जसपा, रामुपा र आजपा सक्रिय, उपत्यकामा नयाँ चुनावी चुनौती

काठमाडौँ । तराई–मधेस केन्द्रित दलहरूले योपटकको निर्वाचनमा पनि काठमाडौँ उपत्यकामा आफ्नो उपस्थिती देखाएका छन्। तीन जिल्ला समेटिएको उपत्यकामा १५ निर्वाचन क्षेत्र छन्। यसमध्ये जनता समाजवादी पार्टी नेपाल (जसपा नेपाल), राष्ट्रिय मुक्ति पार्टी (रामुपा) र आम जनता पार्टी (आजपा)ले सबै १५ क्षेत्रबाट उम्मेदवारी दिएका छन्। यद्यपि, यी दलहरूको प्रभाव अझै पनि मुख्यत: तराई–मधेस क्षेत्रमा सीमित रहेको छ।

फागुन २१ गते हुने निर्वाचनमा काठमाडौँ–१ बाट जसपा नेपालका प्रकाश नायजु र रामुपाका इन्द्रप्रसाद श्रेष्ठ मैदानमा छन्। क्षेत्र–२ बाट रामुपाका नर्वदा कुमारी भट्टराई र आजपाका तिलकबहादुर मगरले उम्मेदवारी दिएका छन्। क्षेत्र–३ मा जसपा नेपालका प्रनिलध्वज कार्की र आजपा नेपालका रुपसागर देवी प्रतिस्पर्धा गर्दैछन्। त्यसैगरी, अन्य क्षेत्रहरूमा पनि तीन दलका उम्मेदवारहरू क्रमशः प्रतिस्पर्धामा रहेका छन्।

तराई–मधेस केन्द्रित दलहरूकै अर्को प्रमुख पार्टी, डा. सीके राउत नेतृत्वको जनमत पार्टीले काठमाडौँ उपत्यकामा यसपटक उम्मेदवारी दिएको छैन। महासचिव चन्दन सिंहका अनुसार पार्टीको आधार क्षेत्र मधेस भएकाले उपत्यकामा मत नआउने निष्कर्षमा उनीहरूले उम्मेदवार उठाउन छाडेका हुन्। गत निर्वाचनमा जनमतले काठमाडौँका विभिन्न क्षेत्रहरूमा केही सय मत मात्रै पाएको तथ्यलाई समेत ध्यानमा राखेर यस्तो निर्णय गरिएको हो।

गत वर्षका केही मधेस केन्द्रित दलहरू पनि उपत्यकामा उम्मेदवारी दिएका थिए, तर अहिलेको निर्वाचनमा जसपा नेपालसँग एकता गर्ने, रामुपालाई समर्थन गर्ने र अन्य दलहरूसँग समाहित हुने रणनीति अपनाइएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार यस पटक जसपा नेपालले काठमाडौँ उपत्यकामा ठुलो उत्साह देखाएको छैन। केही मुख्य नेता पार्टी छोडेपछि उपत्यकामा पार्टीको उपस्थितिमा कमी आएको देखिन्छ। जसपा नेपालका नेता पूर्ण बस्नेतका अनुसार, “जनताको विश्वासलाई तोड्न सकिँदैन। जुन मत प्राप्त भयो, त्यसैअनुसार प्रतिनिधित्व गर्ने दायित्व छ। भविष्यमा उपत्यकाका मतदाताले पनि पार्टीलाई विश्वास गर्ने अवस्था आउने छ।”

आजपा नेपालले पहिलो पटक उपत्यकामा उम्मेदवारी दिएको छ। पार्टीका काठमाडौँ सचिव रामनारायण साहका अनुसार भ्रष्टाचार विरोधी एजेन्डालाई मुख्य मुद्दा बनाइयो। उपत्यकामा हुने भन्सार तथा सरकारी भ्रष्टाचारका मुद्दामा पार्टीको सक्रियता देखाउन यो कदम चालिएको हो।

रामुपा नेपालले सम्पदा संरक्षण, खोला मापदण्ड, सुकुमबासी समस्या, सडक विस्तार र गुठी–सम्पदा संरक्षणजस्ता मुद्दालाई प्राथमिकता दिँदै निर्वाचनमा आफ्नो पहिचान बनाउने लक्ष्य राखेको छ। काठमाडौँ–७ का नेता दिपेन पन्तका अनुसार, पार्टी नयाँ भए पनि यस निर्वाचनलाई जनतामाझ आफ्नो संगठन चिनाउने अवसरको रूपमा लिइएको छ।

यसरी, मधेस केन्द्रित दलहरूले उपत्यकामा पनि आफ्नो उपस्थिति देखाए भने आफ्नो आधार क्षेत्र बाहिर मतदातासँग पहुँच बढाउने प्रयास गरिरहेका छन्। तर, जनमत जस्ता पार्टीहरूले उम्मेदवारी नदिएपछि र केही पुराना नेता पार्टी छोडेपछि चुनौती र अवसर दुबै उपत्यकामा रहन पुगेको छ।