NTC Banar
Khabar Dabali १३ माघ २०७९ शुक्रबार | 27th January, 2023 Fri

भारतले महाकाली मिचेको आरोपसम्बन्धी घटना के हो?

Golden Oak
खबरडबली संवाददाता

काठमाडौं । आइतवार महाकाली २ का अम्भा दत्त बडु महाकाली नदीमा लुगा धुँदै थिए। अचानक अलि परबाट मानिसहरूको कोलाहल सुरु भएपछि उनको ध्यान नेपाल-भारत जोड्ने पुलतर्फ सोझिएको थियो। 

केही बेरमै त्यहाँ मानिसहरूको भिड जम्मा भयो। त्यसबेला बर्दीमा तैनाथ नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीको सङ्ख्या पनि उल्लेख्य देखिएको उनले बीबीसीसँग सुनाए।

पुल तर्ने वा अन्य कुनै विषयमा गाउँलेहरूबीच झडप भएको हो कि भन्ने आशङ्काले आफू लुगा धुँदाधुँदै जुरुक्क उठेको उनी सम्झन्छन्।

“गाउँका साथीहरू पो लडे कि भनेर हेर्न लाथेँ। तर उठ्नासाथ भारततिरबाट कसैले प्रहार गरेको ढुङ्गा मेरो देब्रे कानमा लाग्यो। त्यसपछि म त्यहीँ थचक्क बसेँ। दुखेको थियो तर भिड कम नभएसम्म उठिनँ,” बडुले बताए।

आफूले यसअघि पनि वारिपारि ढुङ्गा हानाहान भएको घटनाबारे सुनेको तर पहिलो पटक भुक्तभोगी भएको उनको कथन छ।

“खोला नेपालतिर मोडेको कारण आन्दोलन भएको रहेछ। म त्यहाँ चोटले गर्दा जान पाइनँ। आज आफूले कान कम सुनेको महसुस भएपछि सहयोग माग्दै कहाँ जाने बुझ्न खोज्दैछु ,” उनले भने।

के भएको हो?

भारतले महाकाली नदीको प्राकृतिक धार नेपालतर्फ सोझ्याउँदै आफ्नो भागमा तटबन्ध निर्माण कार्य अघि बढाएको भन्दै दार्चुला, खलङ्गाका नेपालीहरू विरोधमा उत्रिएका थिए। खोलाको धार नेपालतिर धकेल्दा बस्तीमा बाढीको जोखिम बढ्ने भन्दै आम मानिसहरूले निर्माण कार्य रोक्न दबाब दिएका थिए र सोही क्रममा भारतीय पक्षसँग ढुङ्गा हानाहानसमेत भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

बीबीसीलाई प्राप्त एक भिडिओ सामग्रीमा प्रदर्शनकारीहरूलाई रोक्न नेपाल प्रहरीले लाठीचार्ज समेत गरेको देखिन्छ।

यद्यपि, दार्चुलाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी दीर्घराज उपाध्यायका अनुसार कूटनीतिक र प्रशासनीय तहमा छलफल भई उक्त निर्माण कार्य अघि बढेको हो। उनका अनुसार नेपाल-भारत सीमा क्षेत्रका स्थानीय बासिन्दाहरूलाई “प्रक्रियाबारे बुझाउन नसक्दा” विवाद सिर्जना भएको हो।

“नदी नेपालतिर पठाउँदा पानीको बहाव बढ्दा बाढी जाने र विनाश हुने आम मानिसको बुझाई छ। त्यसैले निर्माण कार्य अघि बढ्दा विरोध भएको हो,” उनले बीबीसीसँग भने।

उनले नेपालको दार्चुला र भारतको धारचूला क्षेत्रमा नदी छेउका संरचनाहरू बेला मौकामा निर्माण वा मर्मत सम्भार भइरहने उनले बताए।

“त्यस्ता निर्माण कार्य गर्दा नेपाल र भारतका स्थानीय प्रशासनहरू जानकार हुन्छन्। कहिले काहीँ नदी नमोडी निर्माण गर्न मिल्दैन। र मोड्नासाथ हानी हुँदैन भन्ने बुझाउन गाह्रो भएको छ,” उपाध्यायले आफ्नो तर्क राखे।

स्थानीयको माग

भारतले पुरानो बाँधको संरचनाभन्दा करिब ९ मिटर तल तटबन्ध निर्माण थालेको र महाकालीको बहाव परिवर्तनपछि खलङ्गाको बङ्गाबगर, घाटबजार, तिङ्करखेडा, तल्लासैन खुलामञ्च र गल्फै क्षेत्र बाढीको उच्च जोखिममा परेको स्थानीयहरूको भनाई छ।

यसबारे बहस सुरु भएको यो पहिलो पटक भने होइन। यसै वर्षको असार महिनामा उक्त विषयमा ध्यानाकर्षण गराउँदै स्थानीयवासी चक्रबहादुर बमको संयोजकत्वमा जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा ज्ञापन पत्र बुझाइएको थियो।

जसमा,”भारतले नयाँ तटबन्ध बनाउने क्रममा महाकाली नदीको बहावलाई अस्थायी रूपमा रोक्न नदीको बीचमा बनाएको अस्थायी बाँधका कारण नेपालतर्फको तटबन्धमा क्षति भई केही स्थानमा भत्किएको छ। त्यसले गर्दा आगामी वर्षायाममा नेपालतर्फ अझै ठूलो क्षति हुनसक्ने सम्भावना छ।”

त्यसको करिब तीन महिनापछि भदौको अन्त्यमा दार्चुला हुँदै बग्ने महाकाली र लास्कु खोलामा बाढी आयो। त्यति बेला ठूलो भौतिक एवं मानवीय क्षति भएको बताउँछन् प्रमुख जिल्ला अधिकारी उपाध्याय।

“क्षति र दुःख भोगेका कारण स्थानीयको आक्रोश स्वाभाविक हो। त्यसैले हामीले भारतसँग दुवै पक्षमा असर नपर्ने गरी काम अघि बढाउन छलफल गरेका छौँ,” उनले भने।

भारतले पनि हाल विवादरहित ठाउँहरूमा मात्र काम अगाडि बढाउने सहमति जनाएको जानकारी उनले दिए।

घटनापछि भारततर्फ जाने नेपालीहरूलाई कडाइ गरिएको बताइएको छ।

सुरक्षा जोखिम

घटना लगत्तै आफूहरूले भारतीय सीमा सुरक्षा बल, निर्माण सम्बन्धी ठेक्का लिएको पक्ष र धारचूलाका एसडीएमसँग भेटघाट गरेको र दुवै पक्षको सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने पहल भएको सशस्त्र प्रहरीका वरिष्ठ उपरीक्षक एसएसपी दीपक विष्टले बीबीसीसँग बताए।

“बाँध बाँधेको घटनालाई लिएर फरक परिस्थिति सिर्जना भयो तर अहिले स्थिति नियन्त्रणमा छ र जोखिम छैन,” विष्टले भने।

उनका अनुसार सुरक्षा निकायलाई आइतवारको घटनामा एकजना स्थानीय बालकलाई मात्र चोट लागेको विवरण प्राप्त भएको छ। यद्यपि, स्थानीय बासिन्दाहरूले भने दुई जनाभन्दा बढी बालक घाइते भएको दाबी गरेका छन्।

Khabardabali Desk–RP

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

द्वन्द्वकालमा प्रभावित छोटी भन्सार- पुनःस्थापना नहुँदा राजस्व प्रभावित, खुलेयाम तस्करी

रुपन्देही । द्वन्द्वकालमा बन्द भएका छोटी भन्सार कार्यालय पुनःस्थापन नहुँदा रुपन्देहीमा भारतबाट अवैधरुपमा सामान आयात गर्ने क्रम बढ्दै गएको छ । यसबाट रा...

राष्ट्रपतिको चुनाव- संविधान र निर्वाचनसम्बन्धी कानुननै अस्पष्ट

संवैधानिक व्यवस्थामा तोकिएकै समयमा हुन्छ : दिनेश थपलिया

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाको भन्यो- हुस्सुबाट जनजीवन प्रभावित हुनसक्छ

काठमाडौं । तराईका केही स्थानमा बिहानीपख हुस्सु/कुहिरो लागेर दैनिक जनजीवनमा सामान्य प्रभाव पार्नसक्ने भन्दै आवश्यक सावधानी अपनाउन मौसम पूर्वानुमान महाश...

पूजा शर्माको हास्याँस्पद सेलिव्रेसन- पठान रिलिजको खुशीयालीमा काटिन् केक

काठमाडौं । आफ्नो चलचित्र रिलिज हुँदा ‘नेपाली चलचित्रलाई माया गरौं’ भन्दै दर्शक हम्किने हाम्रो कलाकारहरुको विदेशी चलचित्रप्रतिको मोह उदेकलाग्दो छ ।  ...

लेपर्ड टू ट्याङ्कहरू युक्रेन पठाइने जर्मनीको घोषणा

काठमाडौं । जर्मन चान्स्लर ओलाफ शोल्ट्सले युक्रेनमा १४ वटा लेपर्ड टू ट्याङ्क पठाइने पुष्टि गरेपछि आफ्नो देशका सांसदहरूलाई सम्बोधन गरेका छन्। संसद्मा...

‘सामाजिक सुरक्षा भत्ता लिन अब सास्ती हुँदैन’

मोरङ । भौगोलिक विकटताका कारण वर्षौंदेखि सामाजिक सुरक्षा भत्ता लिन एक दिन हिँड्नुपर्ने अवस्थाको अन्त्य हुँदा मोरङको मिक्लाजुङका बासिन्दा हर्षित भएका छन...

माओवादी स्थायी कमिटीको बैठक बस्दै, यस्ता छन् एजेण्डा

काठमाडौं । नेकपा माओवादी केन्द्रको स्थायी कमिटी बैठक आज बस्दैछ । समसामयिक राजनीतिक घटनाक्रमबारेमा छलफल गर्न बैठक बोलाइएको महासचिव देव गुरुङले बताए।  ...

मलेसियामा बाढीका कारण हजारौं विस्थापित

काठमाडौं । मलेसियाका विभिन्न भागमा आएको बाढीका कारण बुधबार साँझसम्म तीन राज्यमा पाँच हजारभन्दा बढी मानिस विस्थापित भएको सरकारी अधिकारीले बताएका छन् । ...

शेखर कोइराला भन्छन्- राष्ट्रपतिको निर्वाचन सहमति हुने सम्भावना छैन

'विश्वासको मत दिएको विषय समाप्त भइसक्यो'

बिक्रीस्थलमा सुर्तीजन्य पदार्थको विज्ञापन गर्न नपाइने

काठमाडौं । सरकारले सुर्तीजन्य कम्पनीलाई बिक्री स्थलमा सुर्तीजन्य पदार्थको विज्ञापन बन्द गर्न निर्देशन दिएको छ ।  राष्ट्रिय स्वास्थ्य शिक्षा, सूचना ...

अरु धेरै
World Link Detai Page

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

Oil Nigam Detel page Pioneer Software Technologies Alphabet Education Consultancy Website Developments Japanese Language Instructor Jobkhoji Salt Trending Detail Page