तातोपानीको सडक अवरोधले नेपाल–चीन व्यापार अस्तव्यस्त

चौतारा। सिन्धुपाल्चोकको तातोपानीमा बर्खा सुरु भएसँगै निरन्तर सडक अवरुद्ध हुँदै आएको छ । साउनको झरीले पहिरो चलेपछि सडक पूर्ण रूपमा ठप्प भएको हो । 

नेपाल–चीनबिचको उत्तरतर्फको प्रमुख व्यापारिक मार्ग ठप्प हुँदा व्यापारी मारमा परेका छन् । अर्को नाका केरुङ पनि ठप्प नै छ । अरनिको राजमार्गको कोदारी खण्डको इकोमा झरेको विशाल पहिरोले तातोपानी नाका पछिल्लो साता पूर्ण रूपमा बन्द भएको छ । चीनतर्फका छ सयभन्दा बढी कन्टेनर अहिले सीमापारका गोदाम र सडकमा रोकिएका छन् । नेपाल भित्रिएको केही सामान भन्सारसम्म ल्याइए पनि सडक बन्द भएपछि कन्टेनर खोलेर फलफूल, तरकारीलगायतका सामग्री बोकाएर ल्याउनु परेको छ ।

गत असार २४ गते रसुवागढी नाकामा आएको भीषण बाढीले बेलिब्रिज बगाएपछि केरुङ नाका पूर्ण रूपमा बन्द भएको छ । त्यसपछि व्यापारीको एक मात्र आधार तातोपानी नाका बनेकोमा यहाँ पनि एक साताअघिदेखि कोदारी–इको सडकखण्ड अवरुद्ध हुँदा दसैँलक्षित सामान रोकिएका छन् । सडक बन्द हुँदा सामान चीनमै रोकिएको नेपाल हिमालय सिमापार व्यापार सङ्घका अध्यक्ष रामहरि कार्कीले बताए। बजारमा समयमा सामान नपुग्दा अभाव हुने उनको भनाइ छ । 

सडक बन्द भएपछि फलफूल र तरकारी कन्टेनरमै कुहिन थालेका छन् । कतिपय व्यवसायीले तातोपानीका मजदुरलाई सामान बोकाएर पहिरो पार गराइरहेका छन् । भन्सार कार्यालयले अतिरिक्त समयसम्म काम गरिरहेको भए पनि सडक अवरुद्ध हुँदा सामानको छिटो ढुवानी सम्भव छैन । पैदलयात्रा गर्न पनि गाह्रो हुने अवस्थामा मजदुरले जोखिम मोलेर सामान बोकिरहेका छन् ।

तातोपानी नाका व्यापारिकसँगै धार्मिक मार्गका रूपमा पनि महìवपूर्ण रहेको छ । यही बाटो भएर भारतलगायत अन्य देशका तीर्थयात्री कैलाश मानसरोवर जाने गरेका छन् । अवरुद्ध भएपछि तीर्थयात्रीलाई समस्या परेको छ । एक जना भारतीय तीर्थयात्रीको ‘हाई अल्टिच्युड’ का कारण मृत्यु भएपछि शव लैजानसमेत स्थानीयले सहयोग गरेका छन् । पहिले पनि यस्तै कारणले चार जनाको मृत्यु भइसकेको सीमाक्षेत्र भोटेकोशी गाउँपालिका–२ का वडाध्यक्ष कुमार श्रेष्ठले जानकारी दिए। 

नेपाल हिमालय सीमापार व्यापार सङ्घका अध्यक्ष रामहरि कार्कीको नेतृत्वमा गत साता नेपाल सरकारका अर्थमन्त्री विष्णु पौडेललाई तत्काल पहल गर्न माग गरिएको थियो । सोही समयमा भोटेकोशी गाउँपालिकाले पनि भौतिक पूर्वाधारमन्त्री देवेन्द्र दाहालसमक्ष सीमानाकाको सडक नियमित गर्न अनुरोध गरेको थियो । “हरेक वर्ष बर्खामा यस्तै समस्या हुन्छ तर सरकारले समयमै तयारी गर्दैन,” सङ्घका वरिष्ठ उपाध्यक्ष सागर घिमिरेले भने। 

“व्यापारीको अर्बौंको सामान चीनमै अड्किएको छ । दसैँतिहार नजिकिँदै गर्दा हामीसँग कुनै विकल्प छैन,” उनले भने। सरकारले सडक तत्काल मर्मत, पहिरो व्यवस्थापन र भन्सारको क्षमता अभिवृद्धि नगर्ने हो भने हरेक वर्षको बर्खामा यस्तो सङ्कट निम्त्याउने निश्चित देखिन्छ ।