वामपन्थी आन्दोलन अन्ततः एकताको उज्यालो दिशातर्फ

काठमाडाैं । नेपालको राजनीतिक दृश्यमा लामो समयदेखि फुट र विखण्डनको शिकार बनेको वामपन्थी आन्दोलनले अन्ततः एकताको उज्यालो दिशातर्फ फर्कने संकेत देखिएकाे छ ।

नेकपा (माओवादी केन्द्र) सँग आधा दर्जनभन्दा बढी वामपन्थी दलहरूको एकीकरणको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेका छन् । जसको औपचारिक घोषणा कार्तिक १९ गते हुन लागेको छ । अब एउटा राजनीतिक स्थायित्वको आशा जनताकाे छ । नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई पुनर्संरचना गर्ने हालका नेकपा माओवादी केन्द्रका महाधिवेशन आयाेजक समितिका संयाेजक पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डको दूरदर्शी नेतृत्वको प्रमाण पनि हो । 

प्रचण्ड, जसलाई बाम एकताको सबैभन्दा अग्रसर नेता मानिन्छ । यस प्रयासमार्फत देशलाई राजनीतिक अस्थिरता र आर्थिक संकटबाट मुक्त गर्ने सकारात्मक सन्देश दिँदै छन् ।

यो एकीकरणको पृष्ठभूमिमा माओवादी केन्द्रको महाधिवेशन आयोजक समितिको सचिवालय बैठकको निर्णय प्रमुख छ । कार्तिक १८ गते केन्द्रीय समिति बैठकबाट अन्तिम स्वीकृति लिई कार्तिक १९ गते पेरिसडाँडामा ऐतिहासिक घोषणा गरिने भएको छ । 

माओवादी प्रवक्ता अग्निप्रसाद सापकोटाले स्पष्ट पारेका छन् कि यो प्रक्रिया नीतिगत, वैचारिक र संगठनात्मक रूपरेखासहित अघि बढेको छ । एकीकरणमा सामेल हुने दलहरूमा माधव नेपालको एकीकृत समाजवादी, महिन्द्र राय यादवको नेपाल समाजवादी पार्टी, प्रेमबहुर सिंह समूह र राजु कार्कीका नेकपा समूहहरू, सुवास काफ्लेको जनसमाजवादी, गोपाल किराँतीको माओवादी कम्युनिस्ट पार्टी र चिरण सीको विप्लव समूहले आ-आफ्नो आन्तरिक निर्णय पूरा गरिसकेका छन् । 

यो मात्र होइन, संयुक्त बैठकहरूबाट संगठनात्मक संरचना, जिम्मेवारी बाँडफाँट र समायोजनका विषयमा सहमति जुटाइएको छ । नयाँ पार्टीको दर्तासम्मको तयारीले यो एकताको गम्भीरता झल्काउँछ ।

प्रचण्डको भूमिका यस एकताको केन्द्रबिन्दु हो । विगतका दशकहरूमा नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलन फुटको चक्रव्यूहमा फसेको थियो । एमाले-माओवादी एकीकरणदेखि विभिन्न विघटनहरूले वाम शक्तिलाई कमजोर बनाएको थियो । तर, प्रचण्डले यसलाई ध्रुवीकरणको अवसरमा बदलिदिएका थिए । । 

शनिबारको बैठकमा उनले एकीकृत समाजवादी लगायतका दलहरूसँग भएका छलफलहरूको विस्तृत जानकारी गराउँदै भनेका थिए, "यो सहकार्य केवल संगठनात्मक मिलन होइन, नयाँ राजनीतिक दिशा निर्धारण गर्ने निर्णायक कदम हो ।" फुटको संस्कृतिबाट मुक्त भई साझा अभियान अघि बढाउनु पर्नेमा बैठकका अधिकांश नेताहरू सहमत थिए । प्रचण्डको यो पहलले उनीमाथि लाग्ने 'विभाजनकारी' आरोपलाई चुनौती दिँदै, एकताको प्रतीकात्मक नेतृत्व स्थापित गरेको छ । 

उनीहरूको यो प्रयासले नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई 'सङ्कटबाट निकाल्ने मुख्य उपाय' का रूपमा वाम ध्रुवीकरणको सन्देश प्रवाह गर्दैछ, जसले आर्थिक रूपान्तरण र जनजीवनको सुधारको आधार तयार पार्छ ।

यो एकताको सकारात्मक प्रभावहरू असंख्य छन् । राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, वाम शक्तिहरूबीचको यो सहकार्यले विगतका अविश्वास र विखण्डनको अन्त्य गर्दै राष्ट्र पुनर्निर्माणको मार्ग प्रशस्त गर्नेछ । देशमा देखिएको अस्थिरता—संसदीय विघटन, सरकार परिवर्तनका चक्र, जेनजी आन्दाेलन र आर्थिक मन्दी—को समाधानका लागि बृहत् वाम एकता अपरिहार्य थियो । यसले सुशासन, स्थायित्व र विकासका प्रयासहरूलाई गति दिन्छ । उदाहरणस्वरूप, एकीकृत पार्टीको जन्मले संसदीय शक्ति सन्तुलनमा परिवर्तन ल्याउँछ, जसले बहुमतको सरकार निर्माण र नीतिगत सुधारलाई सहज बनाउँछ । साथै, यो एकता जनताको विश्वास पुनर्स्थापना गर्ने माध्यम बन्न सक्छ, किनकि कम्युनिस्ट आन्दोलनले सधैं नै रूपान्तरणको आशा बोकेको छ । प्रचण्डको नेतृत्वमा यो ध्रुवीकरणले नेपाली राजनीतिलाई दुई ध्रुवीय (वाम र गैर-वाम) संघर्षबाट बाहिर निकालेर सहकार्यको नयाँ मोडेल प्रस्तुत गर्दछ ।

यद्यपि, चुनौतीहरू पनि छन्। विभिन्न दलहरूका वैचारिक भिन्नता र नेतृत्वका स्वार्थहरूले एकताको परीक्षा लिन सक्छन् । तर, प्रचण्डको अग्रसरताले यी अवरोधहरूलाई पार गर्ने आशा जगाउँछ । उनीहरूको यो कदमले नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई मात्र होइन, समग्र वामपन्थी विचारधारालाई विश्वव्यापी सन्दर्भमा पनि प्रेरणा दिन्छ—जसरी ल्याटिन अमेरिकाबाट एशियासम्मका कम्युनिस्ट आन्दोलनहरूले एकीकरणबाट शक्ति प्राप्त गरेका थिए ।

कार्तिक १९ को यो घोषणा नेपाली इतिहासको स्वर्ण अक्षरमा लेखिनेछ । प्रचण्डको सकारात्मक सन्देश—एकता नै शक्ति हो । कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई नयाँ जागरण दिन्छ । अब समय हो, यो एकताले जनताको अपेक्षा पूरा गर्ने दिशामा अघि बढोस् । वामपन्थीहरूको यो ऐतिहासिक मोडले देशलाई स्थायित्व र समृद्धिको बाटोमा डोर्‍याउने आशा जनताकाे छ । 

विगतमा प्रचण्डले विभिन्न धारका स-साना समूहमा विभाजित  कम्युनिस्टलाई गाेलबन्दै बनाउँदै आएकाे इतिहास जनातसामु छ ।