हुरी चल्दैन । शहिद बनौं–बनौं किन लाग्दैन । हिजोको मृत्यु अपेक्षा आज कारयरताको परकाष्ठताले सजाए पछि सवका सव हराएका छन । नाम भएका तर ज्यान नभएका कि टुलुटुलु छन, कि लुरुलुरु छन । हो, यहि  साम्राज्यवादको विजय हो । एक ज्युँदो प्रचण्ड कता मात्र नाचुन् । सरकार ,दल, गठवन्धन र छिमेक । परीणाम आउने गरी काम गर्ने गरी मेलो समात्न नै पाएका छैनन । हिजोका डिभिजन कमाण्डरहरु खै ? हिजोको मर वा मार को कासन खोई ? माओवादी  सकिनु युग सकिनु हो । विद्रोह सकिनु हो । गणतन्त्र उल्टीनु र परिवर्तन सकिनु हो । यसकारण  एक पटक सवैलाई जगाउँ । जनसेना व्युँझाएर भनौ विचार र योजना नै हतियार हो  । वाइसियललाई जस्तालाई तस्तै र तात्ततै भनौ । अखिललाई सडक वाघ वनाऔं । कलाकार व्यूझाउन र गित गाउन लगाऔं । कविमा कविताको उत्प्रेरणा भरौ । भनौ सेवा माओवादी अभिष्ठ हो । साम्रज्यवादले जित्नु हुँदैन । साम्रज्यवादले माया गर्नु भनेको सर्पको म्वाँइ सरह हो । अव पनि प्रतियोजना वनेन भने  हिजो घरमा आमाको गाली खान नसकेर भात खान गित सुन्दै व्यारेक छिरेको एक प्युसोले इज्जत खान वेर लाग्दैन ।

 

Khabardabali Desk

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

देशैभरका ८ शहरहरुमा ‘ग्राण्ड एजुकेशन कन्क्लेभ’ आयोजना गर्दै राइटपाथ

काठमाडाैं । राइटपाथ करियर काउन्सिलिङले यहि आउदाे वैशाख २९ गतेदेखि जेठ ८ गतेसम्म देशका प्रमुख सहरहरूमा 'ग्राण्ड एजुकेशन कन्क्लेभ' आयाेजना गर्ने...

महासंघ अध्यक्ष ढकाल कर्पोरेट एक्सिलेन्सी अवार्डद्वारा सम्मानित

काठमाडौं । नेपाल चार्टर्ड एकाउण्टेण्ट्स संघले नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकाललाई कर्पोरेट एक्सिलेन्सी अवार्डबाट सम्मानित गरेको...

सुचना प्रविधि दिवसको अवसरमा टेलिकमले ल्यायो यस्तो अफर

काठमाडौं । ‘समृद्ध नेपालको आधार, सूचना प्रविधि र सञ्चार’ भन्ने मूल नारा सहित आगामी वैशाख २० गते मनाउन लागिएको राष्ट्रिय सूचना तथा सञ्चार प्रविधि दिवस ...

काभ्रेपलाञ्चोककी श्रद्धा: मेडिकल अध्ययनदेखि मिस्टर एण्ड मिस नेशनलसम्म

काभ्रेपलाञ्चोक । काभ्रेपलाञ्चोकको भुम्लु गाउँपालिका, रिठ्ठेमा जन्मिएकी श्रद्धा अधिकारी ‘मिस्टर एण्ड मिस नेशनल २०२४’ मा प्रतियोगी नम्बर २३ हुन् । गत...

दुर्गा प्रसाईमाथि कुटपिट

बागलुङ । बागलुङमा व्यवसायी दुर्गा प्रसाईंमाथि हातपात भएको छ ।  बागलुङमा आयोजित सभालाई सम्बोधन गर्न पुगेका उनलाई लोकतान्त्रिक चोकमा हातपात भएको हो ।...

भुटानी शरणार्थी प्रकरण : रायमाझि पुर्पक्ष थुनाको फैसला, खाँडका विषयमा राय बाझियो

काठमाडौं । भुटानी शरणार्थी प्रकरणमा पूर्वमन्त्री टोप बहादुर रायमाझीसहित ८ जनालाई पुर्पक्षका लागी थुनामा राख्ने आदेश सदर भएको छ ।  उच्च अदालत पाटनका...

एमालेको मेची–महाकाली अभियान सुरु

बैतडी । नेकपा एमालेले आजबाट मध्य पहाडी लोकमार्ग केन्द्रीत विशेष अभियान सुरु गरेको छ । एमालेका अध्यक्ष अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले बैतडीको झुलाघाटमा झन...

ल्यार्काल लामा आइविसिको सभापतिमा निर्बाचित

काठमाडौं। मंसिर ११ देखि भारतको नयाँ दिल्लीमा सुरुभएको विश्व बौद्ध शिखर सम्मेलनको तेस्रो महाधिवेशनबाट संविधानसभा सदस्य तथा लुम्बिनी विकास कोषका उपाध्यक...

दुर्गा प्रसाईको महंगो गाडीमा केपी ओली चढ्दै

काठमाडौं । राजतन्त्र फर्काउने अभियानका अभियान्ताका रुपमा चिनिएका दुर्गा प्रसाईले चढ्ने गरेको करिब ५ करोड रुपैँयाको ल्याण्डक्रुजर भि ८ गाडी केपी ओलीले ...

बल्खुमा फेरि तनाव : प्रहरीमाथि हातपात गरेपछि दुर्गा समथर्थकमाथि अश्रुग्याँस प्रहार

काठमाडौं । काठमाडौँको बल्खुमा प्रहरी र दुर्गा प्रसाईंको समूहबिच झडप भएको छ । प्रसाईका समर्थकले ब्यरिकेटमा बसिरहेका प्रहरीलाई हातपात गरेपछि  प्रहरीले प...

अरु धेरै
Vianet Nepal Internet
world Link Nepal
Right Path
Alphabet Education Consultancy

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

Salt Trending Alphabet Education Consultancy Pioneer Software Technologies