Khabar Dabali १९ असार २०७९ आईतवार | 3rd July, 2022 Sun

कम्युनिष्ट नैतिकताबारे एक चर्चा

Krishi bikash bank
रमेश सुनुवार

साम्यवादी समाजका आदर्शहरूमा आधारित आचरणको सिद्धान्त तथा मानक। कम्युनिष्ट नैतिकताको वस्तुगत आधार त्यो सबै हो, जसले साम्यवादी समाजको स्थापना गर्न र कम्युनिष्ट आदर्शलाई मूर्त रूप दिनमा योगदान गर्दछ। कम्युनिष्ट नैतिकताका निम्नानुसार मुख्य सिद्धान्तहरूबाट साम्यवादको निर्माताको नैतिक संहिता बन्दछ : साम्यवादको लक्ष्यप्रति निष्ठा, श्रमद्वारा सामाजिक सम्पदामा वृद्धि, सामाजिक कर्तव्यको उच्च भावना, सामूहिकता, मानवतावाद, अन्तर्राष्ट्रियतावाद।

कम्युनिष्ट नैतिकताको आरम्भिक ऐतिहासिक रूप थियो मजदुर वर्गको क्रान्तिकारी नैतिकता, जुन पूँजीवादी समाजअन्तर्गत बनेको थियो। यद्यपि यो नैतिकता पूर्ण रूपले सर्वहारा वर्गको संघर्षको अधीनमा थियो र शोषकहरूको प्रचलित नैतिकताको विरुद्ध थियो, तर सर्वहारा नैतिकतामा आधारभूत सार्विक नैतिक मानकहरू सामेल थिए, जसलाई सामान्य जनसमुदायले सामाजिक बन्धन तथा नैतिक खराबीहरूको विरुद्ध हजारौं वर्षको संघर्षको क्रममा निर्माण गरेका थिए। साथसाथै मजदुर वर्गले आफ्ना नैतिक मानक प्रस्तुत गर्‍यो : वर्गीय एकता, अन्तर्राष्ट्रियतावाद तथा सामूहिकता। समाजवादको विजय भएपछि कम्युनिष्ट नैतिक सर्वहारा वर्गको नैतिकताबाट सम्पूर्ण समाजको नैतिकतामा परिवर्तित हुन्छ, यसका सिद्धान्तहरू नयाँ अन्तर्वस्तुबाट समृद्ध हुन्छन् र सामाजिक जीवनका सम्पूर्ण क्षेत्रहरूमा फैलिन्छन्।

यस प्रकार कम्युनिष्ट नैतिकता मानव जातिको नैतिक प्रगतिको सबभन्दा उच्च चरण हो। कम्युनिष्ट नैतिकताका मानकहरू मानिसहरूको आचरणसम्म सीमित रहँदैनन् : तिनीहरू समाजको रूपान्तरणको सक्रिय कारक हुन्छन्, साम्यवादी सामाजिक संस्थानहरूको गठन तथा सम्पूर्ण सामाजिक विकास प्रवाहमाथि प्रभाव पार्दछन्। कम्युनिष्ट नैतिकताका मानकहरू जब सार्विक बन्दछन्, तब सर्वमान्य सार्वजनिक कर्तव्यको अनुरूप मानिसको आचरणले व्यक्ति तथा समाजको बीचमा सम्बन्धहरूको विधायक तथा प्रशासनिक नियमनका विभिन्न कडीहरूलाई विस्तार-विस्तार अनावश्यक बनाउँदै जान्छ र व्यक्तिको पूर्ण स्वतन्त्रतातिर लैजान्छ। कानूनहरुको संहिता र प्रशासनका मानकहरूका रूपहरूको स्थानमा कम्युनिष्ट नैतिकताको स्वाभाविक स्थापना नैतिकताको इतिहासमा क्रान्ति हुनेछ।

वर्तमान कालमा कम्युनिष्ट नैतिकताका मानकहरूको आफ्नो प्रसार तथा सुदृढीकरणको प्रक्रियाको क्रममा गैरकम्युनिष्ट नैतिकतासँग दुई स्तरहरूमा टकराब हुन्छ : समाजवादी समाजभित्र, जहाँ पुराना तथा कालातीत भइसकेका मानकहरू अतीतका अवशेषहरूको रूपमा, समाजमा प्रचलित कानूनको पालन नगरिने तथा तिनीहरूले उल्लंघन गरिने कार्यको परिणामको रूपमा विद्यमान रहन्छन्, जसको कारण अनैतिक कार्यहरू तथा अपराधहरू हुन्छन्; समाजवादी समाजबाहिर, जहाँ कम्युनिष्ट नैतिकताको बुर्जुवा समाजको नैतिकतासँग टकराब हुन्छ। कम्युनिष्ट नैतिकताको निरूपण यो जटिल संघर्ष तथा निर्माणको प्रक्रियामा सम्पूर्ण मानव जातिको भावी नैतिकताको रूपमा भइरहेको छ।

-रमेश सुनुवारको दर्शन विश्वकोशबाट

Khabardabali Desk

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

म्याग्दीमा एउटै पालिकामा २१६ पहिरा

गलेश्वर । म्याग्दीको एउटै गाउँपालिकामा रहेका २१६ पहिराका कारण बस्ती जोखिममा परेका छन् । स्थानीयवासीले पहिराका कारण असुरक्षित भएको गुनासो गर्दैआएका छन्...

बाढीले मेलम्चीस्थित फट्टेको पुलमा क्षती

मेलम्ची । गए राति आएको बाढीले मेलम्ची नगरपालिका–११ स्थित फट्टेको अस्थायी पुलमा क्षति पुगेको छ । बाढीको त्रासले  मध्यरातमा  हेलम्बु र मेलम्ची आसपासक...

आफ्ना फौजलाई रणनीतिक शहर सेभेरोडोनेट्स्कबाट पछि हट्न किएभको आदेश

युक्रेनी फौजलाई पूर्वी शहर सेभेरोडोनेट्स्कबाट पछाडि हट्ने आदेश दिइएको त्यस क्षेत्रका मुख्य अधिकारीहरूले बताएका छन्। रुसी फौजले लुहान्स्क क्षेत्रलाई...

पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य वृद्धिप्रति अखिल नेपाल ट्रेड युनियन महासंघको आपत्ति

काठमाडौं । अखिल नेपाल ट्रेड युनियन महासंघका अध्यक्ष तथा वागमति प्रदेशका सांसद जगत सिंखडाले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै तत्काल पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य घट...

दुवै सदनको बैठक दिउँसो १ बजे बस्दै, यस्ता छन् सम्भावित कार्यसूचि

काठमाडाैं ।  संघीय संसद अन्तर्गत आज दुवै सदनको बैठक बस्दैछ। बैठक दिउँसो १ बजे बस्नेछ। मंगलवारको बैठकमा गृहमन्त्री बालकृष्ण खाँणले सामाजिक सुरक्षा ९...

एसपिपीमा सहमति ओलीले गरेका हुन, यो सरकारलाई मान्य छैन

काठमाडौं । नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डले अमेरिकाले अघि सारेको स्टेट पार्टनरशीप कार्यक्रममा कुनै पनि किसिमको सम्झौता नहुने स्पष्ट पारेका छन...

आगामी तीन दिनको मौसम पूर्वानुमान

काठमाडाैं । आज पनिदेशका विभिन्न स्थानमा वर्षा हुने जल तथा मौसम पूर्वानुमानले महाशाखाले जनाएको छ। महाशाखाका अनुसार प्रदेश १ र मधेस प्रदेशका एक दुई स...

विश्वकप लिग टु सिरिज: नेपालले अमेरिकाका सामना गर्दै

काठमाडौं । आईसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वकप लिग टु अन्तर्गतको सिरिजका लागि अमेरिकामा रहेको नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीले शनिबार दोस्रो खेल खेल्दैछ । ...

अमेरिका प्रवेश गर्न अब काेराेना नेगेटिभ भएको प्रमाण नचाहिने

काठमाडौं । अमेरिका प्रवेश गर्न अब कोभिड–१९ परीक्षण नेगेटिभ भएको प्रमाण पेश गर्नुनपर्ने भएको छ । अमेरिकाले कोरोना भाइरसविरुद्धको युद्धमा उल्लेखनीय प...

काठमाडौंको फोहोर आजदेखि उठ्ने शहरी विकास मन्त्रालयको पहलमा यस्तो भयो सहमति

काठमाडौं । शहरी विकास मन्त्रालयले पहल लिएपछि काठमाडौंको फोहोर विसर्जन विवादमा सहमति जुटेको छ । सोमबार राती शहरी विकास मन्त्रालय, काठमाडौं महानगरपाल...

अरु धेरै
World Link Detai Page

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

Oil Nigam Detel page Pioneer Software Technologies Alphabet Education Consultancy Website Developments Japanese Language Instructor Jobkhoji Salt Trending Detail Page