काठमाडौँ । नेपालमा क्यान्सरका बिरामीको संख्या बढ्दै गएको विषयले स्वास्थ्य विशेषज्ञहरू र आम जनतालाई चिन्तित बनाएको छ। रक्त तथा क्यान्सर रोग विशेषज्ञ डा. अजयकुमार झाको विश्लेषण अनुसार, केवल परीक्षण र अस्पताल सुविधा बढे भन्ने कारणले मात्र क्यान्सरको संख्या देखिएको होइन, रोग वास्तविक रूपमा बढ्दै गएको छ।
डा. झाको भनाइ अनुसार, पहिले जीवनशैली पूर्ण रूपमा प्राकृतिक र सक्रिय थियो। मान्छेहरू बिहान छिटो उठ्थे, खेतबारीमा काम गर्थे, प्राकृतिक घाम र हावामा रहन्थे। तर अहिले कृषिमा अत्यधिक रासायनिक मल, कीटनाशक र विषादीको प्रयोग, भौतिक गतिविधिमा कमी, मोटोपन, वायु प्रदूषण र अस्वस्थ जीवनशैलीले दीर्घरोगको जोखिम बढाएको छ।
“दीर्घ रोगहरू एकैचोटी सर्ने रोग होइनन्; वर्षौँसम्म शरीरमा विषाक्त पदार्थ जम्मा हुँदा उत्पन्न हुन्छन्,” उनले भने।
शहर मात्र होइन, गाउँ पनि जोखिममा
क्यान्सर केवल शहरमा मात्र देखिन्छ भन्ने धारणा गलत हो। विषादीयुक्त तरकारी र फसल उत्पादन शहर र गाउँ दुवैमा पुग्ने भएकाले दुवै स्थानमा जोखिम बराबर छ। ग्रामीण क्षेत्रमा ब्लड क्यान्सर र अन्य प्रकारका क्यान्सर बढेको डा. झासँगको अनुभव छ।
उपचारको पहुँच र क्षमता सीमित
नेपालमा क्यान्सरको उपचार सम्भव भए पनि दक्ष जनशक्ति कम, अत्याधुनिक उपकरण सीमित, र बहुविशेषतायुक्त टिमहरू शहरी क्षेत्रमा मात्र केन्द्रित छन्। अधिकांश बिरामी स्टेज ३–४ मा आउँदा उपचार जटिल बन्छ। सरकारी अस्पतालमा डायग्नोसिस महिनौँसम्म ढिला हुने, अनावश्यक परीक्षण बढ्ने कारणले बिरामीहरू उपचारका लागि भारत जाने प्रचलन बढेको छ।
निवारक कदम आवश्यक
डा. झा सरकारले रोकथाममा ध्यान दिनुपर्ने जोड दिन्छन् । उनका मुख्य सुझावहरू यसप्रकार छन्:
खाना शुद्ध बनाउने, जीवनशैली सक्रिय बनाउने र वातावरण जोगाउने तीनै उपाय अपनाएमा ७०–८० प्रतिशत दीर्घ रोग कम गर्न सकिन्छ। रोकथाम व्यक्तिगत, सामाजिक र सरकारी तहको साझा जिम्मेवारी रहेकाे डा. झाको निष्कर्ष छ ।
यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।
फाल्गुन २७ गते, २०८२ - २०:२५
काठमाडौँ । नेपालको राजनीतिक इतिहासमा पूर्वी पहाड सधैं परिवर्तनको पक्षमा उभिएको क्षेत्रका रूपमा चिनिन्छ । २००७ सालको राणा विरोधी आन्दोलनदेखि २०४६ ...
फाल्गुन २७ गते, २०८२ - २०:१९
काठमाडौं । फागुन २१ को निर्वाचनका उम्मेदवारहरुले धमाधम चुनाव खर्चको विवरण निर्वाचन आयोगमा बुझाइरहेका छन् । आयोगले तोकेको अनुसार कतिपय उम्मेदवारहरुले ...
फाल्गुन २७ गते, २०८२ - २०:१३
काठमाडौं । जनता समाजवादी पार्टी नेपाल का नेता पूर्ण बस्नेत ले पार्टी नेतृत्वले निर्वाचन हारको जिम्मेवारी लिनुपर्ने बताएका छन् । बस्नेतले कुनै पनि प्रत...
फाल्गुन २७ गते, २०८२ - २०:०८
काठमाडौं । परराष्ट्र मन्त्रालय का सचिव अमृतबहादुर राई ले मध्यपूर्वी देशमा रहेका नेपाली नागरिकको उद्धार गर्न सरकार पूर्ण रूपमा सक्षम रहेको बताएका छन् ।...
फाल्गुन २७ गते, २०८२ - २०:०४
काठमाडौं । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) का सचिव महेश बस्नेत विरुद्ध अदालतको अवहेलना सम्बन्धी मुद्दा दायर भएको छ । बुधबार दर्ता भएको रिटमा आगामी ...
फाल्गुन २७ गते, २०८२ - १९:५८
भोजपुर । किसान यतिबेला हिउँदे आलु थन्काउन व्यस्त बनेका छन्। खेतबारीमा लगाइएको आलु परिपक्व भएपछि किसानहरू बिहानैदेखि साँझसम्म आलु भण्डारण गर्न बारीमा ख...
फाल्गुन २७ गते, २०८२ - १९:४६
जनकपुरधाम । सिरहाको सिरहा नगरपालिका–१ स्थित सदरमुकाम क्षेत्रमा विस्फोट भएको शंकास्पद बस्तु बम नै रहेको प्रारम्भिक पुष्टि भएको छ। जिल्ला प्रहरी कार्...
फाल्गुन २७ गते, २०८२ - १९:३९
काठमाडौँ । पश्चिम एसियामा जारी द्वन्द्वका कारण कच्चा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढ्न थालेपछि Group of Seven (जी–७) देशहरूले बजार स्थिर राख्न आवश्यक परे र...
फाल्गुन २७ गते, २०८२ - १९:१५
भक्तपुर । भक्तपुरको सल्लाघारीमा ह्युम पाइप भित्र लुकाएर राखेको अवस्थामा गोली भेटिएको छ । रुमालमा पोको पारेर राखिएको अवस्थामा उपत्यका अपराध अनुसन्धान क...
फाल्गुन २७ गते, २०८२ - १९:०८
काठमाडौं । विश्व बजारमा सम्भावित ऊर्जा संकटको संकेत देखिएसँगै नेपाल आयल निगमले उपभोक्तालाई पेट्रोलियम पदार्थ र एलपी ग्यासको मितव्ययी प्रयोग गर्न अपिल ...



प्रतिकृया लेख्नुहोस्: