दुःखमा साथ, असहायलाई सहारा : गोदावरीका वडाध्यक्ष राज घिमिरेको फरक पहिचान

ललितपुर । जनप्रतिनिधिको परिचय केवल चुनाव जितेर पदमा पुग्नुमा सीमित हुँदैन। नागरिकलाई समस्या पर्दा उनीहरूको घरदैलोमा पुग्नु, दुःखमा साथ दिनु, असहायलाई सहारा बन्नु र स्थानीयवासीका समस्या आफ्नै समस्याजस्तै बुझ्नु पनि जनप्रतिनिधिको महत्वपूर्ण जिम्मेवारी हो। यही मानवीय भावनालाई आफ्नो सेवाको आधार बनाउँदै आएका छन्, ललितपुरको गोदावरी नगरपालिका–३ का वडाध्यक्ष राज घिमिरे।

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र) बाट निर्वाचित वडाध्यक्ष घिमिरेले आफ्नो कार्यकालमा विकास निर्माणसँगै नागरिकको सुख–दुःखमा प्रत्यक्ष जोडिने प्रयास गर्दै आएका छन्। स्थानीय तहमा जनप्रतिनिधि निर्वाचित भएपछि सडक, खानेपानी, शिक्षा, स्वास्थ्य, सरसफाइ तथा पूर्वाधार विकासका काम गर्नु स्वाभाविक जिम्मेवारी हो। तर नागरिकलाई आवश्यक पर्ने सहयोग यतिमै सीमित हुँदैन। कतिपय अवस्थामा नागरिकलाई योजनाभन्दा पहिले साथ र भरोसाको आवश्यकता पर्छ।

कुनै परिवारमा अचानक विपत्ति आइपर्दा, कोही बिरामी पर्दा, आर्थिक अभावका कारण उपचारमा समस्या हुँदा वा कुनै असहाय नागरिक सहयोगको खोजीमा हुँदा स्थानीय जनप्रतिनिधिको भूमिका अझ महत्वपूर्ण हुन्छ। नागरिकसँग सबैभन्दा नजिकको सरकार स्थानीय सरकार भएकाले समस्या पर्दा जनताले सबैभन्दा पहिले आफ्नै वडाका जनप्रतिनिधिलाई सम्झने गर्छन्।

वडाध्यक्ष घिमिरेले यही वास्तविकतालाई आत्मसात् गर्दै नागरिकका व्यक्तिगत तथा सामाजिक समस्यामा समेत चासो दिने गरेका छन्। समस्यामा परेका नागरिकको अवस्था बुझ्ने, आवश्यक सहयोगका लागि पहल गर्ने र सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गर्ने उनको कार्यशैलीले उनलाई स्थानीयवासीबीच फरक रूपमा चिनाउन थालेको छ।

पदभन्दा माथि मानवीय सम्बन्ध

जनप्रतिनिधि भएपछि नागरिकसँगको सम्बन्ध पाँच वर्षको राजनीतिक जिम्मेवारीमा मात्र सीमित हुनु हुँदैन भन्ने मान्यता घिमिरेको व्यवहारमा देखिन्छ। निर्वाचनका बेला मत माग्ने र निर्वाचित भएपछि नागरिकबाट टाढा रहने प्रवृत्तिभन्दा उनी नागरिककै बीचमा रहेर काम गर्नुपर्ने पक्षमा देखिन्छन्।

वडाध्यक्षको जिम्मेवारी सम्हालिरहेका घिमिरेका लागि जनताको समस्या सुन्नु र सकेसम्म समाधानका लागि पहल गर्नु नियमित सेवाको हिस्सा बनेको छ। नागरिकले आफ्नो समस्या लिएर आउँदा त्यसलाई सामान्य गुनासोका रूपमा मात्र नभई तत्काल ध्यान दिनुपर्ने विषयका रूपमा लिने उनको प्रयास छ।

समाजमा आर्थिक तथा सामाजिक रूपमा कमजोर नागरिकका समस्या झनै जटिल हुन्छन्। उनीहरूसँग आफ्नो समस्या समाधान गर्न आवश्यक स्रोत, पहुँच र जानकारी नहुन सक्छ। यस्तो अवस्थामा जनप्रतिनिधिले गर्ने सानो पहलले पनि ठूलो राहत दिन सक्छ।

यही कारण घिमिरेले जनप्रतिनिधिको भूमिकालाई विकास निर्माणसँगै मानवीय सेवासँग जोड्न खोजेका छन्। उनको बुझाइमा जनप्रतिनिधि जनताका लागि केवल योजना ल्याउने व्यक्ति होइन, समस्या पर्दा साथ दिने भरोसाको पात्र पनि हुनुपर्छ।

दुःखमा देखिने जनप्रतिनिधि

राजनीतिमा जनप्रतिनिधिको मूल्याङ्कन प्रायः उसले ल्याएका योजना र बजेटका आधारमा गरिन्छ। तर जनताको जीवनमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने अर्को महत्वपूर्ण पक्ष हो—मानवीय उपस्थिति।

कुनै नागरिक दुःखमा पर्दा उसलाई भेट्न जाने, उसको कुरा सुन्ने र सम्भव सहयोगका लागि पहल गर्ने जनप्रतिनिधिले नागरिकसँग आत्मीय सम्बन्ध स्थापित गर्न सक्छ। घिमिरेले यही पक्षलाई आफ्नो कार्यशैलीमा प्राथमिकता दिएको देखिन्छ।

उनका लागि जनताको समस्या सुन्नु कुनै औपचारिकता मात्र होइन। स्थानीयवासीको अवस्था बुझेर आवश्यक ठाउँमा सहयोग र समन्वय गर्नु पनि वडाध्यक्षको जिम्मेवारी हो भन्ने उनको व्यवहारले देखाउँछ।

यसले जनप्रतिनिधि र नागरिकबीचको दूरी घटाउन मद्दत गर्छ। कार्यालयमा बसेर सेवा दिने प्रणाली आवश्यक भए पनि नागरिकको वास्तविक अवस्था बुझ्न उनीहरूकै घरदैलोमा पुग्नु अझ प्रभावकारी हुने गर्दछ।

विकाससँगै संवेदनशीलता

गोदावरी नगरपालिका–३ मा विकासका कामसँगै नागरिकका दैनिक जीवनसँग जोडिएका विभिन्न समस्या पनि छन्। सडक, खानेपानी, स्वास्थ्य, शिक्षा, सरसफाइ तथा पूर्वाधार विकासका विषयमा स्थानीयवासीको अपेक्षा स्वाभाविक रूपमा उच्च छ।

यी विषयमा काम गर्नु वडाध्यक्षको जिम्मेवारी हो। तर विकासको अर्को महत्वपूर्ण पाटो सामाजिक संवेदनशीलता पनि हो।

कुनै सडक बनेर गाउँमा यातायात सहज हुनु विकास हो। खानेपानीको समस्या समाधान हुनु विकास हो। विद्यालयको अवस्था सुधारिनु पनि विकास हो। तर विपन्न परिवारको दुःखमा साथ दिनु, असहाय नागरिकलाई आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउन पहल गर्नु र संकटमा परेकालाई एक्लो महसुस हुन नदिनु पनि स्थानीय सरकारको मानवीय जिम्मेवारी हो।

घिमिरेले यी दुवै पक्षलाई सँगसँगै अघि बढाउन खोजेका छन्। यही कारण उनको परिचय विकास योजनासँग मात्र नभई नागरिकको दुःखमा साथ दिने जनप्रतिनिधिका रूपमा पनि स्थापित हुँदै गएको छ।

नागरिकको विश्वास नै ठूलो सम्पत्ति

निर्वाचनमा प्राप्त मतले जनप्रतिनिधिलाई पदमा पुर्‍याउँछ। तर पदमा पुगेपछि नागरिकको विश्वास कायम राख्न निरन्तर व्यवहार र सेवाको आवश्यकता पर्छ।

जनताले आफूलाई समस्या पर्दा सम्झन सक्ने जनप्रतिनिधि खोज्छन्। आफ्ना कुरा सुनिदिने, समस्या बुझिदिने र सम्भव भएसम्म समाधानका लागि पहल गरिदिने व्यक्ति उनीहरूका लागि महत्वपूर्ण हुन्छ।

घिमिरेले नागरिकसँगको सम्बन्धलाई यही विश्वासमा आधारित बनाउन खोजिरहेका छन्। जनताको समस्या सुन्ने, उनीहरूको अवस्थाप्रति संवेदनशील बन्ने र आवश्यक ठाउँमा पहल गर्ने व्यवहारले जनप्रतिनिधिप्रतिको विश्वास बलियो बनाउन सहयोग गर्छ।

राजनीतिक दलबाट निर्वाचित भए पनि जनप्रतिनिधिको जिम्मेवारी सम्पूर्ण वडावासीप्रति समान हुन्छ। माओवादी केन्द्रबाट निर्वाचित वडाध्यक्ष घिमिरेले पनि आफ्नो राजनीतिक पहिचानभन्दा माथि उठेर सबै नागरिकको साझा प्रतिनिधिका रूपमा काम गर्नुपर्ने जिम्मेवारीलाई आत्मसात् गरेको देखिन्छ।

राजनीतिभन्दा माथि सेवा

स्थानीय तहमा राजनीतिक प्रतिस्पर्धा हुनु स्वाभाविक हो। फरक दलका विचार, प्राथमिकता र कार्यशैली पनि हुन सक्छन्। तर नागरिकको दुःखमा साथ दिने विषयमा राजनीतिक विभाजनको कुनै अर्थ हुँदैन।

बिरामीलाई उपचार आवश्यक पर्दा, विपत्तिमा परेकालाई सहयोग चाहिँदा वा असहाय नागरिकलाई सहारा आवश्यक पर्दा उसको राजनीतिक आस्था सोधिँदैन। त्यहाँ आवश्यक हुन्छ मानवीय संवेदना।

वडाध्यक्ष घिमिरेको सेवाभावको महत्वपूर्ण पक्ष पनि यही हो। जनप्रतिनिधिको जिम्मेवारीलाई राजनीतिक सीमाभन्दा माथि उठाएर सामाजिक सेवासँग जोड्ने प्रयासले उनको भूमिकालाई फरक बनाएको छ।

जनप्रतिनिधिको अर्को अनुहार

आजको समयमा नागरिकले जनप्रतिनिधिबाट विकास मात्र होइन, जवाफदेहिता, पारदर्शिता र मानवीय व्यवहारको समेत अपेक्षा गर्छन्। स्थानीय सरकार नागरिकको सबैभन्दा नजिकको सरकार भएकाले जनप्रतिनिधिको व्यवहारले नै राज्यप्रतिको नागरिकको धारणा निर्माण गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।

गोदावरी नगरपालिका–३ का वडाध्यक्ष राज घिमिरेको सेवाभावले जनप्रतिनिधिको अर्को अनुहार देखाउँछ—जनताको दुःखमा उपस्थित हुने जनप्रतिनिधि।

उनका लागि वडाध्यक्षको कुर्सी केवल अधिकार प्रयोग गर्ने ठाउँ होइन, नागरिकको समस्या सुन्ने र समाधानका लागि काम गर्ने जिम्मेवारी पनि हो। यही सोचले उनलाई स्थानीयवासीसँग नजिक बनाएको छ।

अन्ततः जनप्रतिनिधिको वास्तविक पहिचान उसले धारण गरेको पदले मात्र बनाउँदैन। नागरिकले दुःखमा सम्झिने नाम, अप्ठ्यारो पर्दा साथ दिने व्यक्ति र असहाय अवस्थामा भरोसा गर्न सकिने पात्रका रूपमा स्थापित हुनु नै ठूलो उपलब्धि हो।

जिउँदो मान्छेको पीडा बुझ्ने, असहायको सहारा बन्ने र दुःखमा साथ दिने जनप्रतिनिधिका रूपमा राज घिमिरेले गोदावरी–३ मा आफ्नो छुट्टै पहिचान बनाउँदै गएका छन्। विकास निर्माणसँगै मानवीय संवेदनालाई प्राथमिकता दिने उनको प्रयासले एउटा सन्देश स्पष्ट दिन्छ—जनप्रतिनिधिको वास्तविक शक्ति पदमा होइन, जनताको विश्वासमा हुन्छ।