अमेरिकामा नागरिकता नीति फेरिँदै, जन्मकै आधारमा नपाइने

वासिङ्टन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले जन्मका आधारमा अमेरिकी नागरिकता प्राप्त गर्ने अधिकार परिवर्तन गर्ने बताएका छन् ।आप्रवासनसम्बन्धी कडा नीति अख्तियार गर्दै आएका राष्ट्रपति ट्रम्पले उक्त अधिकार अन्त्य गर्ने कार्यकारी आदेशमा आफूले हस्ताक्षरको तयारी गरेको मंगलबार जनाएका हुन् । राष्ट्रपतिको यो कदम आप्रवासीविरुद्ध हालसम्मकै कडा भएको अमेरिकी सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । ट्रम्पले त्यसका लागि प्रक्रिया सुरु भइसकेको जनाउँदै अमेरिकी कंग्रेसले आफूलाई साथ दिने विश्वास व्यक्त गरेको वासिङ्टन पोस्टले जनाएको छ । ट्रम्पले भने, ‘हामी कंग्रेसको समर्थनमा यो गर्न सक्छौं तर मानिस चाहन्छन् कि मैले कार्यकारी आदेशमार्फत गरूँ ।’ आफ्नो कदमको प्रतिरक्षामा ट्रम्पले ‘अमेरिका विश्वमै एक मात्र जन्मका आधारमा नागरिकता दिने देश भएको’ दाबी गरे । तर हाल ३३ देशले कुनै सर्तबिना जन्मकै आधारमा नागरिकता दिने गर्छन् । त्यसमध्ये क्यानडा, मेक्सिको, ब्राजिल, अर्जेन्टिना लगायतका अमेरिकी देशहरू छन् । ‘एउटा मानिस अमेरिका प्रवेश गर्छ, उसले वच्चा जन्माउँछ र त्यो बच्चा बिनाकुनै सर्त ८५ वर्षसम्म अमेरिकाको नागरिक हुन्छ,’ ट्रम्पले भने, ‘यो निकै हास्यास्पद छ । यसको अन्त्य हुनै पर्छ ।’ अमेरिकी संविधानको १४ औं संशोधनको मर्म अनुसार आप्रवासन र राष्ट्रियता ऐनमा अमेरिकी भूभागमा जन्मेका व्यक्तिले स्वतः नागरिकता पाउने प्रावधान छ । सन् १८६८ मा गरिएको संशोधनमा ‘अमेरिकामा जन्मेका वा प्राकृतिक रूपमा उत्पन्न रहेका व्यक्ति अमेरिकाको नागरिक हुनेछन्’ भन्ने उल्लेख छ । राष्ट्रपतिको आदेशपछि संविधानको उक्त व्यवस्थाबारे बहस उत्पन्न हुने ठानिएको छ । ट्रम्पले आगामी महिना हुने अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा महत्त्वपूर्ण निर्णय गर्न लागेका हुन् । निर्वाचनलाई रिपब्लिकनहरूले आप्रवासन नीतिको जनमतसंग्रहका रूपमा समेत व्याख्या गर्ने गरेका छन् । सोमबार राष्ट्रपति ट्रम्पले फक्स न्युजसँगको अन्तर्वार्तामा ‘अमेरिकामा नयाँ जीवन चाहने मेक्सिकन शरणार्थीलाई राम्रो पालमा राखिने’ बताएका थिए । ट्रम्प प्रशानसनले त्यसका लागि ‘पाल सहर’ बनाउन लागेको जनाएको थियो ।