४० अर्ब तरलता खिच्दै राष्ट्र बैंक

काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता देखिएपछि आइतबार ४० अर्ब रुपैयाँ बराबरको तरलता प्रशोचन गर्ने भएको छ। केन्द्रीय बैंकले ५६ दिन अवधिको निक्षेप संकलन उपकरण जारी गरेर उक्त रकम बजारबाट खिच्न लागेको हो।

राष्ट्र बैंकको मौद्रिक व्यवस्थापन विभागका अनुसार निक्षेप संकलन उपकरणको बोलकबोल आज (चैत २२) दिउँसो ३ः०० बजेसम्म ‘अनलाइन बिडिङ सिस्टम सफ्टवेयर’ मार्फत हुनेछ। संकलित निक्षेपको निष्कासन आजै गरिनेछ भने सावाँ तथा ब्याज भुक्तानी २०८३ जेठ १७ गते हुनेछ।

यस बोलकबोलमा राष्ट्र बैंकबाट इजाजतपत्र प्राप्त ‘क’, ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरू मात्र सहभागी हुन पाउनेछन्। सहभागी संस्थाले न्यूनतम १० करोड रुपैयाँ र बढीमा ५ करोड रुपैयाँले भाग गर्दा निःशेष भाग जाने गरी कुल आह्वान रकम (४० अर्ब) सम्म आवेदन दिन सक्नेछन्।

निक्षेप संकलन उपकरणको ब्याजदर बोलकबोल प्रक्रियाबाट निर्धारण गरिनेछ। बहु–ब्याजदरमा पनि प्रस्ताव गर्न सकिने र सबैभन्दा कम ब्याजदर प्रस्ताव गर्नेलाई प्राथमिकता दिइने राष्ट्र बैंकले जनाएको छ। समान ब्याजदरमा आह्वान गरिएको रकमभन्दा बढीको आवेदन परेमा समानुपातिक आधारमा बाँडफाँड गरिने व्यवस्था छ।

उक्त निक्षेप रकमलाई बैंकहरूले अनिवार्य नगद मौज्दात (CRR) मा गणना गर्न पाउने छैनन्। तर, वैधानिक तरलता अनुपात (SLR) र तरलता अनुपातमा भने गणना गर्न सकिनेछ। साथै, निक्षेप उपकरणलाई राष्ट्र बैंक बाहेक अन्य बैंक तथा वित्तीय संस्थामा धितोका रूपमा प्रयोग गर्न मिल्ने व्यवस्था छ। अवधि समाप्त हुनुअघि भुक्तानी नहुने स्पष्ट गरिएको छ।

पछिल्लो समय बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता देखिएपछि राष्ट्र बैंकले निरन्तर निक्षेप संकलन उपकरणमार्फत बजारबाट रकम खिच्दै आएको छ। यसअघि एक वर्ष अवधिको ऋणपत्र जारी गरेर २ खर्ब रुपैयाँ तरलता प्रशोचन गरिएको थियो। ब्याजदर करिडोरको तल्लो सीमाअन्तर्गत स्थायी निक्षेप सुविधा पनि उपलब्ध गराइएको छ।

राष्ट्र बैंकको १९ चैतको तथ्यांकअनुसार बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता कायम रहे पनि केन्द्रीय बैंकले हालसम्म खिचेको रकम ९ खर्ब १८ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।