आर्थिक पीडा बढ्दै जाँदा ट्रम्पका व्यापक भन्सारहरू लागू

अमेरिका । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले दर्जनौँ देशमा उच्च आयात करहरू लगाउन बिहीबार सुरु गरे । यद्यपि उनका महिनौँको भन्सार धम्कीहरूको आर्थिक नतिजाले अमेरिकी अर्थतन्त्रका लागि दृश्यमान क्षति सिर्जना गर्न थालेको छ ।

मध्यरात पछि, ६० भन्दा बढी देश र युरोपलेली सङ्घ (इयु) का सामानहरू १० प्रतिशत वा सो भन्दा बढीको भन्सार दरको अधीनमा आए । इयु, जापान र दक्षिण कोरियाका उत्पादनहरूमा १५ प्रतिशत कर लगाइएको छ भने ताइवान, भियतनाम र बङ्गलादेशबाट आयातमा २० प्रतिशत कर लगाइएको छ । इयु, जापान र दक्षिण कोरियाले अमेरिकामा सयौँ अर्ब डलर लगानी गर्ने पनि ट्रम्पले अपेक्षा गरेका छन् ।

“मलाई लाग्छ यो वृद्धि अभूतपूर्व हुनेछ”, बुधबार दिउँसो ट्रम्पले भने, “भन्सारमा सयौँ अर्ब डलर उठाइरहेको छ ।” तर उनले राजस्वका लागि निश्चित आँकडा दिन सकेनन् । “भन्सार दरहरूका सन्दर्भमा हामीलाई अन्तिम सङ्ख्या के हो भन्ने पनि थाहा छैन”, उनले भने ।

अनिश्चितताका बावजुद, ट्रम्प प्रशासन उनका व्यापक भन्सारहरूको सुरुआतले विश्वको सबैभन्दा ठूलो अर्थतन्त्रको बाटोका बारेमा स्पष्टता प्रदान गर्नेछ भन्नेमा विश्वस्त छ । अब कम्पनीहरूले अमेरिका कुन दिशामा जाँदैछ भन्ने बुझेपछि, उनीहरूले नयाँ लगानीहरू बढाउन र रोजगारी सुरु गर्न सक्छन् जसले अमेरिकी अर्थतन्त्रलाई उत्पादन शक्तिका रूपमा पुनः सन्तुलन गर्न सक्छ भन्ने प्रशासनले विश्वास गरेको छ ।

तर अहिलेसम्म, कम्पनीहरू र उपभोक्ताहरू दुवैले नयाँ करहरूको प्रभावका लागि तयारी गरिरहेका बेला अमेरिकामा स्वयं–निर्मित घाउहरूका सङ्केतहरू छन् । आँकडाले देखाएको कुरा भनेको अमेरिकी अर्थतन्त्र हो जुन अप्रिलमा ट्रम्पको भन्सारको प्रारम्भिक रोलआउटसँग परिवर्तन भयो । यो यस्तो घटना हो जसले बजार नाटक, वार्ता अवधि र बिहीबार आफ्ना विश्वव्यापी भन्सारहरू सुरु गर्ने ट्रम्पको अन्तिम निर्णयलाई निम्त्यायो ।

रोजगारी रोकिन थालेको, मुद्रास्फीतिको दबाब माथि उठेको र प्रमुख बजारहरूमा घरको मूल्य अप्रिलपछि गिरावट हुन थालेको आर्थिक रिपोर्टहरूले देखाएको डायनामिक इकोनोमिक स्ट्राटेजीका सिइओ जोन सिल्भियाले बताए ।

“कम उत्पादक अर्थतन्त्रका लागि कम कामदार चाहिन्छ”, सिल्भियाले एक विश्लेषण नोटमा भने, “तर त्यहाँ अझ धेरै छ, उच्च भन्सार मूल्यहरूले कामदारहरूको वास्तविक ज्याला कम गर्दछ । अर्थतन्त्र कम उत्पादक भएको छ र कम्पनीहरूले पहिले जस्तै वास्तविक ज्याला तिर्न सक्दैनन् । कार्यको परिणाम हुन्छ ।”

तैपनि, भन्सारहरूको अन्तिम परिवर्तनहरू अज्ञात छन् र वर्षौंमा नभई महिनौँमा खेल्न सक्छ । धेरै अर्थशास्त्रीहरू अमेरिकी अर्थतन्त्र तुरुन्तै पतन हुनुको सट्टा बिस्तारै क्षय हुने जोखिमा रहेको बताउँछन् ।

“हामी सबै चाहन्छौँ कि यो टेलिभिजनका लागि बनाइएको जहाँ यो विस्फोट हो — यो त्यस्तो होइन”, जर्जटाउन विश्वविद्यालयका प्रोफेसर ब्राड जेन्सनले भने, “यो गियरहरूमा राम्रो बालुवा हुनेछ र चीजहरूलाई सुस्त बनाउनेछ ।”

ट्रम्पले निरन्तर व्यापार घाटा कम गर्ने तरिकाका रूपमा भन्सार शुल्कलाई बढावा दिएका छन् । तर आयातकर्ताहरूले कर लागु हुनुअघि नै थप सामानहरू आयात गरेर करबाट बच्न खोजे । नतिजाका रूपमा, वर्षको पहिलो छ महिनामा पाँच खर्ब ८२ अर्ब ७० करोड डलर व्यापार असन्तुलन सन् २०२४ को तुलनामा ३८ प्रतिशत बढी थियो । गत वर्षको तुलनामा कुल निर्माण खर्च दुई दशमलव नौ प्रतिशतले घटेको छ र ट्रम्पले प्रतिज्ञा गरेका कारखाना रोजगारीहरू अहिलेसम्म रोजगारी हानिमा परिणत भएको छ ।

बिहीबारसम्मको नेतृत्वले ट्रम्पको भन्सारहरूको अव्यवस्थित प्रकृतिलाई फिट गर्दछ, जुन विभिन्न रूपमा रोल आउट गरिएको छ, पछि हटेको छ, ढिलाइ भएको छ, बढेको छ, पत्रद्वारा लगाइएको छ र उन्मादपूर्वक पुनः सम्झौता गरिएको छ ।

प्रक्रिया यति अस्तव्यस्त भएको छ कि मुख्य व्यापारिक साझेदारहरूका अधिकारीहरू हप्ताको सुरुआतमा भन्सारहरू बिहीबार वा शुक्रबार सुरु हुन्छ कि भनेर अस्पष्ट थिए । अगस्ट १ देखि भन्सारहरूको सुरुआतलाई ढिलाइ गर्ने जुलाई ३१ को आदेशको भाषाले उच्च कर दरहरू सात दिनमा सुरु हुनेछ भनेको छ ।

बुधबार बिहान ह्वाइट हाउस राष्ट्रिय आर्थिक परिषद्का निर्देशक केभिन ह्यासेटलाई नयाँ करहरू बिहीबार मध्यरातमा सुरु भयो कि भनेर सोधिएको थियो र उनले पत्रकारहरूले अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधिको कार्यालयमा जाँच गर्नुपर्ने बताए ।

गत बुधबार राष्ट्रपति ट्रम्पले रुसबाट आयात गरिने तेलमा २५ प्रतिशत अतिरिक्त कर लगाउने घोषणा गरेका थिए, जसको कुल आयात कर ५० प्रतिशत पुगेको थियो ।

भारतीय निर्यातकर्ताहरूको शीर्ष संस्थाले बिहीबार पछिल्लो अमेरिकी भन्सारले अमेरिकामा देशको बाहिरी ढुवानीको लगभग ५५ प्रतिशतलाई असर गर्ने र निर्यातकर्ताहरूलाई उनीहरूका लामो समयका ग्राहकहरू गुमाउन बाध्य पार्ने बताएको छ ।