Khabar Dabali २९ मंसिर २०८२ आईतवार | 14th December, 2025 Sun
Investment bank

जीवनशैली, विषादी र व्यवस्थापकीय कमजोरी मुख्य कारण बढ्दैछ नेपालमा क्यान्सर

खबरडबली संवाददाता

काठमाडौँ । नेपालमा क्यान्सरका बिरामीको संख्या बढ्दै गएको विषयले स्वास्थ्य विशेषज्ञहरू र आम जनतालाई चिन्तित बनाएको छ। रक्त तथा क्यान्सर रोग विशेषज्ञ डा. अजयकुमार झाको विश्लेषण अनुसार, केवल परीक्षण र अस्पताल सुविधा बढे भन्ने कारणले मात्र क्यान्सरको संख्या देखिएको होइन, रोग वास्तविक रूपमा बढ्दै गएको छ।

डा. झाको भनाइ अनुसार, पहिले जीवनशैली पूर्ण रूपमा प्राकृतिक र सक्रिय थियो। मान्छेहरू बिहान छिटो उठ्थे, खेतबारीमा काम गर्थे, प्राकृतिक घाम र हावामा रहन्थे। तर अहिले कृषिमा अत्यधिक रासायनिक मल, कीटनाशक र विषादीको प्रयोग, भौतिक गतिविधिमा कमी, मोटोपन, वायु प्रदूषण र अस्वस्थ जीवनशैलीले दीर्घरोगको जोखिम बढाएको छ।

“दीर्घ रोगहरू एकैचोटी सर्ने रोग होइनन्; वर्षौँसम्म शरीरमा विषाक्त पदार्थ जम्मा हुँदा उत्पन्न हुन्छन्,” उनले भने।

शहर मात्र होइन, गाउँ पनि जोखिममा

क्यान्सर केवल शहरमा मात्र देखिन्छ भन्ने धारणा गलत हो। विषादीयुक्त तरकारी र फसल उत्पादन शहर र गाउँ दुवैमा पुग्ने भएकाले दुवै स्थानमा जोखिम बराबर छ। ग्रामीण क्षेत्रमा ब्लड क्यान्सर र अन्य प्रकारका क्यान्सर बढेको डा. झासँगको अनुभव छ।

उपचारको पहुँच र क्षमता सीमित

नेपालमा क्यान्सरको उपचार सम्भव भए पनि दक्ष जनशक्ति कम, अत्याधुनिक उपकरण सीमित, र बहुविशेषतायुक्त टिमहरू शहरी क्षेत्रमा मात्र केन्द्रित छन्। अधिकांश बिरामी स्टेज ३–४ मा आउँदा उपचार जटिल बन्छ। सरकारी अस्पतालमा डायग्नोसिस महिनौँसम्म ढिला हुने, अनावश्यक परीक्षण बढ्ने कारणले बिरामीहरू उपचारका लागि भारत जाने प्रचलन बढेको छ।

निवारक कदम आवश्यक

डा. झा सरकारले रोकथाममा ध्यान दिनुपर्ने जोड दिन्छन् । उनका मुख्य सुझावहरू यसप्रकार छन्:

  • जैविक खेती प्रोत्साहन, विषादी नियन्त्रण, खाद्य गुणस्तर निगरानी।
  • सुर्तीजन्य पदार्थ र मदिरामा कडा नियमन।
  • गाउँ–शहरी क्षेत्र दुवैमा पार्क, हिडाइ ट्र्याक, खेल मैदान र शारीरिक व्यायामको पूर्वाधार।
  • स्वास्थ्य शिक्षा र स्कुलदेखि नै व्यायाम अनिवार्य।
  • गाउँ–केन्द्रीय अस्पतालसम्म बलियो रेफरल प्रणाली र डिजिटल प्लेटफर्म।
  • प्रारम्भिक स्क्रिनिङ क्याम्प र सचेतना कार्यक्रम।

खाना शुद्ध बनाउने, जीवनशैली सक्रिय बनाउने र वातावरण जोगाउने तीनै उपाय अपनाएमा ७०–८० प्रतिशत दीर्घ रोग कम गर्न सकिन्छ। रोकथाम व्यक्तिगत, सामाजिक र सरकारी तहको साझा जिम्मेवारी रहेकाे डा. झाको निष्कर्ष छ ।

Khabardabali Desk–MB

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

एमालेको ११औँ महाधिवेशनः भीड देखाउने प्रतिस्पर्धामा सत्यभन्दा प्रचारलाई प्राथमिकता

जनलहर देखाउने होडमा एमाले कार्यकर्ताले फैलाए फेक तस्बिर

सल्लाघारीको दृश्य भन्दै ‘फेक’ फोटो भाइरल, एमाले महाधिवेशनको जनसहभागितामाथि भ्रम फैलाउने प्रयास

काठमाडौं । भक्तपुरको सल्लाघारीमा शनिबार आयोजित नेकपा एमालेको ११औँ महाधिवेशन उद्घाटन समारोहको स्थलको भन्दै एउटा ‘फेक’ फोटो सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भइरहे...

थामी समुदायका विद्यार्थीलाई भीमकमल फाउण्डेसनद्वारा न्यानो कपडा वितरण

दोलखा । भीमेश्वर नगरपालिका–२ स्थित सामुदायिक तिखातल प्राथमिक विद्यालयमा अध्ययनरत विपन्न तथा सीमान्तकृत थामी समुदायका बालबालिकालाई न्यानो कपडा (ट्रयाक ...

नेता थुप्रिँदै, जनाधार खुम्चिँदै : नयाँ नेकपाको प्रारम्भिक यात्रामै गम्भीर प्रश्न

काठमाडौं। नेपालको वाम राजनीतिमा फेरि एकपटक एकताको झण्डा फहराउँदै नयाँ नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) गठन भएको छ। पार्टीका शीर्ष नेताहरूले यसलाई देशक...

१४ दलको एकताले नेकपालाई देशकै एक नम्बर पार्टी बनाउँछ : प्रचण्ड

विगतका गल्तीबाट शिक्षा लिँदै एकीकृत पार्टी निर्माणतर्फ अघि बढेका हाैं

कुलकै बेइज्जती: तीर्थराज भट्टराईको नामले आज हामी सबै लज्जित छौँ

काठमाडौँ। आज यो लेख लेख्दा हात काँपिरहेको छ। कलम चलिरहे पनि मन भारी छ। हृदय भित्र एउटा अनकहिँदो पीडा बसी रहेको छ, जुन शब्दमा उतार्न सजिलो छैन। नेपा...

काठमाडौँ महानगरकी उपमेयर सुनिता डंगोल एमाले महाधिवेशन प्रतिनिधि मनोनित

काठमाडौँ । नेकपा (एमाले) ले काठमाडौँ महानगरपालिकाकी उपमेयर सुनिता डंगोललाई पार्टीको ११औँ राष्ट्रिय महाधिवेशन प्रतिनिधिमा मनोनयन गरेको छ । एमालेले व...

एमाले ११औँ महाधिवेशन आजदेखि, सल्लाघारीमा तीन लाखको शक्ति प्रदर्शन

काठमाडौँ । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) को ११औँ राष्ट्रिय महाधिवेशन आजदेखि सुरु हुँदैछ । महाधिवेशनको उद्घाटन भक्तपुरको सल्लाघारीस्थित खुला चौरमा हु...

भिजिट भिसा काण्डका आरोपी तीर्थराज भट्टराई २५ लाख धरौटीमा रिहा

काठमाडौँ । भिजिट भिसा प्रकरणमा मुछिएका तत्कालीन अध्यागमन कार्यालय प्रमुख तीर्थराज भट्टराई २५ लाख रुपैयाँ धरौटीमा रिहा भएका छन्। भ्रष्टाचार र सम्पत्ति ...

नाति बोकेर, रात छिचोलेर: ओली महाधिवेशनमा कार्यकर्ताको भीड, मनमा भने द्विविधा

भक्तपुर । नेकपा एमालेको ११औँ महाधिवेशनमा सहभागी हुन देशभरका जिल्ला–जिल्लाबाट कार्यकर्ताहरू बिहानै भक्तपुर आइपुगेका छन्। खेतीपाती र दैनिक काम छाडेर गाड...

अरु धेरै
Vianet Nepal Internet
world Link Nepal
Alphabet Education Consultancy

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

NIBL RIGHT SIDE Salt Trending