वाम एकताको बहस फेरि तात्यो, सुरेन्द्र पाण्डेको फरक मत

काठमाडौं । २१ फागुनको चुनावी परिणामपछि नेपाली कम्युनिस्ट वृत्त फेरि चलायमान भएको छ। चुनावमा अपेक्षाभन्दा कमजोर प्रदर्शनपछि नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी) (एमाले) र नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) बीच पुनः एकताको सम्भावनाबारे आन्तरिक र अनौपचारिक छलफल सुरु भएको छ।

२०७४ सालमा दुई पार्टीबीच भएको एकता अन्ततः नेतृत्व विवाद र शक्ति–सन्तुलनको टकरावका कारण टुटेको थियो। त्यही अनुभवलाई स्मरण गर्दै अहिलेको पहल कति दिगो हुन्छ भन्ने प्रश्न उठ्न थालेको छ।

पाण्डेको फरक धार

एमालेका नेता सुरेन्द्र पाण्डे भने पुनः एकताको दौडधुपप्रति खुलेर असन्तुष्ट देखिएका छन्। सामाजिक सञ्जालमार्फत धारणा सार्वजनिक गर्दै उनले “नेतृत्वमाथि संकट आयो भन्दै हतारमा गरिने एकता” पार्टीका लागि हितकर नहुने बताएका छन्।

उनको प्रश्न छ—एकता स्पष्ट विचार, सिद्धान्त र साझा राजनीतिक लक्ष्यका लागि हो कि सीमित व्यक्तिको स्वार्थ जोगाउन?

“हिजो पदका लागि एकता गरियो, आज सायद अस्तित्व जोगाउन,” उनले लेखेका छन्, “तर विचारविहीन एकताले पार्टीको मूल्य र मान्यतालाई पातलो मात्र बनाउँछ।”

‘पहिले पार्टी पुनर्निर्माण’

पाण्डेका अनुसार अहिलेको प्राथमिकता पार्टी सुदृढीकरण हुनुपर्छ, न कि सत्ता–समीकरणको अंकगणित। उनले एमालेले आफ्नो ऐतिहासिक विरासत जोगाउँदै आन्तरिक पुनर्निर्माणमा ध्यान दिनुपर्ने बताएका छन्।

विशेषगरी दक्ष र क्षमतावान युवालाई नेतृत्व तहमा अघि ल्याउने, विधि र सुशासनमा आधारित संरचना विकास गर्ने र परिणाममुखी नेतृत्व स्थापित गर्ने बाटो रोज्नुपर्ने उनको जोड छ। “हिजो मौन बस्नु गल्ती थियो, आज पनि नबोल्नु मूर्खता हुनेछ,” उनले स्पष्ट पारेका छन्।

एकता कि आत्ममूल्याङ्कन?

वाम एकताको बहसले एमालेभित्रै दुई धार स्पष्ट देखिएको छ—एक पक्ष चुनावी झट्कापछि शक्ति समेट्ने रणनीतिमा छ भने अर्को पक्ष पार्टीभित्रको संरचनात्मक सुधारलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने तर्कमा।

अब प्रश्न यो छ—कम्युनिस्ट शक्ति पुनः एउटै छातामुनि आउने बाटो रोज्छ कि आत्ममूल्याङ्कनमार्फत नयाँ राजनीतिक दिशा तय गर्छ?

निर्णायक मोडमा उभिएको एमालेका लागि आगामी कदमले दीर्घकालीन राजनीतिक भविष्य निर्धारण गर्ने देखिन्छ।