काठमाडौंको वायु प्रदूषण अस्वस्थकर स्तरमा, विश्वका प्रदूषित सहरमध्ये चौथो स्थानमा

खबरडबली संवाददाता

काठमाडौं । काठमाडौँ उपत्यकाको वायु प्रदूषण आज पनि अस्वस्थकर स्तरमा पुगेको छ। बिहीबार बिहान ७:२० बजे गरिएको मापनअनुसार उपत्यकाको एयर क्वालिटी इन्डेक्स (एक्यूआई) १८४ पुगेको छ, जसले वायु गुणस्तर स्वास्थ्यका लागि जोखिमपूर्ण रहेको देखाउँछ।

हाल काठमाडौँ विश्वका सबैभन्दा प्रदूषित सहरहरूको सूचीमा चौथो स्थानमा रहेको छ। विश्वकै सबैभन्दा प्रदूषित सहरको रूपमा उज्वेकिस्तानको तास्कन्द सहर सूचीकृत भएको छ, जहाँ एक्यूआई २३२ मापन गरिएको छ। त्यसपछि पाकिस्तानको लाहोर दोस्रो स्थानमा रहेको छ, जहाँ वायु प्रदूषणको स्तर २२३ एक्यूआई पुगेको छ। त्यस्तै भियतनामको हनोइ सहर २१८ एक्यूआईसहित तेस्रो स्थानमा छ।

विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार मानव स्वास्थ्यका लागि एक्यूआई ३५ भन्दा कम हुनु उपयुक्त मानिन्छ भने ५० सम्मलाई सामान्य मानिन्छ। तर ५० भन्दा माथिको एक्यूआई स्वास्थ्यका लागि क्रमशः जोखिमपूर्ण मानिन्छ।

एक्यूआई ५१ देखि १०० सम्म पुगेमा सावधानी अपनाउनुपर्ने अवस्था मानिन्छ। १०१ देखि १५० सम्मको स्तरले विशेष गरी श्वासप्रश्वास तथा मुटुसम्बन्धी रोग भएका व्यक्तिहरूलाई असर गर्न सक्छ।

१५१ देखि २०० सम्म पुगेको एक्यूआईलाई अस्वस्थकर मानिन्छ भने २०१ देखि ३०० सम्मको स्तरलाई अत्यन्त अस्वस्थकर अवस्था भनिन्छ। त्यस्तै ३०१ देखि ४०० सम्मको एक्यूआईलाई खतरनाक र ४०१ देखि ४५० सम्मलाई अत्यन्तै खतरनाक अवस्था मानिन्छ।

मौसमविद्हरूका अनुसार पछिल्लो समय मौसम सुक्खा रहनु, हावा कम चल्नु, उद्योग–कलकारखानाको सञ्चालन तथा तीव्र विकास निर्माण गतिविधिका कारण काठमाडौँ उपत्यकामा वायु प्रदूषण बढ्दै गएको हो।