‘बोलपत्र’मै खेल: वेबसाइट ह्याक गरेर ठेक्का कब्जा, ४० लाखमा मिलेमतो!

काठमाडौं । सार्वजनिक खरिद प्रणाली नै ‘ह्याक’ गरेर ठेक्का मिलाउने खेल खुलेपछि सरकारी संयन्त्रको पारदर्शितामाथि गम्भीर प्रश्न उठेको छ।

‘बोलपत्र डटकम’ प्रणालीमा अनधिकृत पहुँच बनाएर प्रतिस्पर्धी कम्पनीहरूको विवरण हेर्ने, छुट प्रतिशत फेरबदल गर्ने र आफ्नै कम्पनीलाई ठेक्का पार्ने यो कुनै फिल्मी कथा होइन, राजधानीमै चलिरहेको वास्तविक ‘सेटिङ’ हो।

यस प्रकरणमा पूर्वमन्त्री तथा निर्माण व्यवसायी विक्रम पाण्डेसहित १२ जना पक्राउ परेका छन्। अनुसन्धानले देखाएको छ । ठेक्का जित्न अब केवल कागज र क्षमता होइन, ‘सिस्टममै पहुँच’ चाहिन्छ।

सबैभन्दा चासोको विषय भनेको बञ्चरेडाँडाको ठेक्का हो। प्रहरीका अनुसार कल्पवृक्ष बिल्डर्सले वेबसाइट ह्याक गरेर ठेक्का आफ्नो पक्षमा पार्न ४० लाख रुपैयाँ ‘घुस’ दिएको खुलेको छ। रकम कसले लियो । ह्याकर कि कर्मचारी अहिले पनि अनुसन्धानकै विषय छ।

अनुसन्धानमा संलग्न अधिकारीहरू भन्छन्, “पहिले प्रतिस्पर्धीको प्रस्ताव हेरिन्छ, अनि आफ्नै प्रस्ताव मिलाइन्छ।” अर्थात्, प्रतिस्पर्धा होइन पहिले जानकारी, त्यसपछि मिलेमतो।

कालिका कन्स्ट्रक्सनले समेत बागमती पुलको ठेक्कामा यस्तै ‘डिजिटल चलखेल’ गरेको आशंका छ। प्राविधिक प्रस्ताव पास भएपछि आर्थिक प्रस्ताव खोल्नुअघि नै प्रतिशत फेरिएको भेटिएको छ।

यो घटनाले अर्को गम्भीर पाटो पनि देखाएको छ । सरकारी कर्मचारीकै संलग्नता। धनकुटाका नायब सुब्बा दिवाकर देउजा ह्याकर र ठेकेदारबीच ‘ब्रोकर’को भूमिकामा रहेको अनुसन्धानले देखाएको छ। रोचक के छ भने, उनी यसअघि पनि टेलिकम ह्याक प्रकरणमा पक्राउ परिसकेका व्यक्ति हुन्।

यसबाट स्पष्ट सन्देश जान्छ  ह्याकिङ केवल बाहिरबाट होइन, भित्रबाट पनि भइरहेको छ।केयूकेएलका ठेक्कामा समेत मिलेमतो भएको आशंका छ भने अन्य निर्माण कम्पनीहरू पनि अनुसन्धानको दायरामा छन्।

अहिले प्रश्न ठूला छन् सरकारको ‘डिजिटल’ खरिद प्रणाली कति सुरक्षित छ? सिस्टममै छिर्न मिल्ने भए, प्रतिस्पर्धा भन्ने कुरा कागजमै सीमित होइन?

यो प्रकरण केवल १२ जनाको गिरफ्तारीमा सीमित छैन । यो सार्वजनिक खरिद प्रणालीमै ‘सेटिङको नेटवर्क’ रहेको संकेत हो। अन्ततः, नागरिकले सोध्ने बेला आएको छ । ठेक्का योग्यले जित्ने कि पहुँचवालाले?