जेलेन्स्की र ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा खनिज सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्ने

वासिङ्टन । एक हप्ताअघि डोनाल्ड ट्रम्पले भोलोदिमर जेलेन्स्कीलाई तानाशाह भनेको थिए। शुक्रबार उनले युक्रेनी राष्ट्रपतिलाई ह्वाइट हाउसमा स्वागत गर्दै छन र वासिङ्टनलाई युक्रेनको दुर्लभ खनिजहरूमा पहुँच प्रदान गर्ने सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्दै छन।

किएभले ट्रम्पको रूसतर्फको हालैको झुकावका बावजुद समर्थन सुरक्षित गर्न खोजिरहेका बेला यो असाधारण परिवर्तनले वासिङ्टनमा केन्द्रित एक हप्ताको तीव्र अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिलाई समेट्छ ।

ट्रम्पले दुई साताअघि किएभबिना रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग कुरा गर्दै तीन वर्ष पुरानो युद्ध अन्त्य गर्ने वार्ता सुरु गरेर युक्रेनबारे अमेरिकाको वर्षौंको नीतिलाई उल्टाइदिए।

उनले जेलेन्स्कीलाई ‘चुनावविहीन तानाशाह’ भनेर हप्काउँदै र सन् २०२२ को फेब्रुअरीमा रुसको आक्रमणका लागि युक्रेनलाई दोष दिँदै सहयोगीहरूलाई पनि चिन्तित बनाए ।

तर फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोन र बेलायती प्रधानमन्त्री किर स्टार्मरको भ्रमणपछि हालैका दिनहरूमा ट्रम्पको स्वर नरम भएको छ । “म उनप्रति धेरै सम्मान गर्दछु”, ट्रम्पले बिहीबार जेलेन्स्कीको बारेमा भने, “हामी साँच्चै राम्रोसँग मिल्नेछौँ ।”

ट्रम्पले गत हप्ता सामाजिक सञ्जालमा जेलेन्स्कीविरुद्ध गरेको ‘तानाशाह’ प्रहार पनि फिर्ता लिए। यो व्यङ्ग्यलाई उनले पहिले फिर्ता लिन अस्वीकार गरेको थिए भने उनले पुटिनलाई पनि तानाशाह भन्न अस्वीकार गरेको थिए।

“के मैले त्यस्तो भनेको थिएँ । मलाई विश्वास लाग्दैन मैले त्यस्तो भनेको थिएँ”, स्टार्मरसँगको बैठकका क्रममा पत्रकारहरूले जेलेन्स्कीबारे गरेको टिप्पणीबारे सोध्दा ट्रम्पले जवाफ दिए।

विशेष गरी तेल, ग्यास र दुर्लभ पृथ्वी धातुहरू लगायत युक्रेनी प्राकृतिक स्रोतहरूमा वासिङ्टनलाई प्राथमिक पहुँच दिने सम्झौताको जेलेन्स्कीको प्रारम्भिक अस्वीकृतिबाट तानाशाहको आक्रोश उत्पन्न भएको थियो ।

जेलेन्स्कीले कुनै पनि सम्झौताको हिस्साका रूपमा अमेरिकी सुरक्षा ग्यारेन्टीको माग गरे तर ट्रम्पले कुनै पनि प्रतिबद्धता दिन अस्वीकार गरेको छन ।

अर्बपति रियल स्टेट व्यावसायी ट्रम्पले युक्रेनलाई सैन्य र अन्य सहायतामा दिएको अर्बौं डलर फिर्ता लिन वासिङ्टनलाई यो सम्झौता आवश्यक रहेको जोड दिए ।

अन्ततः जेलेन्स्की नरम भए र यसमा हस्ताक्षर गर्न ह्वाइट हाउसमा आउन सहमत हुनुभए । यो सम्झौताले संयुक्त राज्य अमेरिकालाई युक्रेनको धेरै खनिज सम्पत्तिमा हिस्सा दिनेछ ।

“हामी युक्रेनको स्रोतका लागि उत्खनन गर्नेछौँ”, ट्रम्पले बिहीबार पत्रकारहरूलाई भन्नुभयो ।

खनिज सम्झौताका केही विवरण मात्र बाहिर आएका छन् । जेलेन्स्कीले यस हप्ता पत्रकारहरूलाई यसले व्यापक सम्झौताहरूका लागि रूपरेखाका रूपमा काम गर्ने बताए।

अमेरिकी र युक्रेनी अधिकारीहरूबिचको थप छलफलले युक्रेनका लागि सुरक्षा ग्यारेन्टीहरूको प्रकृति र सम्झौतामा सम्बन्धित रकमको सही मात्रा निर्धारण गर्ने उनले बताए। तर ट्रम्पले कुनै पनि ग्यारेन्टीको प्रतिबद्धता गर्न बारम्बार अस्वीकार गरेको छन ।

बेलायत र फ्रान्स दुवैले युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने सम्झौताको स्थितिमा शान्ति सैनिकहरू प्रस्ताव गरेका छन् तर अमेरिकी गुप्तचर र सम्भवतः हवाई शक्तिसहित अमेरिकाको ‘ब्याकस्टप’ हुनुपर्ने बताएका छन् ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिले बिहीबार स्टार्मरलाई उनी सुरक्षा ग्यारेन्टीको सन्दर्भमा ‘धेरै कुराहरूका लागि खुला’ रहेको तर आफूले पहिले रूस–युक्रेन सम्झौता गर्न चाहेको बताए ।

ट्रम्पले सम्झौताको दिशामा ‘धेरै प्रगति’ भएको बताए। तर त्यसपछि उहाँले भन्नुभयो, “यो या त धेरै चाँडै हुनेछ वा यो बिल्कुलै हुनेछैन ।” अमेरिकी र रूसी अधिकारीहरूले बिहीबार इस्तानबुलमा नयाँ चरणको वार्तामा भेटेका छन् ।

पुटिन र ट्रम्पले फेब्रुअरी १२ मा फोनमा कुराकानी गरेपछि आफूहरू व्यक्तिगत रूपमा भेट्न सहमत भएको बताएको थिएतर उहाँहरूले अहिलेसम्म कुनै पनि बैठकलाई अन्तिम रूप दिएको छैन ।