Khabar Dabali २९ चैत्र २०८२ आईतवार | 12th April, 2026 Sun

बिबिसीले लेख्यो नेपाल–भारत दोस्तीदेखि दुष्मनीका ८ कारण

\"Ne-in\"काठमाडाैं । ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, धार्मिक र राजनीतिक रुपमा निकटता भएर पनि नेपाल र भारतको समबन्ध सुमधुर रहँदै आएको छैन ।   नेपालमा संविधानसभाबाट ९० प्रतिशतको समर्थनमा आएको संविधानपछि भारतले असमति जनाउँदै अघोषित नाकाबन्दी गरेपछि यी दुई छिमेकी देशको परम्परागत दोस्ती दुष्मनीमा परिणत हुँदैछ ।   बिबिसीले लेखेको छ संविधानमा असमझदारी भए पछि तराईका पार्टीलाई भारतले खुल्ला रुपले समर्थन गरेपछि नेपालका ठूला पार्टीले भारतलाई आर्थिक नाकाबन्दीको आरोप लगाएका छन् । परम्परागत सम्बन्ध र आपसी सहयोगका बाबजुद पनि नेपालीमा भारतको ८ कारणले असमझदारी चुलिएको बिबिसीले लेखेको छ ।   भारतको ठूल्दाई व्यवहार, असमान सन्धीदेखि गैह्रजिम्मेवार भारतीय मिडियाका कारणसम्मले नेपालीलाई यस्तो लागेको बिबिसीले हिन्दीले लेखेको छ । नेपालको सम्प्रभूतालाई सम्मान नगर्ने भारतीय शैली, सिमाना मिच्ने, सीमामा भारतीय सुरक्षा बलले नेपालीलाई दुःख दिनेसहितका छन् । नेपाली भारतसँग चिढिनुका ८ कारण बिबिसी हिन्दीमा यस्तो उल्लेख छ :

1.‘बिग ब्रदर’ वाला नज़रिया

बहुत से नेपाली लोगों को लगता है कि नेपाल के मामले में भारत \'बड़े भाई वाला दबदबा\' दिखाता है.
\"\"
भारत पर आरोप लगते हैं कि वो कूटनीतिक ताक़त का इस्तेमाल नेपाल में अपने हितों को साधने के लिए करता है. हालिया \'नाकेबंदी\' प्रकरण को भी बहुत से लोग इसी का एक उदाहरण मानते हैं.  

2.\'असमान\' संधियां

ऐसी संधियों की एक लंबी सूची है जिन्हें नेपाली पक्ष असमान मानता है. 1950 की शांति और मित्रता संधि से लेकर इस सूची में गंडक, कोशी और महाकाली जल संधियां शामिल हैं. बहुत से लोगों को लगता है कि नेपाल को उसके हिस्से का पानी नहीं दिया जा रहा है.
\"\"
हाल में नेपाल की राजधानी काठमांडू में भारत विरोधी प्रदर्शन हुए
बहुत से लोग इस बात से भी ख़फ़ा रहते हैं कि नेपाली राजनीतिक नेतृत्व ‘भारत की शर्तों को सामने आसानी से झुक जाता है’.  

3. संप्रभुता के लिए ‘सम्मान नहीं’

बहुत से नेपाली लोग सोचते हैं कि नेपाल किसी भी अहम मुद्दे पर भारत से सलाह-मशविरा ज़रूर करता है, भले ही वो घरेलू मुद्दा क्यों न हो. नेपाल के नए संविधान को वहाँ के लगभग 90 प्रतिशत जनप्रतिनिधियों ने अपना समर्थन दिया है. बहुत से नेपाली लोग भारत की \'आपत्ति\' से नाराज़ हैं.

4. सीमा पर प्रवेश चौकियों पर बदसलूकी

काम की तलाश में भारत जाने वाले बहुत से नेपाली कामगार शिकायत करते हैं कि प्रवेश चौकियों पर भारतीय सीमा सुरक्षा बल के जवान उनसे ठीक बर्ताव नहीं करते हैं.
\"\"
पिछले साल अपने नेपाल दौरे में भारतीय प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी ने स्थिति में सुधार का वादा किया था, लेकिन समस्या जस की तस बनी हुई है.  

5. सीमावर्ती इलाकों का ‘अतिक्रमण’

नेपाल की ज़मीन के अतिक्रमण से जुड़ी शिकायतें भी दोनों देशों के बीच अक्सर तनाव का कारण बनती हैं. हालांकि ये समस्या कुछ ही सीमावर्ती इलाक़ों तक सीमित है, लेकिन इससे दोतरफ़ा रिश्तों में समस्याएं तो आ ही जाती हैं. मिसाल के तौर पर कालापानी और लिपुलेक के इलाक़ों में नेपाली पक्ष का कहना है कि भारत ने (चीन से लगने वाले) अहम रणनीतिक बिंदुओं का अतिक्रमण कर दिया है, जो उसके मुताबिक़ नेपाली क्षेत्र का हिस्सा हैं.

6. \'असंवेदनशील\' भारतीय मीडिया

\"\"
भारतीय मीडिया और ख़ास कर टीवी न्यूज़ चैनल को नेपाल में सनसनी और अतिराष्ट्रवाद फैलाने का औज़ार माना जाता है. बहुत से लोग मानते हैं कि भारत मीडिया को पड़ोसी देशों की चिंताओं और उनसे जुडे तथ्यों की कोई परवाह नहीं है और वो छोटे पड़ोसी देशों के प्रति असंवेदनशील है. नेपाल में हाल में आए भूकंप के बाद जब भारतीय मीडिया वहां कवरेज के लिए पहुंचा तो ट्विटर पर #GohomeIndianmedia ट्रेंड ख़ूब चर्चा में रहा.

7. दोस्ती-दुश्मनी वाला रिश्ता

नेपाली लोगों को भारत की बहुत सारी चीज़ें पसंद हैं.
\"\"
भारत में उनके बहुत सारे तीर्थस्थल हैं. इसके अलावा भारत की फ़िल्में, खाना समेत कई ऐसी चीजें हैं जिनके बिना नेपालियों का गुज़ारा मुश्किल है. लेकिन अगर नेपाल के बारे में अगर कोई नकारात्मक बात कही जाती है तो वो उन्हें चुभती है. वर्ष 2000 में बॉलीवुड अभिनेता रितिक रोशन के एक बयान के बाद नेपाल के कुछ हिस्सों में दंगे भड़क गए थे. हालांकि रितिक रोशन ने ऐसा कोई बयान देने से इनकार किया कि उन्हें नेपाल से नफ़रत है.

8. नेपाल पर ‘चीन का असर’

बहुत से लोग मानते हैं कि नेपाल में \'बढ़ते हुए चीन के असर\' को लेकर भारत की चिंताओं को ज़रूरत से ज़्यादा तूल दिया जाता है. ज़्यादातर नेपाली लोगों का मानना है कि कोई भी देश नेपाल के इतने क़रीब नहीं हो सकता जितना भारत है क्योंकि उनके बीच बहुत सी समानताएं हैं. लेकिन वो इस बात से ख़ुश नहीं हैं कि भारत नेपाल जैसे छोटे देश के मुश्किल हालात को नहीं समझ रहा है. जबकि नेपाल दो बड़े देशों के बीच संतुलन साधने में जुटा है. बिबिसी हिन्दीबाट साभार
Khabardabali

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

बाँकेमा थप ६ कोरोना संक्रमितको मृत्यु 

काठमाडौं । बाँकेमा पछिल्लो एक रात र विहान गरी ६ जना कोरोना संक्रमितको मृत्यु भएको छ ।  भेरी अस्पताल नेपालगंजमा ४ र नेपालगंज कलेज कोहलपुरमा २ जना  ग...

पञ्जाबविरुद्ध दिल्लीको शानदार जित, उक्लियो शीर्ष स्थानमा

काठमाडौं । भारतमा जारी १४औँ सिजनको आईपीएलअन्तर्गत पञ्जाब किंग्सविरुद्ध दिल्ली क्यापिटल्स सात विकेटले विजयी भएको छ । पञ्जाबले दिएको १ सय ६७ रनको लक्...

ओलीलाई विश्वासको मत लिनका लागि राष्ट्रपतिले बोलाइन् प्रतिनिधिसभा बैठक

काठमाडौं । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले प्रतिनिधिसभाको अधिवेशन आह्वान गरेकी छिन् । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई विश्वासको मत लिने प्रयोजनका लागि...

पोखरेललाई अर्को झड्का : एमाले लुम्बिनिका सांसद दृगनारायणको पदबाट राजीनामा

काठमाडाैं ।  नेकपा एमालेका लुम्बिनी प्रदेशसभा सदस्य दृग नारायण पाण्डेले राजीनामा दिएका छन् । कपिलबस्तु २ (क) बाट निर्वाचित पाण्डले सभामुखसामू राजीनामा...

शंखर पोखरेललाई झड्का : बिमला वली माओवादी प्रवेश गरेपछि एमालेकाे बहुमत गुम्यो

लुम्बिनी। लुम्बिनी प्रदेश सांसद बिमला वली माओवादीमा प्रवेश गरेकी छन्। ओली माओवादीमा प्रवेश गरेसँगै शंकर पोखरेलको बहुमत गुमेको छ।  माओवादी र एमाले विभा...

मुख्यमन्त्री पोखरेलले राजिनामा दिनुको रहस्य !

काठमाडौं। लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेलले आज बिहान पदबाट राजीनामा दिएका छन्। पोखरेलले एकल बहुमतको सरकार बनाउन राजीनामा दिएको बुझिएको छ। ...

मुख्यमन्त्री पोखरेलको राजिनामा स्विकृत : एकल सरकारको दावी 

काठमाडौं । लुम्बिनि प्रदेशका मुख्यमन्त्री शंखर पोखरेलले मुख्यमन्त्रीबाट दिएको राजिनामा स्विकृत भएको छ ।  पोखरेलले दिएको राजिनामा प्रदेश प्रमुख धर्म...

लुम्बिनि प्रदेशका मुख्यमन्त्रीको अकस्मात राजिनामा 

काठमाडौं । लुम्बिनि प्रदेशका मुख्यमन्त्री शंखर पोखरेलले राजिनामा दिएका छन् । अविश्वास प्रस्तावको सामना गरिरहेका पोखरेलले अकस्मात राजिनामा दिएका हुन् ।...

भरतपुरमा दुई स्थानमा आइसोलेसन केन्द्र बनाइने

चितवन । भरतपुरस्थित वागीश्वरी र शारदानगरमा आइसोलेसन केन्द्र बनाउन जिल्लाको उच्चस्तरीय टोलीले  स्थलगत अध्ययन तथा छलफल गरेको छ ।  चितवनबाट प्रतिनिधित...

कारमा मृत भेटिएका तीनैजना बालकको पहिचान खुल्यो

दाङ् । तुलसीपुर उपमहानगरपालिका–६ को स्याउली बजार नजिक रोकिराखेको भारतीय नम्बरको कारभित्र हिजो शनिबार बेलुका मृतावस्थामा भेटिएका तीनैजना बालकको आज पहिच...

अरु धेरै
Salt
Vianet Nepal Internet
Alphabet Education Consultancy

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

Salt Trending