२२ करोडको बुटवल बधशाला झाडीमा, करोडौँका उपकरण प्रयोगविहीन

बुटवल । स्वच्छ र सुरक्षित मासु उत्पादनका लागि करिब २२ करोड रुपैयाँ खर्चेर निर्माण गरिएको बुटवलको आधुनिक पशु बधशाला अहिले झाडीले ढाकिएको छ। सञ्चालनमा आएको केही महिनामै बन्द भएको बुटवल उपमहानगरपालिका–१० रामनगरस्थित बधशाला लामो समयदेखि प्रयोगविहीन अवस्थामा छ।

सरकारले पशु बधशाला तथा मासु जाँच ऐन, २०५५ चरणबद्ध रूपमा देशभर लागू गर्ने निर्णय गर्दै मापदण्डअनुसारको मासु उत्पादनमा जोड दिइरहेका बेला प्रदेशकै नमुना मानिएको बुटवलको आधुनिक बधशाला भने बेवारिसे जस्तै बनेको हो।

बुटवल उपमहानगरपालिकाले २०८१ जेठ १७ गते सार्वजनिक–निजी साझेदारी अवधारणाअन्तर्गत मुक्तिनाथ लाइभस्टक बैंक लिमिटेडलाई पाँच वर्षका लागि बधशाला सञ्चालनको जिम्मेवारी दिएको थियो। सञ्चालन सुरु भए पनि केही महिनामै विवाद र सम्झौता कार्यान्वयनका समस्या देखिएपछि बधशाला बन्द भयो।

बधशाला सञ्चालन हुन नसक्नुमा नगरभित्र हुने अव्यवस्थित पशु बध रोक्न नसक्नु, सबै मासु व्यवसायीलाई बधशालामार्फत पशु बध गर्न बाध्य बनाउन नसक्नु तथा सञ्चालनसम्बन्धी दायित्वलाई लिएर उपमहानगरपालिका र सञ्चालक कम्पनीबीच देखिएको विवाद प्रमुख कारण मानिएको छ।

सञ्चालक कम्पनीले पर्याप्त सङ्ख्यामा पशु बधका लागि नआएकाले आर्थिक रूपमा सञ्चालन गर्न कठिन भएको बताउँदै आएको थियो। यता उपमहानगरपालिकाले सञ्चालक कम्पनीले सम्झौताअनुसारका दायित्व पूरा नगरेको आरोप लगाएको थियो। दुई पक्षबीचको विवाद बढ्दै गएपछि बधशाला बन्द अवस्थामा पुगेको हो।

करोडौँका उपकरण थन्किए

अहिले बधशाला परिसरको अवस्था झन् दयनीय बनेको छ। ढलान गरिएको क्षेत्रबाहेक अधिकांश खाली जमिनमा अग्लो घाँस र झार पलाएको छ। करोडौँ रुपैयाँ खर्चेर जडान गरिएका अत्याधुनिक उपकरण, पशु बध गर्ने संरचना, चिस्यान कक्षलगायतका पूर्वाधार प्रयोगविहीन अवस्थामा छन्।

बधशालाको नियमित विद्युत् आपूर्तिसमेत काटिएको छ। परिसरमा जडान गरिएका केही सौर्य बत्ती मात्रै बल्ने गरेका छन्। बधशालाको रेखदेखका लागि दुई जना सुरक्षा गार्ड खटाइए पनि सर्वसाधारणलाई परिसरभित्र प्रवेश गर्न रोक लगाइएको छ।

बुटवल–नारायणगढ सडक विस्तारपछि सडकको सतह उचालिँदा बधशाला सडकभन्दा निकै तल परेको देखिन्छ। मुख्य प्रवेशद्वारसम्म पुग्ने बाटोसमेत हिलाम्य छ। बाहिरबाट हेर्दा नै बधशाला परिसरको ठूलो हिस्सा झाडी र घाँसले ढाकिएको देखिन्छ।

सरकारको नीति एकातिर, बधशाला अर्कोतिर

सरकारले देशभर पशु बधलाई व्यवस्थित गर्दै स्वच्छ तथा मापदण्डअनुसारको मासु उत्पादन सुनिश्चित गर्ने नीति अघि बढाएको छ। तर त्यही नीतिको उद्देश्य पूरा गर्न निर्माण गरिएको बुटवलको आधुनिक बधशाला भने सञ्चालनमा आउन सकेको छैन।

एकातिर राज्यले करोडौँ रुपैयाँ लगानी गरेर आधुनिक पूर्वाधार निर्माण गर्ने, अर्कोतिर सञ्चालनको स्पष्ट व्यवस्थापन र समन्वयको अभावमा त्यही पूर्वाधार झाडीले ढाकिने अवस्था देखिएको छ।

लामो समयसम्म बन्द रहँदा अत्याधुनिक उपकरण तथा भौतिक संरचनाको संरक्षणमा समेत प्रश्न उठेको छ। बधशाला पुनः सञ्चालनमा ल्याउन आवश्यक पहल कहिले हुन्छ भन्ने विषय भने अझै स्पष्ट हुन सकेको छैन।

सरकारले स्वच्छ र सुरक्षित मासु उत्पादनलाई प्राथमिकता दिइरहेका बेला २२ करोड रुपैयाँको लगानीमा बनेको बुटवलको बधशाला सञ्चालनमा ल्याउनु राज्यको लगानी जोगाउने र आफ्नै नीतिलाई व्यवहारमा उतार्ने चुनौती बनेको छ।