व्यावसायिक केराखेतीमा रमाएका चितवनका निर्मल

नवलपरासी । चितवन कालिका नगरपालिकाका ३९ वर्षीय निर्मल भट्टराईलाई नेपाली सेनाको जागिरबाट अवकाश लिएपछि वैदेशिक रोजगारीको आकर्षक अवसर नआएको होइन। तर उनी तीन वर्षदेखि नवलपरासी (बर्दघाट सुस्तापूर्व) को कावासोतीमा व्यावसायिक केराखेतीमा रमाएका छन्।

‘उमेरमै जागिरबाट पेन्सन निस्किए, राम्रो देशमा आकर्षक तलबसहित रोजगारीका लागि साथीहरू गइरहेका थिए तर मलाई यही माटोमा पसिना बगाउन मन थियो अहिले केरा खेती गरिरहेको छु’, उनले भने, ‘विदेशमा १० घण्टा बगाउने पसिना यहाँ चार पाँच घण्टा बगाए कृषिबाट नै राम्रो मनग्य गर्न सकिने रहेछ।’

उनी दीर्घकालीन सोचसहित निर्मलले कावासोती नगरपालिका- १० रतौलमा १२ बिघा जमिन भाडामा लिएर व्यावसायिक केराखेती गरिरहेका छन्।। छिटो आम्दानी गर्न सकिने, अनुकूल हावा पानी र वातावरण, सिँचाइ, बजारको सुविधासमेत रहने भएकाले कावासोतीमा व्यावसायिक केराखेतीतर्फ आकर्षित भएको उनले बताए।

‘पहिलो वर्ष प्रतिगोटा रु ४० का दरले १७ हजार ८५० वटा बिरुवा ल्याएर केरा खेती शुरु गरेको हो’, उनले भने, ‘तीन वर्षअगाडि रोपेका बिरुवाले अहिले उत्पादन दिन थालेका छन्।’ निर्मलले गरेको व्यावसायिक केराखेतीबाट दुई जनाले रोजगारीसमेत पाएका छन्। अरुवेला आवश्यकताअनुसार दैनिक ज्यालामा कामदार राख्ने गरेका छन्।

‘अहिले बारीमै भैरहवा, बुटवल र आसपासका व्यापारीले प्रतिगोटा सात रुपैयाँका दरले काँचो केरा खरिद गरेर लाने गरेका छन्’, उनले भने, ‘प्रतिफल राम्रै पाएकाले अझै विस्तार गर्ने योजनामा रहेको छु।’ बिउ-मल-सिँचाइ-कामदार अभावजस्ता समस्याले गर्दा केरा खेती गर्ने किसानले दुःख पाउने गरेको उनको अनुभव छ । पर्याप्त सिँचाइ नभएकाले थोपा सिँचाइबाट खेती गरेको निर्मलले बताए। 

‘सिँचाइ, हावाहुरी र कीरा केराखेतीको मुख्य समस्या रहेछन्, रोग लागेन र हावाहुरीले क्षति पुगेन भने यसबाट राम्रो आम्दानी लिन सकिने रहेछ’, उनले भने।

नवलपरासी (बर्दघाट सुस्तापूर्व)मा करिब ५५१ हेक्टर क्षेत्रफलमा व्यावसायिक केराखेती गरिएको कृषि ज्ञान केन्द्र नवलपुरका प्रमुख कुलप्रसाद तिवारीले बताए। 

‘कृषि ज्ञान केन्द्रमार्फत व्यावसायिक केराखेती गर्ने किसानलाई प्रोत्साहनस्वरूप ५० प्रतिशत अनुदान दिँदै आएका छौँ’, उनले भने, ‘किसानको खेतबारीमा गएर अनुगमन गरी समस्याका बारेमा सुझाव दिने गर्ने गरेका छौँ।’