हुम्लामा बढ्दै सम्बन्धविच्छेदका मुद्दा, बालविवाह र सामाजिक सञ्जाल मुख्य कारण

हुम्ला । जिल्ला अदालत हुम्लामा सम्बन्धविच्छेदका मुद्दा वर्षेनि बढ्दै गएका छन्। कम उमेरमा विवाह हुने परम्परा, दाम्पत्य जीवनमा बढ्दो असमझदारी र सामाजिक सञ्जालको प्रभावका कारण वैवाहिक सम्बन्ध टुट्ने घटनामा वृद्धि देखिएको अदालतले जनाएको छ।

जिल्ला अदालत हुम्लाका श्रेस्तेदार श्रीदिप वाग्लेका अनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा सम्बन्धविच्छेदका २४ वटा नयाँ मुद्दा दर्ता भएका छन्। अघिल्लो आर्थिक वर्षबाट सरेका दुई मुद्दासहित अदालतमा कुल २६ वटा मुद्दा रहेकामा १९ वटा टुंगो लागिसकेका छन् भने सात वटा मुद्दा अझै विचाराधीन छन्।

टुंगो लागेका मुद्दामध्ये १२ वटा मेलमिलाप मार्फत समाधान गरिएका छन् भने सात वटाको अदालतले फैसला गरेको छ।

दर्ता भएका मुद्दामध्ये १७ वटा महिलाले र सात वटा पुरुषले सम्बन्धविच्छेदका लागि निवेदन दिएका थिए। अदालतको पहलमा मेलमिलाप भएका जोडीहरू आपसी सहमतिमा छुट्टाछुट्टै बस्ने सहमतिमा पुगेका छन्।

अदालतका अनुसार केही वर्षअघिसम्म हुम्लामा सम्बन्धविच्छेदका मुद्दा विरलै दर्ता हुने गरेका थिए। तर पछिल्ला वर्षहरूमा यसको संख्या निरन्तर बढिरहेको छ। आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा पनि २३ वटा मुद्दा दर्ता भएकामा २१ वटा फर्स्योट भएका थिए।

श्रेष्तेदार वाग्लेका अनुसार अदालतमा आएका बयान र मेलमिलापका क्रममा देखिएको तथ्यले १३–१४ वर्षकै उमेरमा हुने बालविवाह पछि दाम्पत्य जीवनमा असमझदारी बढ्दै जाने र अन्ततः सम्बन्धविच्छेदसम्म पुग्ने अवस्था देखिएको छ। त्यससँगै सामाजिक सञ्जालको बढ्दो प्रयोग पनि वैवाहिक सम्बन्ध विग्रिनुको अर्को कारणका रूपमा देखिएको उनले बताए।

सर्केगार्ड गाउँपालिकाकी जयदेवी शाहीले पनि निरन्तर तनावपूर्ण वैवाहिक जीवनभन्दा अलग बस्नु नै उपयुक्त ठानेर सम्बन्धविच्छेदको प्रक्रिया अघि बढाएको बताइन्। उनका अनुसार अदालतको मेलमिलाप प्रक्रियापछि दुवै पक्ष आपसी सहमतिमा अलग भएका हुन्।

हुम्लामा सम्बन्धविच्छेदका घटनामा आएको यो वृद्धि केवल पारिवारिक समस्या मात्र नभई बालविवाह, सामाजिक परिवर्तन र आधुनिक सञ्चार माध्यमको प्रभाव जस्ता सामाजिक चुनौतीसँग पनि जोडिएको देखिएको छ।