रेबिज खोप अभावको कारण जुम्लाकी ८ वर्षीया बालिकाको मृत्यु

जुम्ला। तातोपानी गाउँपालिका–१ राँकाकी ८ वर्षीया समिता कामीको रेबिज विरुद्धको खोप समयमै नपाउँदा कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा उपचारका क्रममा आइतबार मृत्यु भएको छ । 

बालरोग विशेषज्ञ डा. कमल थानीका अनुसार करिब दुई महिना अघि कुकुरले टोकेको उनलाई समयमा खोप नलगाउदा संक्रमण गम्भीर बन्दै गएको र अन्तिम अवस्थामा मात्र परिवारले अस्पताल पुर्‍याएका कारण उहाँको मृत्यु भएको हो । 

रेबिज इन्सेफ्लाइटिसको कारण भएको यो मृत्युले जुम्लामा रेबिज खोपको अभाव र जनचेतनाको गम्भीर समस्यालाई पुन: उजागर गरेको छ । डा.थानीका अनुसार समितालाई टोकेकै कुकुरले थप तीन चार जनालाई पनि टोकेको जानकारी प्राप्त भएको बताए। 

ती सबैले खोप लगाए वा नलगाएको तत्काल पहिचान गरी आवश्यक स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउनु जरुरी रहेको उनको भनाइ छ । रेबिज लागे पछि उपचार अत्यन्त कठिन हुन्छ । 

तर कुकुर वा स्यालले टोके लगत्तै लगाइने खोपले ज्यान बचाउन सकिने उनले बताउनुभयो । यो घटनालाई केवल एउटा दु:खद मृत्यु मात्र नभई सार्वजनिक स्वास्थ्य सँग जोडिएको गम्भीर राष्ट्रिय विषयका रूपमा लिनुपर्ने उनले बताए । 

रेबिज शतप्रतिशत ज्यान लिन सक्ने रोग भएकाले समयमै खोप लगाए पूर्ण रूपमा रोकथाम गर्न सकिने डा: थानीको भनाइ छ । यता, जनस्वास्थ्य सेवा कार्यालय जुम्लाका प्रमुख किरण शर्माले समयमै टेन्डर प्रक्रिया पुरा हुन नसक्नु नै खोप अभावको मुख्य कारण भएको बताए। 

नेपाल सरकारले विगतमा नि:शुल्क उपलब्ध गराउँदै आएको रेबिज विरुद्धको खोप हाल कर्णालीका अधिकांश स्वास्थ्य संस्थामा उपलब्ध नभएको उनको भनाइ छ । 

जुम्लाको कालिकाखेतु स्थित प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रमा मात्र बीस डोज सीमित मात्रामा मौज्दात रहेको छ । खोपको अभाव, जनचेतनाको कमी र स्वास्थ्य सेवामा ढिलाइका कारण अझै पनि यस्ता दु:खद घटनाहरू दोहोरिने जोखिम उत्तिकै रहेको विशेषज्ञहरूले बताएका छन् । 

शर्माले कुकुर, स्याल वा अन्य जनावरले टोकेपछि नजिकको स्वास्थ्य संस्थामा पुगेर रेबिज विरुद्धको खोप लगाउन सबैलाई आग्रह गरेको छन् ।