सुदन भित्रिएपछि हर्कको शक्ति विस्तार, श्रम संस्कृतिमा पूर्वमाओवादी धारको प्रवेश

काठमाडौं । हर्क साम्पाङ नेतृत्वको श्रम संस्कृति पार्टीमा पूर्वमन्त्री सुदन किरातीको औपचारिक प्रवेशसँगै पार्टीभित्र नयाँ राजनीतिक समीकरण बनेको छ । गत निर्वाचनमा सुरु भएको सहकार्य शुक्रबार औपचारिक एकतामा परिणत भएपछि श्रम संस्कृति पार्टी अब केवल अभियानमुखी शक्ति नभई संगठित राजनीतिक धार बन्ने संकेत देखिएको छ ।

राजधानीको एक कार्यक्रममा साम्पाङले किरातीलाई पार्टीमा स्वागत गर्दै यो एकतालाई “दुधकोशी र तमोर मिसिएर बनेको सप्तकोशी” सँग तुलना गरे । “अब छुट्याउन सकिँदैन,” साम्पाङको भनाइ थियो ।

सात बुँदे सहमतिअनुसार सुदन किराती पार्टीमा वरिष्ठ नेताको भूमिकामा रहनेछन् । किराती समूहबाट एक उपाध्यक्ष, एक सचिव र १५ जना केन्द्रीय सदस्य रहने सहमति भएको छ ।

यो एकतालाई केवल दुई नेताको राजनीतिक समीकरणभन्दा बढी, वैकल्पिक राजनीतिमा नयाँ शक्ति निर्माणको प्रयासका रूपमा हेरिएको छ । विशेषगरी माओवादी पृष्ठभूमिबाट आएका नेता किरातीले “हर्कवाद” स्वीकार्दै श्रम संस्कृतिको राजनीतिक लाइनलाई समर्थन गर्नु अर्थपूर्ण मानिएको छ ।

किरातीले सम्बोधनका क्रममा श्रम, जनउत्तरदायित्व र प्रतिपक्षी भूमिकामा हर्क साम्पाङको अडानलाई प्रशंसा गर्दै “जनताको दबाब र चाहनाले” आफूहरूलाई एक ठाउँमा ल्याएको बताए ।

गत निर्वाचनमा भोजपुर, खोटाङ र सुनसरीमा श्रम संस्कृतिका उम्मेदवारलाई किरातीले खुलेर समर्थन गरेका थिए । संयोगवश ती तीनै क्षेत्रमा श्रम संस्कृतिले सफलता हात पारेपछि पार्टीभित्र किरातीलाई औपचारिक रूपमा ल्याउनुपर्ने दबाब बढेको नेताहरू स्वीकार्छन् ।

श्रम संस्कृति पार्टीका नेताहरूका अनुसार यो एकताले पार्टीलाई दुई तहमा बलियो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ । पहिलो, राष्ट्रिय राजनीतिमा सरकारविरुद्ध आक्रामक प्रतिपक्षी धार अझ संगठित हुने । दोस्रो, पूर्वमाओवादी पृष्ठभूमिका नेता–कार्यकर्तालाई श्रम संस्कृतिमा आउने बाटो खुल्ने ।

राजनीतिक विश्लेषकहरू पनि यो एकतालाई सामान्य घटना मानिरहेका छैनन् । उनीहरूका अनुसार सिट संख्यामा सानो भए पनि संसद् र सडकमा चर्को आवाज बनिरहेका हर्क सम्पाङलाई अब राष्ट्रियस्तरको राजनीतिक अनुहार सुदन किरातीको साथ मिलेको छ ।

विशेषगरी कोशी प्रदेशको राजनीतिमा यसको प्रभाव तत्काल देखिन सक्ने आकलन गरिएको छ । पार्टीभित्रै भविष्यमा किरातीलाई मुख्यमन्त्रीको दाबेदार बनाउने समझदारी बनेको चर्चा पनि सुरु भएको छ, यद्यपि नेताहरू सार्वजनिक रूपमा यसबारे बोल्न चाहिरहेका छैनन् ।

श्रम आन्दोलन र राजनीतिक प्रशिक्षण मिसिँदा अब पार्टी “आन्दोलनको भावनात्मक शक्ति” बाट “संगठित राजनीतिक शक्ति” मा रूपान्तरण हुने चरणमा पुगेको छ ।