पहिरोको संकेतमै गाउँ खाली, केही घण्टामै घर पुरियो

पाँचथर । आपत–विपदमा सुरक्षित ठानिने आफ्नै घर नै जोखिमको केन्द्र बनेपछि पाँचथर जिल्ला का याङवरक गाउँपालिकामा तीन परिवारले मध्यरातमै घर छाडे । केही घण्टापछि आएको भीषण पहिरोले उनीहरूको घर नै पुरिदियो । भागेकाले ज्यान जोगियो, तर गाउँ भने उजाडियो ।

याङवरक गाउँपालिका–३ का तीन परिवारले लगातार ठूलो वर्षा र पहिरोको डरपछि राति अढाई बजेतिर घर छाडेका थिए । गाउँपालिका उपाध्यक्षका अनुसार उनीहरू सुरक्षित स्थानतर्फ सरेको केहीबेरमै पहिरो खस्दा घरहरूको अधिकांश भाग पुरिएको हो ।

स्थानीयका अनुसार रातभर गड्याङगुडुङसँगै पहिरोको आवाज बढ्दै गएपछि बस्तीमा त्रास फैलिएको थियो । अहिले विस्थापित परिवार आफन्तको शरणमा छन् भने घरभित्रका सामग्री र चौपाया भने पूर्ण रूपमा नष्ट भएका छन् ।

यस घटनाले पूर्वी पहाडमा वर्षौंदेखि दोहोरिँदै आएको जोखिम व्यवस्थापन र पूर्वतयारीको कमजोरी फेरि उजागर गरेको छ । पाँचथरजस्ता पहाडी जिल्लामा बर्सेनि बाढी–पहिरोको जोखिम देखिए पनि सुरक्षित स्थानान्तरण, पूर्वसूचना प्रणाली र जोखिम नक्सांकन कार्य व्यवहारमा कमजोर रहेको स्थानीयको गुनासो छ ।

याङवरक क्षेत्रमै हालसम्म पाँचभन्दा बढी घर क्षतिग्रस्त भएका छन् भने केही घर बस्नै नमिल्ने अवस्थामा पुगेका छन् । लामपोखरी क्षेत्र सबैभन्दा बढी प्रभावित बनेको छ ।

यसैबीच सडक, पुल र विद्युत संरचनामा पनि ठूलो क्षति पुगेको छ । मध्यपहाडी लोकमार्गसहित विभिन्न ग्रामीण सडक अवरुद्ध भएका छन् भने झोलुङ्गे तथा निर्माणाधीन पुलहरू बगेका छन् । फोन र बिजुली सेवा समेत पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ ।

प्रहरीका अनुसार निरन्तर वर्षासँगै पहिरोको जोखिम बढेपछि समयमै सुरक्षित स्थानमा सरेका कारण केही परिवारको ज्यान जोगिएको हो । तर धेरै संरचना र सम्पत्ति नष्ट भएको छ ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार पहाडी क्षेत्रमा बाढी–पहिरोको जोखिम बारम्बार देखिए पनि पूर्वसूचना, स्थानान्तरण योजना र जोखिम न्यूनीकरण प्रभावकारी नहुँदा हरेक वर्ष ठूलो क्षति दोहोरिँदै आएको छ ।

यस पटक पनि बाढी–पहिरोले घर मात्र होइन, सडक सञ्जाल, पुल, जलविद्युत आयोजना र कृषि क्षेत्रमा ठूलो असर पारेको छ । स्थानीयले तत्काल राहतसँगै दीर्घकालीन समाधानको माग गरेका छन् ।