चिनियाँ शीर्ष नेताले देखेका ६ चामत्कारिक क्षेत्र

बेइजिङ  । चीनले सन् २०२६ देखि सुरु हुने १५औँ पञ्चवर्षीय योजनालाई लक्षित गर्दै प्रविधि–आधारित औद्योगिक रूपान्तरणलाई प्राथमिकतामा राख्ने स्पष्ट संकेत दिएको छ। चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको राजनीतिक ब्युरोको सामूहिक अध्ययन सत्रमा आगामी दशकलाई “हार्ड टेक प्लस” रणनीतिमार्फत अघि बढाउने दिशा प्रस्तुत गरिएको हो।

नीतिगत रूपरेखाअनुसार चीनले पुँजी, जनशक्ति र संस्थागत समर्थनलाई छवटा प्रमुख क्षेत्रमा केन्द्रित गर्नेछ। ती क्षेत्रले दीर्घकालीन आर्थिक प्रतिफलका साथै रणनीतिक प्रतिस्पर्धामा अग्रता दिलाउने अपेक्षा गरिएको छ।

१. इम्बोडिइड इन्टेलिजेन्स (Embodied Intelligence)

मानव–जस्तै कार्यक्षमता भएका उन्नत रोबोट विकासमा चीनले तीव्रता दिने योजना बनाएको छ। परम्परागत औद्योगिक रोबोटभन्दा फरक, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) सँग एकीकृत ‘इम्बोडिइड इन्टेलिजेन्स’ प्रणालीले जटिल र अनपेक्षित वातावरणमा काम गर्न सक्ने क्षमता राख्नेछ।

यस प्रविधिलाई जोखिमयुक्त काम, वृद्ध हेरचाह, तथा उच्च–सटीक उत्पादनमा प्रयोग गर्ने लक्ष्य छ। नीतिगत दस्तावेजमा यसलाई आगामी दशकको औद्योगिक रूपान्तरणको प्रमुख चालक मानिएको छ।

२. ब्रेन–कम्प्युटर इन्टरफेस (BCI)

दिमाग र कम्प्युटरबीच प्रत्यक्ष अन्तरक्रिया सम्भव बनाउने बीसीआई प्रविधि प्रारम्भिक रूपमा स्वास्थ्य क्षेत्रमा केन्द्रित हुनेछ। पक्षघात, पार्किन्सन र छारेरोगजस्ता अवस्थाको उपचारमा प्रयोग बढाइने बताइएको छ।

सरकारी समर्थन तथा बीमा संरचनामार्फत पहिलो चरणमा चिकित्सकीय प्रयोग विस्तार गरिनेछ। त्यसपछि ध्यान व्यवस्थापन, निद्रा सुधार र भर्चुअल रियालिटी अन्तरक्रियामा यसको व्यावसायिक प्रयोग बढाउने योजना छ।

३. सिक्स–जी (6G) सञ्चार

फाइभ–जीपछि चीनले सिक्स–जी प्रविधिमा प्रारम्भिक परीक्षण अघि बढाइसकेको जनाएको छ। सिक्स–जीले उच्च गति मात्र नभई न्यून विलम्बता र व्यापक कभरेज उपलब्ध गराउने लक्ष्य राख्छ।

स्याटेलाइट नेटवर्क र भौगोलिक बेस–स्टेसनबीच एकीकृत संरचना निर्माण गरी पृथ्वी र अन्तरिक्षलाई जोड्ने सञ्चार प्रणाली विकास गर्ने योजना छ। यसलाई स्वचालित सवारी, न्यून–उचाइ अर्थतन्त्र र उन्नत रोबोटिक्ससँग जोडेर हेरिएको छ।

४. न्युक्लियर फ्युजन र हाइड्रोजन ऊर्जा

ऊर्जा सुरक्षालाई लक्षित गर्दै चीनले नियन्त्रित न्युक्लियर फ्युजन प्रविधिमा अनुसन्धान तीव्र बनाएको छ। दीर्घकालीन लक्ष्य व्यावसायिक रूपमा सञ्चालनयोग्य फ्युजन रिएक्टर विकास गर्नु हो।

अन्तरिम समाधानका रूपमा हाइड्रोजन ऊर्जा प्रवर्द्धन गरिनेछ, विशेष गरी ढुवानी र औद्योगिक क्षेत्रमा। यसलाई जीवाश्म इन्धन निर्भरता घटाउने माध्यमका रूपमा हेरिएको छ।

५. क्वान्टम प्रविधि

क्वान्टम कम्प्युटिङ, सञ्चार र सेन्सिङ प्रविधिमा लगानी बढाउने नीति तय गरिएको छ। क्वान्टम कम्प्युटिङले परम्परागत कम्प्युटरले लामो समय लगाउने जटिल गणना छिटो समाधान गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

क्वान्टम सञ्चारलाई उच्चस्तरीय साइबर सुरक्षा प्रणाली निर्माणमा प्रयोग गर्ने लक्ष्य राखिएको छ भने क्वान्टम सेन्सिङलाई प्राकृतिक स्रोत अन्वेषण र प्रतिरक्षा क्षेत्रमा उपयोग गर्ने योजना छ।

६. बायोम्यानुफ्याक्चरिङ

जैविक प्रक्रियामार्फत सामग्री उत्पादन गर्ने बायोम्यानुफ्याक्चरिङलाई दीर्घकालीन ऊर्जा तथा औद्योगिक रणनीतिसँग जोडिएको छ। मकैजस्ता कृषि स्रोतबाट पेट्रोलियम–आधारित सामग्रीको विकल्प उत्पादन गर्ने प्रयास भइरहेको छ।

यसले ऊर्जा आयातमा निर्भरता घटाउने र प्रदूषण न्यूनीकरणमा योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।

चीनको १५औँ पञ्चवर्षीय योजनाले प्रविधिलाई आर्थिक वृद्धिको केन्द्रमा राख्दै औद्योगिक संरचना पुनर्संरचना गर्ने संकेत दिएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार यी क्षेत्रहरूमा प्राप्त प्रगति आगामी दशकमा चीनको वैश्विक प्रतिस्पर्धात्मक स्थितिमा निर्णायक बन्न सक्छ।