कुलो मर्मत नगरेपछि किसानको आक्रोश, जलविद्युत् उत्पादन नै बन्द गराए

पाँचथर । सिँचाइ कुलोको मुहान मर्मत गर्ने लिखित सहमति कार्यान्वयन नभएको भन्दै पाँचथरका किसानले जलविद्युत् आयोजना बन्द गराएर आन्दोलन सुरु गरेका छन्।

फिदिम नगरपालिका–४ का घैँयाटार, तित्रीबोटे, बाँझोखेत र रातमाटे क्षेत्रका किसानले २२.१ मेगावाट क्षमताको माउन्टेन हाइड्रोपावरको विद्युत् उत्पादन बुधबारदेखि अवरुद्ध पारेका हुन्। आयोजना सञ्चालनअघि कुलोको मुहान मर्मत गर्ने सहमति भएको तीन वर्ष बितिसक्दा पनि कार्यान्वयन नभएको उनीहरूको आरोप छ।

किसानका अनुसार हाइड्रोपावरले इन्टेकमा जमेको माटो र बालुवा हटाउन गर्ने ‘फ्लसिङ’का कारण कुलोको मुहान पटक–पटक बग्ने गरेको छ। लगातार क्षति हुँदा मुहान गहिरिएर किसान आफैँले मर्मत गर्न नसक्ने अवस्थामा पुगेपछि बाध्य भएर आन्दोलनमा उत्रिनुपरेको किसान होमबहादुर थापाले बताए।

कुलो बिग्रिएपछि पानीको अभावले फिदिम–४ को तित्रीबोटे, तल्लोटार, रातमाटे र बाँझोखेत क्षेत्रका करिब ३०० रोपनी खेतीयोग्य जमिन बाँझिएको छ। यस वर्ष चैते धान भित्र्याउन र असारे धान रोप्नसमेत नपाएको किसानहरूको गुनासो छ। धानको बिउ ब्याडमै सुकेको, खेत चर्किएको र जमिन झाडीले ढाक्न थालेपछि उनीहरू थप चिन्तित बनेका छन्।

यसअघि किसानहरूले जिल्ला प्रशासन कार्यालय, फिदिम नगरपालिका र जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा सामूहिक निवेदन दिएर समस्या समाधानको माग गरेका थिए। मागको सुनुवाइ नभएपछि उनीहरू फेमे खोलास्थित हाइड्रोको इन्टेकमा पुगेर विद्युत् उत्पादन रोक्न बाध्य भएको बताएका छन्।

आन्दोलनरत किसानले कुलोको मुहान स्थायी रूपमा मर्मत गर्न, त्यो सम्भव नभए बालीको क्षतिपूर्ति दिन र दुवै विकल्प कार्यान्वयन हुन नसके बाँझिएका सबै जग्गा कम्पनीले खरिद गर्नुपर्ने माग अघि सारेका छन्। माग पूरा नभएसम्म विद्युत् उत्पादन सञ्चालन गर्न नदिने चेतावनीसमेत दिएका छन्।

यता माउन्टेन हाइड्रोपावरका सुपरभाइजर रामबहादुर थापाले फ्लसिङका कारण कुलोमा क्षति पुगेको स्वीकार गर्दै केन्द्रीय कार्यालयसँग समन्वय गरेर एस्काभेटर ल्याई बिहीबारसम्म समस्या समाधान गर्ने प्रयास भइरहेको बताएका छन्। तर किसानहरूले यस्ता आश्वासन पटक–पटक दिइए पनि व्यवहारमा कार्यान्वयन नभएको भन्दै विश्वास गर्न नसकिने बताएका छन्।