ताप्लेजुङमा बँदेल आतंक : सिदिङवाका किसान रातभर बारीमै डेरा

ताप्लेजुङ। ताप्लेजुङको सिदिङवा गाउँपालिका–१ कालिखोलाका किसान अन्नबाली जोगाउन दिनरात बारीमै खटिन बाध्य भएका छन् । पाक्ने बेलामा बँदेललगायतका वन्यजन्तुले बाली नष्ट गर्ने क्रम तीव्र भएपछि किसानको वर्षभरको पसिना संकटमा परेको छ ।

स्थानीय किसान शेरबहादुर बानियाँका अनुसार यस क्षेत्रमा करिब २५–३० घरधुरी प्रतिवर्ष वन्यजन्तुको आक्रमणका कारण पीडित हुने गरेका छन् ।
“पहिले भालु बढी पर्थ्यो, अहिले बँदेलको उत्पात चुलिएको छ,” उनले भने, “एउटा घरको दुईदेखि चार मुरीसम्मको अन्नबाली एकै रातमा सखाप हुन्छ ।”

मकै पाक्ने समय किसान रातभरै बारीमै डेरा हाल्न बाध्य छन्। “एउटा माउ र दुई बच्चा गरी तीनवटा बँदेल हरेक रात आउँछन् । मकै पूरै पाक्न नपाउँदै खाइदिन्छन् । हामीले के खानु ?” बानियाँले दुःख पोखे । बँदेलले मकै मात्र नभई आलु, सिमी, पिँडालु र अन्य तरकारीसमेत सखाप पार्ने गरेको छ ।

निरन्तर क्षतिका कारण केही किसान बासाइँ सर्न थालेका छन् भने कतिपयले बारी बाँझो छाडेर वैकल्पिक पेशा रोजेका छन् । तर अहिलेसम्म वन्यजन्तु नियन्त्रण वा क्षति न्यूनीकरणका लागि स्थानीय तह वा सम्बन्धित निकायले ठोस पहल गरेको छैन ।

सिदिङवा गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष विष्णुकुमारी (बन्दना) कडरियाले हालसम्म बाली क्षतिको औपचारिक निवेदन नआएको जनाउँदै, “निवेदन आयो भने कार्यपालिकाले छलफल गरेर केही सहुलियत दिनेछ,” भन्ने आश्वासन दिइन् ।

डिभिजन वन कार्यालयका वन अधिकृत परमेश्वर पारवानले भने २०८० सालको ‘वन्यजन्तुबाट भएको क्षतिको राहत वितरण निर्देशिका’अनुसार मात्र राहत दिन सकिने बताए । “निर्देशिकामा १६ प्रजातिका जनावरबाट क्षति भएमा राहत दिने व्यवस्था छ, तर बँदेल त्यसमध्ये नपर्ने भएकाले किसानले राहत पाउने आधार छैन,” उनले स्पष्ट पारे ।